Chùa Cầu Hội An: Biểu tượng linh hồn của phố hội - điểm đến mà bạn không nên bỏ lỡ

Với những ai từng đặt chân tới phố cổ Hội An, chắc chắn không thể bỏ qua Chùa Cầu Hội An - công trình kiến trúc hơn 400 năm tuổi mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Đây là biểu tượng không thể tách rời với mảnh đất di sản bên dòng sông Thu Bồn. Hãy cùng khám phá từng góc nhìn độc đáo về Chùa Cầu Hội An ngay nhé!

Lịch sử Chùa Cầu Hội An

Nguồn gốc

Chùa Cầu, hay được nhiều người gọi là Cầu Nhật Bản hoặc Lai Viễn Kiều (ý nghĩa "Cầu đón khách phương xa" do chúa Nguyễn Phúc Chu đặt vào năm 1719), là một trong những công trình kiến trúc mang đậm dấu ấn giao lưu văn hóa tại Hội An. Tên gọi Cầu Nhật Bản xuất phát từ việc công trình được xây dựng bởi cộng đồng thương nhân Nhật Bản vào khoảng thế kỷ 17, khi Hội An còn là một thương cảng sầm uất, thu hút thương nhân từ nhiều quốc gia đến giao thương.

Theo truyền thuyết dân gian, Chùa Cầu còn được xem như một thanh kiếm đâm thẳng xuống lưng con quái vật Namazu - một thủy quái khổng lồ gây ra động đất theo tín ngưỡng Nhật. Việc xây dựng Chùa Cầu Hội An được cho là nhằm trấn yểm, ngăn chặn thủy quái này quẫy đuôi, từ đó mang lại sự bình yên, thịnh vượng cho cả ba quốc gia Việt Nam, Nhật Bản và Trung Hoa - những nước có cộng đồng cư dân lớn sinh sống tại Hội An thời bấy giờ.

Các giai đoạn lịch sử

Qua hàng trăm năm lịch sử, Chùa Cầu Hội An đã chứng kiến bao đổi thay của phố Hội. Đáng chú ý, vào ngày 17 tháng 02 năm 1990, Chùa Cầu được công nhận là Di tích Lịch sử - Văn hóa quốc gia. Sau đó, vào năm 1999, Chùa Cầu là một trong những di tích quan trọng góp phần đưa Đô thị cổ Hội An vào Danh mục Di sản văn hóa thế giới của UNESCO, khẳng định giá trị vượt thời gian của công trình.

Những năm gần đây, địa điểm này cũng đã trải qua quá trình trùng tu với nhiều tranh luận về việc giữ nguyên trạng mặt sàn cong hay làm thẳng. Cuối cùng, để bảo tồn giá trị nguyên bản, mặt sàn cong vẫn được giữ nguyên. Các chi tiết mái ngói âm dương cũ được thay thế bằng những viên ngói mới nhưng vẫn giữ được họa tiết truyền thống, đảm bảo sự hài hòa với tổng thể kiến trúc cổ kính.

Giải mã kiến trúc độc đáo của Chùa Cầu Hội An

Chùa Cầu gây ấn tượng mạnh mẽ với kiến trúc "thượng chùa hạ cầu" vô cùng độc đáo, kết hợp hài hòa giữa cầu và chùa trong một tổng thể thống nhất.

Cấu trúc chung

Chùa Cầu Hội An vốn là một cây cầu mái che bằng gỗ, dài khoảng 18m, vắt ngang qua con lạch nhỏ chảy ra sông Thu Bồn. Nền móng và gầm cầu được xây dựng bằng gạch đá vững chắc. Phần cầu được chia thành 9 gian, lợp ngói âm dương, tạo nên một mái vòm cong mềm mại, cổ kính.

Điểm đặc biệt nhất của Chùa Cầu là phần gian chính giữa là một ngôi miếu nhỏ, nơi thờ tự thần Bắc Đế Trấn Võ - vị thần bảo hộ xứ sở, mang lại bình an và hạnh phúc cho con người. Điều này lý giải tại sao công trình này được gọi là "chùa" dù không thờ Phật.

Hai đầu cầu có đặt tượng linh vật bằng gỗ là tượng chó và khỉ. Theo truyền thuyết, việc xây dựng Chùa Cầu bắt đầu vào năm Thân (khỉ) và kết thúc vào năm Tuất (chó). Hai linh vật được xem là những vị thần canh giữ, trấn yểm cho cây cầu và cả vùng đất Hội An, thể hiện tín ngưỡng và quan niệm về phong thủy của người Nhật Bản xưa.

Nét giao thoa trong từng chi tiết

Kiến trúc của Chùa Cầu là sự hòa quyện tinh tế giữa yếu tố kiến trúc truyền thống Việt Nam, Nhật Bản và Trung Hoa.

• Kiến trúc Nhật Bản: Thể hiện rõ qua hình dáng cầu vắt cong, các đường nét mái che và sự xuất hiện của linh vật chó, khỉ ở hai đầu cầu.
• Kiến trúc Việt Nam: Được thể hiện qua hệ thống vì kèo, các chi tiết chạm khắc gỗ tinh xảo và việc sử dụng ngói âm dương.
• Kiến trúc Trung Hoa: Dấu ấn trên những hoa văn trang trí, đặc biệt là tấm biển lớn chạm nổi ba chữ Hán "Lai Viễn Kiều" được đặt trên cửa chính của chùa.

Toàn bộ công trình làm bằng gỗ sơn son, chạm trổ công phu, thể hiện sự khéo léo và tài hoa của các nghệ nhân xưa. Những chi tiết trang trí trên bờ nóc, bờ chảy của mái ngói, đặc biệt là đồ gốm men lam được khảm trên mái, càng làm tăng thêm vẻ đẹp cổ kính và giá trị nghệ thuật của Chùa Cầu Hội An.

Ý nghĩa văn hóa và tâm linh của Chùa Cầu

Chùa Cầu Hội An không chỉ là một công trình kiến trúc đơn thuần mà còn là một biểu tượng mang nhiều ý nghĩa sâu sắc trong đời sống văn hóa và tâm linh của người dân nơi đây.

Biểu tượng của nhiều nền văn hóa

Chùa Cầu được xem là biểu tượng sống động cho sự giao lưu văn hóa mạnh mẽ giữa Việt Nam, Nhật Bản và Trung Hoa tại thương cảng Hội An sầm uất trong quá khứ. Nó minh chứng cho một thời kỳ mà Hội An là trung tâm kinh tế, văn hóa quan trọng, nơi các nền văn minh gặp gỡ, trao đổi và cùng tạo nên những giá trị độc đáo. Hình ảnh Chùa Cầu xuất hiện trên tờ tiền polymer 20.000 đồng của Việt Nam càng khẳng định vị thế và tầm quan trọng trong lòng mỗi người dân Việt.

Nơi sinh hoạt tín ngưỡng và trấn yểm

Bên cạnh giá trị kiến trúc, Chùa Cầu Hội An còn là nơi sinh hoạt tín ngưỡng về trấn yểm thủy quái và cầu mong bình an. Việc thờ Bắc Đế Trấn Võ, cùng với truyền thuyết về con thủy quái Namazu, cho thấy niềm tin sâu sắc của người xưa vào sức mạnh siêu nhiên để bảo vệ cuộc sống khỏi thiên tai, đặc biệt là lũ lụt - một vấn đề thường xuyên xảy ra ở vùng đất này.

Hằng năm, vào ngày Rằm tháng Giêng âm lịch, người dân Hội An thường tổ chức lễ hội tại Chùa Cầu, thu hút đông đảo du khách và phật tử tham gia. Đây là dịp để người dân thể hiện lòng thành kính, cầu mong những điều tốt đẹp cho gia đình và cộng đồng, đồng thời duy trì và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống.

Cẩm nang tham quan Chùa Cầu Hội An

Thời điểm nên ghé thăm

Thời gian trong ngày tốt nhất để đến Chùa Cầu Hội An là vào buổi sáng sớm hoặc cuối chiều, khi ánh nắng dịu, không quá đông người, thuận tiện chụp ảnh và cảm nhận trọn vẹn vẻ trầm mặc của di tích. Ngoài ra, vào Tết Nguyên Đán, lễ Vu Lan, đêm rằm phố cổ Hội An, địa điểm cũng lung linh ánh đèn lồng và có không khí rộn ràng.

Gần Chùa Cầu có gì chơi?

Gần Chùa Cầu Hội An, du khách vừa được hòa mình vào không khí phố cổ, vừa thoải mái khám phá vô vàn trải nghiệm thú vị về văn hóa, lịch sử lẫn ẩm thực đặc sắc. Từ những con phố nhỏ, bạn chỉ cần vài bước chân là đã có thể tham gia các hoạt động hấp dẫn ngày và đêm:

• Dạo chợ đêm Nguyễn Hoàng: Điểm đến sầm uất bên chân Chùa Cầu với hàng trăm gian hàng bán đồ thủ công, đồ lưu niệm, đặc sản, đèn lồng và các món ăn vặt. Không khí nhộn nhịp, lung linh đèn sắc về đêm rất thích hợp để khám phá hoặc chụp ảnh "sống ảo".
• Thả hoa đăng và đi thuyền sông Hoài: Một trải nghiệm lãng mạn về đêm, du khách có thể lên thuyền tại khu vực đầu cầu An Hội hoặc ven Bạch Đằng, tự tay thả hoa đăng trên sông, cầu bình an và ngắm nhìn phố cổ rực rỡ ánh đèn lồng. 
• Thưởng thức đặc sản phố cổ: Tập trung quanh Chùa Cầu và khu phố cổ là hàng loạt quán nổi tiếng như Cao lầu Hội An, cơm gà Bà Buội, Bánh mì Phượng/Madam Khánh, bánh bèo Bà Bảy, bánh bao - bánh vạc Hoa Hồng Trắng, nước Mót,...
• Trải nghiệm biểu diễn nghệ thuật dân gian, show thực cảnh: Như hát bài chòi, các chương trình nghệ thuật "Giao thoa văn hóa phố cổ", "Ký ức Hội An" cực kỳ đặc sắc ở công viên Kazik (138 Trần Phú) hoặc công viên Ấn Tượng Hội An (200 Nguyễn Tri Phương Cẩm Nam).
• Khám phá các di tích, nhà cổ và hội quán: Đi bộ từ Chùa Cầu tới nhà cổ Tấn Ký, hội quán Quảng Đông, hội quán Phúc Kiến,... sẽ cảm nhận rõ những điểm nhấn kiến trúc, văn hóa nổi tiếng gắn với Hội An.
• Đi bộ, thuê xe xích lô khám phá phố cổ: Phương tiện này giúp trải nghiệm trọn vẹn "hồn phố", cảm nhận rõ nhịp sống chầm chậm, thân thiện của người dân.
• Mua quà lưu niệm: Chợ Hội An gần Chùa Cầu là nơi lý tưởng để tìm các món quà như bánh đậu xanh, bánh ít lá gai, rượu Hồng Đào, đèn lồng, đồ thủ công mỹ nghệ đặc trưng phố cổ.

Tạm kết

Chùa Cầu Hội An là biểu tượng đặc sắc của lịch sử và văn hóa phố cổ, đánh dấu sự giao thoa của nhiều nền văn hóa phương Đông, đồng thời gửi gắm tín ngưỡng bền lâu của biết bao thế hệ người dân Hội An. Khám phá nơi đây, du khách sẽ vừa sở hữu những bức ảnh đẹp, vừa cảm nhận được chiều sâu lịch sử, sự linh thiêng và nhịp sống trầm mặc.

Bạn đang tìm kiếm chiếc smartphone bền bỉ, pin "trâu" và camera sắc nét để đồng hành trong mọi hành trình du lịch? Xiaomi tại FPT Shop chính là lựa chọn hoàn hảo với thiết kế chắc chắn, hiệu năng mạnh mẽ, chụp ảnh thả ga mà không lo hết pin giữa chừng. Truy cập dưới đây để chọn cho mình phiên bản phù hợp với mức giá tốt nhất:

Điện thoại Xiaomi

Xem thêm:

• Phố cổ Hội An: Chia sẻ các địa điểm check in, vui chơi, ăn uống nổi tiếng nhất
• Đặc sản Hội An có gì hấp dẫn? Check-in ngay 18 đặc sản nhất định phải thử và mua về làm quà