155 là tài khoản gì? Cách hạch toán Tài khoản 155 mới nhất

Vậy cụ thể 155 là tài khoản gì, nguyên tắc hạch toán ra sao và cần lưu ý những điểm nào khi thực hiện theo Thông tư 133/2016/TT-BTC? Cùng FPT Shop tìm hiểu chi tiết ngay trong bài viết dưới đây.

155 là tài khoản gì?

155 là tài khoản gì và vì sao nó lại đóng vai trò thiết yếu trong hệ thống kế toán doanh nghiệp sản xuất? Theo quy định tại Thông tư 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính, Tài khoản 155 là tài khoản kế toán dùng để phản ánh giá trị thực tế của các loại thành phẩm đã hoàn thành và nhập kho. Thành phẩm ở đây được hiểu là các sản phẩm đã trải qua đầy đủ các giai đoạn sản xuất, đã được kiểm nghiệm và xác nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng kỹ thuật, đủ điều kiện để đưa vào sử dụng, tiêu thụ hoặc xuất bán. Đây có thể là thành phẩm do chính bộ phận sản xuất nội bộ thực hiện, hoặc do bên ngoài gia công theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp.

Việc ghi nhận, theo dõi các khoản mục liên quan đến Tài khoản 155 bao gồm cả giá trị nhập kho, xuất kho, chuyển kho, hao hụt hoặc hư hỏng trong quá trình bảo quản, tiêu thụ,… giúp doanh nghiệp nắm bắt chính xác tình hình tồn kho thành phẩm tại từng thời điểm. Qua đó, kế toán có thể xác định đúng giá vốn hàng bán, đảm bảo phản ánh trung thực và hợp lý kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Trong các trường hợp đặc biệt như xuất khẩu ủy thác, Tài khoản 155 chỉ được phép sử dụng ở bên giao ủy thác – tức bên sở hữu thành phẩm và thực hiện giao dịch xuất khẩu. Ngược lại, bên nhận ủy thác – đơn vị giữ hàng và thay mặt giao dịch – không được hạch toán nghiệp vụ liên quan đến Tài khoản 155.

Hiểu rõ 155 là tài khoản gì giúp doanh nghiệp tránh được những sai sót trong quá trình ghi sổ kế toán, từ đó đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đồng thời góp phần quan trọng trong công tác quản trị chi phí sản xuất, định giá thành phẩm và lập kế hoạch tài chính – kinh doanh phù hợp với thực tế hoạt động.

Chi tiết kết cấu và nội dung ghi nhận của Tài khoản 155

Sau khi đã nắm được 155 là tài khoản gì cũng như vai trò của nó trong hệ thống kế toán doanh nghiệp sản xuất, việc hiểu rõ kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản này là bước tiếp theo quan trọng đối với các kế toán viên. Tài khoản 155 – Thành phẩm có kết cấu như một tài khoản tài sản, với các nghiệp vụ kinh tế phát sinh được ghi nhận chi tiết ở cả bên Nợ và bên Có, giúp phản ánh chính xác tình hình biến động, giá trị tồn kho của thành phẩm trong doanh nghiệp.

Bên Nợ của Tài khoản 155 phản ánh:

Giá trị thực tế của thành phẩm hoàn thành đã nhập kho sau khi được kiểm tra đạt tiêu chuẩn kỹ thuật.
Giá trị của thành phẩm thừa khi kiểm kê thực tế cao hơn số liệu sổ sách.
Giá trị thành phẩm tồn kho cuối kỳ được kết chuyển sang tài khoản này (trong phương pháp kiểm kê định kỳ).

Bên Có của Tài khoản 155 thể hiện:

Giá trị thực tế của thành phẩm đã xuất kho để tiêu thụ hoặc sử dụng cho mục đích khác.
Giá trị của thành phẩm thiếu hụt khi kiểm kê so với số liệu ghi sổ.
Giá trị thành phẩm tồn kho đầu kỳ được kết chuyển sang tài khoản này (áp dụng với phương pháp kiểm kê định kỳ).

Cuối kỳ, số dư bên Nợ của tài khoản 155 chính là trị giá thực tế của thành phẩm đang còn tồn kho, phản ánh đúng số lượng sản phẩm đã hoàn thành nhưng chưa tiêu thụ tại thời điểm chốt sổ kế toán. Việc nắm vững kết cấu này hỗ trợ kế toán viên dễ dàng xác định được bản chất của từng nghiệp vụ phát sinh, từ đó ghi nhận và tổng hợp số liệu chính xác trong báo cáo tài chính.

Nguyên tắc sử dụng Tài khoản 155 khi hạch toán thành phẩm

Để hạch toán đúng và đầy đủ các nghiệp vụ liên quan đến thành phẩm, kế toán viên cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sử dụng Tài khoản 155. Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, thành phẩm ghi nhận vào Tài khoản 155 phải được đánh giá theo giá thành sản xuất thực tế – hay còn gọi là giá gốc. Giá gốc này bao gồm toàn bộ các chi phí trực tiếp và gián tiếp cấu thành trong quá trình sản xuất, cụ thể là: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung và các chi phí khác có liên quan trực tiếp đến việc tạo ra sản phẩm.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng một số khoản chi phí không được đưa vào giá gốc thành phẩm, chẳng hạn như: chi phí vượt mức bình thường, chi phí vận chuyển và bảo quản ngoài phạm vi sản xuất, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Những khoản này sẽ được hạch toán riêng theo các tài khoản tương ứng.

Đối với thành phẩm được thuê ngoài gia công, giá trị ghi nhận cũng phải tuân theo nguyên tắc giá thành thực tế, bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí gia công và các khoản chi phí liên quan khác.

Bên cạnh đó, khi xuất kho thành phẩm để bán hoặc sử dụng nội bộ, doanh nghiệp được lựa chọn một trong ba phương pháp tính giá xuất kho:

Phương pháp giá thực tế đích danh.
Phương pháp bình quân gia quyền (tính sau mỗi lần nhập hoặc cuối kỳ).
Phương pháp Nhập trước – Xuất trước (FIFO).

Các phương pháp hạch toán thành phẩm qua Tài khoản 155

Cách hạch toán theo phương pháp kê khai thường xuyên

Phương pháp kê khai thường xuyên là một trong những cách phổ biến để hạch toán thành phẩm qua Tài khoản 155, đặc biệt phù hợp với doanh nghiệp có quy mô sản xuất lớn hoặc có yêu cầu theo dõi chặt chẽ từng nghiệp vụ nhập – xuất kho. Khi áp dụng phương pháp này, mọi biến động về thành phẩm trong kho đều được ghi sổ kế toán liên tục, phản ánh ngay tại thời điểm phát sinh giao dịch.

Cụ thể, khi nhập kho thành phẩm do doanh nghiệp trực tiếp sản xuất hoặc thuê ngoài gia công hoàn tất, kế toán ghi:

Nợ TK 155 – Thành phẩm.
Có TK 154 – Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang.

Khi xuất kho thành phẩm để bán, cần phản ánh giá vốn hàng bán:

Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán.
Có TK 155 – Thành phẩm.

Trường hợp gửi thành phẩm đi bán, ký gửi, chuyển cho đại lý, hạch toán như sau:

Nợ TK 157 – Hàng gửi đi bán.
Có TK 155 – Thành phẩm.

Nếu khách hàng trả lại thành phẩm đã bán, kế toán xử lý nghiệp vụ này bằng cách:

Nợ TK 521 – Các khoản giảm trừ doanh thu.
Nợ TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp.
Có TK 111, 112, 131,… (tổng giá trị hàng bán bị trả lại).

Khi tiêu dùng nội bộ thành phẩm (dùng cho hoạt động quản lý, đầu tư,...):

Nợ các TK 641, 642, 241, 211.
Có TK 155 – Thành phẩm.

Trường hợp chuyển thành phẩm cho đơn vị phụ thuộc nội bộ:

Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán.
Có TK 155 – Thành phẩm.

Và nếu góp vốn bằng thành phẩm cho công ty con, liên doanh, liên kết:

Nợ các TK 221, 222.
Nợ TK 811 (nếu lỗ khi đánh giá lại).
Có TK 155 – Thành phẩm.
Có TK 711 (nếu lãi khi đánh giá lại).

Với phương pháp kê khai thường xuyên, kế toán có thể kiểm soát tốt lượng hàng tồn kho, phát hiện sai lệch kịp thời và đảm bảo tính minh bạch trong quản lý chi phí sản xuất.

Cách hạch toán theo phương pháp kiểm kê định kỳ

Phương pháp kiểm kê định kỳ là cách hạch toán trong đó doanh nghiệp không theo dõi thường xuyên các nghiệp vụ nhập – xuất kho thành phẩm trong kỳ, mà chỉ xác định giá trị tồn kho vào đầu và cuối kỳ thông qua kết quả kiểm kê thực tế. Trên cơ sở đó, kế toán sẽ tính toán lượng thành phẩm đã tiêu thụ và thực hiện hạch toán các bút toán liên quan đến Tài khoản 155 và Tài khoản 632 một cách định kỳ.

Cụ thể, vào đầu kỳ kế toán, giá trị thành phẩm tồn kho đã được xác định và kết chuyển từ kỳ trước sẽ được ghi nhận như sau:

Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán.
Có TK 155 – Thành phẩm.

Đến cuối kỳ kế toán, sau khi tiến hành kiểm kê thực tế lượng thành phẩm còn tồn kho, kế toán sẽ hạch toán giá trị thành phẩm tồn kho cuối kỳ bằng bút toán kết chuyển ngược lại:

Nợ TK 155 – Thành phẩm.
Có TK 632 – Giá vốn hàng bán.

Như vậy, phương pháp kiểm kê định kỳ giúp doanh nghiệp đơn giản hóa công tác kế toán trong suốt kỳ kế toán, đặc biệt phù hợp với các đơn vị có khối lượng nghiệp vụ xuất – nhập không lớn. Tuy nhiên, để đảm bảo tính chính xác, doanh nghiệp cần thực hiện kiểm kê kho định kỳ đầy đủ và trung thực, vì tất cả số liệu ghi nhận đều phụ thuộc vào kết quả kiểm kê cuối kỳ.

Tạm kết

Việc hiểu rõ 155 là tài khoản gì, nắm vững các nguyên tắc cũng như phương pháp hạch toán liên quan là yếu tố then chốt giúp kế toán viên quản lý tốt thành phẩm, phản ánh chính xác chi phí sản xuất của doanh nghiệp. Dù áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên hay kiểm kê định kỳ, việc sử dụng đúng Tài khoản 155 sẽ đảm bảo tính minh bạch trong sổ sách kế toán, hỗ trợ doanh nghiệp ra quyết định hiệu quả trong hoạt động kinh doanh và sản xuất.

Nếu bạn là kế toán viên hay chủ doanh nghiệp sản xuất đang tìm kiếm thiết bị hỗ trợ công việc quản lý, theo dõi hàng tồn kho hoặc lập báo cáo nhanh chóng, hãy tham khảo ngay các dòng laptop, máy in,... tại FPT Shop. Với đa dạng sản phẩm công nghệ chính hãng, FPT Shop sẽ là người bạn đồng hành đáng tin cậy để bạn xử lý công việc kế toán hiệu quả, chuyên nghiệp hơn mỗi ngày. Bài viết xin gợi ý cho bạn các dòng máy in đa năng bán chạy:

Máy in đa năng

Xem thêm:

155 là tài khoản gì? Bật mí cách hạch toán Tài khoản 155 theo Thông tư 133/2016/TT-BTC