23 năm trước Apple chính thức mua lại NeXT và thay đổi mọi thứ

Mọi thứ bắt đầu thay đổi sau khi Apple mua lại NeXT trong một thỏa thuận bất ngờ được công bố vào tuần cuối năm 1996 và hoàn thành vào ngày 7/2/1997.

Việc Apple mua lại Phần mềm NeXT 23 năm trước đã cung cấp cho công ty một nền tảng hệ điều hành hiện đại. Phần mềm và công cụ phát triển tiên tiến của NeXT thay thế phần mềm hệ thống Mac cũ đã ra mắt vào năm 1984. Nền tảng phần mềm Mac "cổ điển" đã trở nên lỗi thời và khó hiện đại hóa.

Apple đã từng đi lệch hướng

Thay vì tích cực phát minh cho các công nghệ tương lai, Apple vào giữa những năm 1990 đang tìm cách phát triển phần mềm được cấp phép mở mà các nhà sản xuất PC và thiết bị khác có thể cấp phép. Công ty bắt đầu cấp phép cho cả Mac OS cổ điển và HĐH Newton mới được phát triển để cung cấp cho các thiết bị máy tính bảng "PDA" cầm tay.

Cả hai chiến lược đều làm suy yếu khả năng của Apple trong việc cung cấp các sản phẩm tuyệt vời và tự triển khai các công nghệ quan trọng. Thay vào đó, các thỏa thuận cấp phép này khiến Apple phụ thuộc vào ý tưởng bất chợt và cắt giảm chi phí bảo thủ của các đối tác phần cứng khác nhau, giống như Android của Google trong thập kỷ qua.

NeXT đã giúp Apple xoay chuyển

Việc mua lại NeXT cũng đã đưa Steve Jobs trở lại công ty mà ông đã đồng sáng lập hai mươi năm trước. Jobs ban đầu có vẻ hài lòng với vai trò cố vấn. Nhưng thay vì bán hết số cổ phiếu mà anh ta đạt được trong thỏa thuận và rời đi để bắt đầu một cái gì đó mới, Jobs bắt đầu tập hợp một đội ngũ quản lý có thẩm quyền với mục tiêu xoay chuyển Apple.

Apple mất chưa đầy một năm để đưa ra một chiến lược sản phẩm rõ ràng cho tương lai của mình. Phải mất thêm vài năm để thực hiện đầy đủ chiến lược này xoay quanh việc hiện đại hóa phần mềm hệ thống Mac, mà cuối cùng Apple đã đặt tên là "Mac OS X." Bên cạnh đó đội ngũ quản lý mới của Apple tập trung nỗ lực vào một thị trường rộng lớn hơn về các xu hướng mới nổi, đặc biệt liên quan đến tính di động, âm nhạc, hình ảnh và video kỹ thuật số.

Nhiều nhà phê bình của Apple nhấn mạnh rằng công ty nên xây dựng máy Mac chạy Windows NT. Thay vào đó, Jobs đã tuyển dụng Tim Cook, sau đó là giám đốc điều hành tại Compaq và giao cho ông phụ trách hiện đại hóa các hoạt động toàn cầu của Apple, cho phép Apple bán phần cứng của mình theo cách có lợi nhuận bền vững trong khi tiếp tục phát triển phần mềm và công cụ phát triển của riêng mình để phân biệt máy Mac từ PC chung.

Càng may mắn cho Apple, thời điểm đó PC Windows quá phát triển dẫn đến một cơn bão bùng phát phần mềm độc hại và vi rút đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc Microsoft phát triển Windows. Trong khi đó với tuổi đời non trẻ, Apple có thể tập trung phát triển macOS.

Nhờ có NeXT, Apple đã phát triển toàn diện 

Ngoài việc tiếp tục phát triển phần mềm độc quyền, nhóm phát triển có nguồn gốc NeXT của Apple đã công bố kế hoạch biến nền tảng Unix OS cốt lõi của Mac OS X thành một dự án nguồn mở có tên Darwin. Cùng với mã mở của riêng Apple, công ty bắt đầu tài trợ phát triển mở cho các dự án hiện tại và mới nổi, từ việc áp dụng các thông số kỹ thuật mở như OpenGL (thay cho QuickDraw 3D độc quyền của Apple) để mua và tiếp tục bảo trì CUPS, mở kiến trúc in được sử dụng bởi Mac OS X và các bản phân phối Unix và Linux miễn phí khác.

Apple cũng bắt tay vào việc xây dựng trình duyệt web Safari của riêng mình, được phát triển theo chương trình WebKit nguồn mở, cuối cùng sẽ chuyển sự cân bằng quyền lực trên web từ Internet Explorer của Microsoft sang nguồn mở. Theo cùng một chiến lược phát triển dựa trên sự phát triển mở của lõi BSD Unix của NeXTSTEP, WebKit trở thành công cụ trình duyệt web phổ biến nhất thế giới và là trình duyệt quan trọng duy nhất trong số các thiết bị di động cho đến khi Google phân nhánh WebKit để cung cấp Chrome.

Apple cũng bắt đầu kế hoạch thay thế hoàn toàn chuỗi công cụ phát triển Bộ sưu tập GNU Compiler của GNU/Linux (được chia sẻ với Mac OS X) bằng kiến trúc trình biên dịch LLVM mới đang được phát triển tại Đại học Illinois tại Urbana-Champaign, cũng được cung cấp theo kiểu BSD giấy phép nguồn mở. Apple đã thêm LLDB và Clang vào hỗn hợp, thay đổi đáng kể cách thức tương lai của phần mềm giống Unix sẽ được viết.

Ngoài ra, Apple đã mở ra thế giới truyền phát âm thanh, mã hóa và phân phối video độc quyền cao bằng cách hỗ trợ MP3, AAC và MPEG H.264, đánh bại các kế hoạch của Sony và Microsoft để thay thế phát lại âm thanh mở bằng các tiêu chuẩn độc quyền. Những nỗ lực tương tự để kiểm soát phát lại video trên Internet bằng Flash của Adobe đã bị phá vỡ khi Apple tận dụng toàn bộ sức mạnh thị trường của mình để phá vỡ mặt sau của Flash , mở video cho mọi người.

Apple đã không hài lòng với máy Mac. Thay vào đó, nó tập trung vào phần mềm để thúc đẩy các tác vụ mới và bán thêm phần cứng cho người dùng mới. Một trong những thương vụ mua lại đầu tiên đã trở thành iTunes, một sản phẩm không chỉ khiến máy Mac trở nên phổ biến đối với những người yêu âm nhạc, mà còn tạo cơ hội vào năm 2001 để bán iPod như một cách dễ dàng để mang theo hàng ngàn bài hát với bạn vào thời điểm mà hầu hết các máy nghe nhạc bị hạn chế vào một đĩa CD hoặc mixtape hoặc một vài MB RAM Flash. Apple đã bán iPod với mức giá cao giới thiệu sự sang trọng giá cả phải chăng trong công nghệ.

Đó cũng chính là chiến lược của Jobs đã tạo ra Macintosh ban đầu, đã ra mắt NeXT và đưa Apple trở lại với iMac 1998. Vài năm sau, Apple lấy mọi thứ mà họ đã học được từ việc bán hàng chục triệu iPod từ các hoạt động đến quản lý sản phẩm cho đến các ứng dụng và công cụ phát triển phần mềm và áp dụng chúng để phát hành iPhone.

Các nhà phê bình một lần nữa khẳng định rằng Apple có thể vừa phát hành một chiếc điện thoại Symbian với UI duy nhất, nhưng Apple đã có thể lấy phần mềm tiên tiến của riêng mình và thu nhỏ nó để hoạt động trên phần cứng di động kém mạnh mẽ hơn, một phần vì nó đã tập trung vào làm cái này cho máy tính xách tay Mac. Chuyển phần mềm có nguồn gốc NeXT từ máy Mac sang iOS cũng có nghĩa là việc phát triển ứng dụng iPhone mới sẽ quen thuộc với các nhà phát triển Mac hiện tại.

Vài năm sau đó vào năm 2010, Apple đã phát hành iPad, mang môi trường iOS tương tự xuống một thiết bị cầm tay để cung cấp điện toán di động rất đơn giản, rất hiệu quả, rất đơn giản cho nhiều đối tượng người mua mới. Một lần nữa, các nhà phê bình yêu cầu Apple thay vào đó nên đưa Mac OS cũ lên một chiếc máy tính bảng hoặc netbook nhẹ hơn, mỏng hơn, nhưng điều đó sẽ chỉ mang đến một máy Mac tồi tệ hơn, mở rộng hơn.

Microsoft đã kết luận một cách thuyết phục rằng việc đưa "Windows đầy đủ" vào phần cứng được thu nhỏ dẫn đến một loạt các sản phẩm khó hiểu, phức tạp, chậm và đắt tiền mà không ai muốn mua. Thay vì thất bại trong máy tính bảng theo cùng một cách, Apple đã phân biệt các sản phẩm máy tính bảng và Mac của mình và nhanh chóng trở thành nhà cung cấp máy tính lớn nhất thế giới .

Một năm sau khi iPad ra mắt, Apple đã mất người sáng lập. Đội ngũ điều hành của Jobs tập trung vào cách cung cấp các sản phẩm tuyệt vời cho tương lai. Trong thập kỷ qua, Apple đã cải tiến triệt để phần mềm macOS của mình và nhân rộng iOS thành iPadOS mạnh hơn, Apple Watch và phân nhánh thành các sản phẩm gia dụng với tvOS và HomePod. Công ty cũng đã đưa ra một loạt các sáng kiến ​​liên quan đến sức khỏe, nghiên cứu, thể thao và khả năng tiếp cận, đồng thời ngày càng hiện đại hóa mọi thứ từ trải nghiệm người dùng ô tô đến tự động hóa các thiết bị gia đình, cách chúng ta nghe nhạc và gần đây nhất thậm chí còn tạo ra sự hiện diện vững chắc trong nội dung giải trí gốc với Apple TV+.

Cũng giống như cách NeXT của Jobs xây dựng khung phát triển và môi trường hoạt động của riêng mình, Apple đã xây dựng công nghệ riêng cho iMessages, cho Siri, Maps, cho các công nghệ mới như Thực tế Augmented và chụp ảnh tính toán. Nhưng Apple cũng đã tái tạo thành công của riêng mình trong việc mua lại NeXT trong việc mua chiến lược của các công ty đầy triển vọng. Điều đó bao gồm AuthenTec cho Touch ID; PrimeSense cho Face ID; và Beats cho Apple Music và một danh mục phụ kiện âm thanh để đặt tên cho một vài trong số hàng chục vụ mua lại gần đây của Apple .

Thay vì tìm cách mua lại toàn bộ các ngành công nghiệp, nhận xét của Apple về việc mua lại nói rằng họ "mua các công ty nhỏ hơn theo thời gian" và rằng "chúng tôi thường không thảo luận về mục đích hoặc kế hoạch của chúng tôi". Đó là bởi vì các thương vụ mua lại của Apple là một phần trong kế hoạch tổng thể nhằm phát triển các sản phẩm và dịch vụ mới một cách hiệu quả nhất có thể. Đôi khi điều đó liên quan đến việc mua một công nghệ (như với AuthenTec) và đôi khi nó liên quan đến việc mua một nhóm hoặc các cơ sở. Sau khi Apple mua lại PA Semi vào năm 2008, họ đã hoàn toàn chuyển trọng tâm từ phát triển bộ xử lý PowerPC năng lượng thấp sang xây dựng chip di động có khả năng cung cấp năng lượng cho iPhone và iPad.

Điều đó đặc biệt đáng chú ý trong môi trường kinh doanh nơi mà các vụ mua lại lớn, nổi tiếng thường thất bại. Google đã chi 15 tỷ đô la để mua lại Motorola và Nest, Microsoft đã chi một khoản tương tự để mua Nokia và aQuantive, không có bất kỳ thỏa thuận lớn nào dẫn đến một doanh nghiệp mới thành công. Hầu hết các thương vụ mua lại của Apple thường ít hơn số tiền họ trả cho NeXT, chỉ với hơn 400 triệu USD, đây có lẽ là một trong những giao dịch tốt nhất từng được thực hiện.

Nguồn: appleinsider