Hướng dẫn cách tính điểm ưu tiên, điểm khuyến khích đại học 2025 mà các thí sinh cần biết

Trước mỗi mùa thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển vào các trường Đại học, Cao đẳng, câu hỏi về điểm ưu tiên, điểm khuyến khích đại học 2025 luôn được nhiều thí sinh quan tâm. Bài viết sau đây sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan về khái niệm này và hướng dẫn cách tính điểm mới nhất. Thí sinh nắm vững cách cộng điểm sẽ tránh được sai sót và tận dụng tối đa quyền lợi của mình trong kỳ tuyển sinh năm nay.

1. Khái niệm về điểm ưu tiên, điểm khuyến khích

Trước khi đi vào chi tiết cách tính điểm ưu tiên, điểm khuyến khích đại học 2025, các thí sinh cần hiểu và phân biệt các khái niệm này. Điểm ưu tiên là mức điểm cộng thêm mà Nhà nước dành cho những thí sinh thuộc diện ưu tiên đặc biệt. Điểm này sẽ được tính vào tổng điểm thi của thí sinh và là một trong những cơ sở để các trường xét tuyển. Tuy nhiên, không phải tất cả thí sinh đều được hưởng điểm ưu tiên, chỉ những trường hợp được quy định bởi pháp luật hoặc nằm trong khu vực ưu tiên mới được áp dụng.

Điểm khuyến khích dành cho thí sinh tham gia các cuộc thi hoặc hoạt động rèn luyện theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đạt thành tích nổi bật. Điểm này được cộng cho cá nhân hoặc tập thể đạt thành tích cao trong các kỳ thi văn hóa, thể thao hoặc các hoạt động do Bộ Giáo dục hoặc các cơ quan chuyên môn tổ chức. Mức điểm khuyến khích sẽ khác nhau tùy theo loại hình tốt nghiệp và nếu thí sinh sở hữu nhiều giấy chứng nhận hợp lệ, mức điểm cộng tối đa được áp dụng là 4,0 điểm.

2. Cách tính điểm khuyến khích đại học năm 2025

Theo quy định về điểm ưu tiên, điểm khuyến khích đại học 2025, đối với thí sinh đạt giải cá nhân trong kỳ thi học sinh giỏi lớp 12 môn văn hóa, giải nhất cấp tỉnh hoặc giải quốc gia sẽ được cộng 2 điểm. Giải nhì cấp tỉnh hoặc giải khuyến khích cấp quốc gia được cộng 1,5 điểm, trong khi giải ba cấp tỉnh được cộng 1 điểm.

Đối với các cuộc thi cá nhân và đồng đội trong lĩnh vực thực hành môn Vật lý, Hóa học, Sinh học, thi văn nghệ, thể dục thể thao, hội thao giáo dục quốc phòng, cuộc thi khoa học kỹ thuật, hoặc viết thư quốc tế do Bộ Giáo dục tổ chức hoặc phối hợp với các cơ quan chuyên môn từ cấp tỉnh trở lên dành cho học sinh THPT:

• Giải nhất, nhì, ba cấp quốc gia hoặc giải nhất cấp tỉnh, huy chương vàng được cộng 2 điểm.
• Giải khuyến khích cấp quốc gia, giải nhì cấp tỉnh, huy chương bạc hoặc giải tư cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia được cộng 1,5 điểm.
• Giải ba cấp tỉnh hoặc huy chương đồng được cộng 1 điểm.
• Đối với giải đồng đội, chỉ tính điểm cộng ở cấp quốc gia và mức điểm áp dụng tương đương với giải cá nhân. Nếu thí sinh đạt nhiều giải, chỉ được cộng điểm của giải có mức cao nhất.

3. Hướng dẫn tính điểm ưu tiên đại học năm 2025

Cộng điểm ưu tiên theo khu vực

Mức cộng điểm ưu tiên theo khu vực

• Khu vực 1 (KV1): Cộng 0,75 điểm. 
• Khu vực 2 nông thôn (KV2-NT): Cộng 0,5 điểm.
• Khu vực 2 (KV2): Cộng 0,25 điểm. 
• Khu vực 3 (KV3): Không cộng điểm. 

Cách xác định khu vực được cộng điểm ưu tiên

Xác định theo nơi học trung học phổ thông

Cũng theo quy định chung về điểm ưu tiên, điểm khuyến khích đại học 2025, điểm ưu tiên khu vực của thí sinh được căn cứ vào địa phương mà thí sinh đã theo học lâu nhất trong suốt thời gian học trung học phổ thông (hoặc trung cấp). Trong trường hợp thời gian học tại các khu vực là tương đương nhau, khu vực được tính ưu tiên sẽ là nơi thí sinh học sau cùng.

Xác định theo nơi thường trú

Một số trường hợp được cộng điểm ưu tiên dựa trên hộ khẩu thường trú, bao gồm:

• Học sinh theo học tại các trường phổ thông dân tộc nội trú.
• Học sinh các lớp, trường dự bị đại học.

Học sinh có hộ khẩu thường trú ít nhất 18 tháng trong thời gian học THPT hoặc trung cấp tại các địa phương:

Các xã thuộc KV3 và các xã, thôn đặc biệt khó khăn vùng dân tộc, miền núi theo danh sách pháp luật quy định.

Các xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển, hải đảo; xã biên giới; hoặc xã an toàn khu thuộc Chương trình 135.

Các thôn, xã đặc biệt khó khăn khác theo quy định của Thủ tướng Chính phủ, nếu học tại khu vực thuộc huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh có ít nhất một xã đặc biệt khó khăn.

Trường hợp thí sinh là quân nhân, sĩ quan, hạ sĩ quan hoặc chiến sĩ nghĩa vụ trong lực lượng Công an nhân dân được cử đi dự thi:

• Nếu thí sinh đã phục vụ tại một khu vực từ 18 tháng trở lên, thí sinh sẽ được tính điểm ưu tiên theo khu vực nơi đã đóng quân hoặc theo hộ khẩu thường trú trước khi nhập ngũ, tùy thuộc vào khu vực nào có mức ưu tiên cao hơn.
• Trong trường hợp thí sinh đã đóng quân từ 18 tháng trở lên ở nhiều khu vực với mức ưu tiên khác nhau, ưu tiên sẽ được tính theo khu vực mà thời gian phục vụ dài nhất.
• Nếu thời gian đóng quân dưới 18 tháng, thí sinh sẽ được hưởng điểm ưu tiên khu vực dựa trên hộ khẩu thường trú trước khi nhập ngũ.

Cộng điểm ưu tiên theo đối tượng chính sách

Chế độ cộng điểm ưu tiên đối tượng chính sách theo Khoản 2 Điều 7 Quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng như sau:

Nhóm đối tượng ưu tiên số 1

Đối tượng 1: Công dân Việt Nam thuộc dân tộc thiểu số, có hộ khẩu thường trú tại Khu vực 1 ít nhất 18 tháng trong thời gian học trung học phổ thông hoặc trung cấp.

Đối tượng 2: Công nhân trực tiếp sản xuất đã làm việc liên tục từ 5 năm trở lên, trong đó tối thiểu 2 năm được công nhận là chiến sĩ thi đua cấp tỉnh trở lên và được cấp bằng khen.

Đối tượng 3:

• Thương binh, bệnh binh và những người được cấp “Giấy chứng nhận hưởng chính sách như thương binh”.
• Quân nhân, sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ trong Công an nhân dân tại ngũ được cử đi học: nếu phục vụ từ 12 tháng trở lên tại Khu vực 1, hoặc từ 18 tháng trở lên trong trường hợp khác. Thêm vào đó, những người đã xuất ngũ và được xác nhận hoàn thành nghĩa vụ tại ngũ theo quy định cũng thuộc diện ưu tiên.

Đối tượng 4:

• Con của liệt sĩ, con của thương binh với mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
• Con của bệnh binh bị giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
• Con của người tham gia hoạt động kháng chiến và bị nhiễm chất độc hóa học với tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
• Con của người được cấp “Giấy chứng nhận hưởng chính sách như thương binh” nếu người đó suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
• Con của các anh hùng lực lượng vũ trang, anh hùng lao động.
• Con đẻ của những người tham gia kháng chiến bị dị dạng, dị tật do chất độc hóa học, hiện đang hưởng trợ cấp hằng tháng.

Nhóm đối tượng thuộc diện ưu tiên số 2

Đối tượng 5:

• Thanh niên xung phong tập trung được cử đi học.
• Quân nhân, sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ trong Công an nhân dân tại ngũ được cử đi học, với thời gian phục vụ dưới 12 tháng tại Khu vực 1 hoặc dưới 18 tháng tại các khu vực khác.
• Những người giữ chức chỉ huy trưởng, chỉ huy phó ban, chỉ huy quân sự xã, phường, thị trấn; Thôn đội trưởng, Trung đội trưởng Dân quân tự vệ nòng cốt, và các Dân quân tự vệ đã hoàn thành ít nhất 12 tháng nghĩa vụ trong lực lượng nòng cốt, có nhu cầu dự thi vào ngành Quân sự cơ sở.

Đối tượng 6:

• Công dân Việt Nam thuộc dân tộc thiểu số nhưng có hộ khẩu thường trú ngoài các khu vực thuộc diện ưu tiên số 1.
• Con của thương binh, con của bệnh binh, hoặc con của người hưởng chính sách như thương binh nếu mức suy giảm khả năng lao động dưới 81%.
• Con của những người tham gia kháng chiến, trong đó bị nhiễm chất độc hóa học với tỷ lệ suy giảm khả năng lao động dưới 81%.
• Con của những người tham gia hoạt động cách mạng hoặc hoạt động kháng chiến bị địch bắt tù, đày.

Đối tượng 7:

• Người bị khuyết tật nặng, có giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền theo quy định pháp luật.
• Người lao động xuất sắc trong các ngành nghề, được công nhận từ cấp tỉnh hoặc Bộ trở lên, có danh hiệu thợ giỏi, nghệ nhân, kèm theo giấy chứng nhận hợp pháp.
• Giáo viên đã giảng dạy ít nhất 3 năm nếu thi vào các ngành sư phạm.
• Y tá, dược tá, hộ lý, y sĩ, điều dưỡng viên, kỹ thuật viên hoặc người có bằng trung cấp dược đã công tác đủ 3 năm nếu dự thi vào nhóm ngành sức khỏe.

Lưu ý: Trong trường hợp thí sinh thuộc nhiều diện ưu tiên, chỉ được áp dụng mức ưu tiên cao nhất trong số các diện đó.

Cách tính điểm ưu tiên theo chính sách

Theo khoản 4 Điều 7 Quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng, điểm ưu tiên của thí sinh được xác định như sau:

• Điểm ưu tiên thí sinh được hưởng = [(30 - tổng điểm đạt được của thí sinh)/7,5] x Tổng điểm ưu tiên được xác định thông thường.

Điều này có nghĩa là nếu tổng điểm thi thực tế của thí sinh từ 22,5 trở lên (theo thang điểm 10 cho mỗi môn, tổng 3 môn tối đa là 30 điểm), mức điểm ưu tiên sẽ giảm dần và tiến tới bằng 0 khi tổng điểm đạt mức tối đa 30 điểm.

Ví dụ: Một thí sinh thuộc khu vực 1 nếu đạt tổng điểm thi 22,5 trở xuống sẽ được cộng tối đa 0,75 điểm ưu tiên khu vực. Tuy nhiên, nếu thí sinh này đạt 27 điểm thì điểm ưu tiên giảm còn 0,3; còn nếu đạt 29 điểm thì chỉ còn 0,1 điểm ưu tiên khu vực.

Tạm kết

Việc nắm rõ cách tính điểm ưu tiên, điểm khuyến khích đại học 2025 cùng các đối tượng được hưởng là rất quan trọng đối với thí sinh khi xét tuyển đại học, cao đẳng. Hiểu đúng và áp dụng chính xác các quy định sẽ giúp thí sinh tối ưu hóa điểm số, tăng cơ hội trúng tuyển vào ngành học mong muốn. Vì vậy, hãy dành thời gian tra cứu kỹ các thông tin về khu vực, đối tượng ưu tiên và mức cộng điểm khuyến khích để lên kế hoạch đăng ký xét tuyển một cách hợp lý và hiệu quả.

Năm học mới đang gần kề, các bạn tân sinh viên đừng quên sắm cho mình một chiếc laptop đồng hành trong suốt chặng đường đại học. Lựa chọn những nhà phân phối uy tín như FPT Shop sẽ giúp các bạn có được những sản phẩm chính hãng, chất lượng tốt, bảo hành chu đáo. Đến FPT Shop để mua ngay laptop giá rẻ dành cho sinh viên. Xem các sản phẩm tại đây:

Laptop sinh viên giá rẻ

Xem thêm:

Cách tính điểm thi đại học, tính điểm xét tuyển đại học 2025 dễ hiểu và chính xác nhất hiện nay

Điểm ưu tiên là gì? Tất tần tật về cách tính điểm ưu tiên trong tuyển sinh đại học

Cách tính điểm ưu tiên 2025 chi tiết và dễ hiểu, giúp bạn chủ động hơn trong xét tuyển đại học