Điểm ưu tiên là gì? Tất tần tật về cách tính điểm ưu tiên trong tuyển sinh đại học

Mỗi mùa tuyển sinh đại học đến gần, không chỉ điểm thi mà cả các yếu tố phụ trợ như điểm ưu tiên cũng đóng vai trò rất quan trọng trong việc quyết định một thí sinh có đủ điều kiện trúng tuyển vào ngành học mơ ước hay không. Vậy điểm ưu tiên là gì? Cách tính điểm ưu tiên hiện nay ra sao? Bài viết sau đây sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan và chi tiết về điểm ưu tiên để bạn không bị bỏ lỡ bất kỳ cơ hội nào trong kỳ xét tuyển đại học, cao đẳng.

Điểm ưu tiên là gì?

Điểm ưu tiên là gì? Đây là một khái niệm quen thuộc trong quy chế tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhằm bảo đảm sự công bằng và khuyến khích học sinh ở những vùng khó khăn hoặc thuộc đối tượng chính sách xã hội. Cụ thể, điểm ưu tiên là số điểm được cộng thêm vào tổng điểm xét tuyển đại học, cao đẳng dựa trên các tiêu chí nhất định như: khu vực sinh sống, đối tượng chính sách, thành phần dân tộc, hoàn cảnh gia đình…

Điểm ưu tiên giúp thí sinh tăng cơ hội trúng tuyển, là một trong những công cụ quan trọng trong việc thực hiện chính sách giáo dục bình đẳng cho mọi đối tượng trong xã hội.

Các nhóm đối tượng được cộng điểm ưu tiên

Bộ GD&ĐT chia các thí sinh được hưởng điểm ưu tiên thành hai nhóm lớn là nhóm đối tượng ưu tiên và khu vực ưu tiên. Mỗi nhóm sẽ được cộng điểm theo những tiêu chí cụ thể.

1. Nhóm ưu tiên theo đối tượng

Có hai nhóm chính là Nhóm ưu tiên 1 (UT1) và Nhóm ưu tiên 2 (UT2):

Nhóm ưu tiên 1 – được cộng 2 điểm

Bao gồm các đối tượng sau:

• Con liệt sĩ, con thương binh/bệnh binh suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
• Người dân tộc thiểu số sống ở vùng đặc biệt khó khăn.
• Thương binh, bệnh binh, người được công nhận hưởng chính sách như thương binh.
• Quân nhân, công an hoàn thành nghĩa vụ.

Nhóm ưu tiên 2 – được cộng 1 điểm

• Con thương binh, bệnh binh có tỷ lệ suy giảm dưới 81%.
• Người dân tộc thiểu số không sống tại vùng khó khăn.
• Thanh niên xung phong đã hoàn thành nhiệm vụ.
• Người lao động là anh hùng lao động, thợ giỏi có bằng khen từ cấp tỉnh trở lên.

2. Nhóm ưu tiên theo khu vực

Khu vực 1 (KV1): cộng 0,75 điểm

• Bao gồm các xã vùng sâu, vùng xa, xã biên giới, xã đảo, xã thuộc diện Chương trình 135, vùng dân tộc miền núi khó khăn đặc biệt.

Khu vực 2 – nông thôn (KV2-NT): cộng 0,5 điểm

• Gồm các khu vực ngoài KV1, KV2, KV3, chủ yếu là vùng nông thôn không thuộc vùng đặc biệt khó khăn.

Khu vực 2 (KV2): cộng 0,25 điểm

• Bao gồm các thị xã, huyện ngoại thành, thành phố trực thuộc tỉnh (trừ các xã trong KV1).

Khu vực 3 (KV3): không được cộng điểm

• Bao gồm các quận nội thành của các thành phố trực thuộc Trung ương.

Cách tính điểm ưu tiên

Sau khi hiểu rõ điểm ưu tiên là gì, bạn cần biết cách tính điểm ưu tiên để chủ động đánh giá cơ hội xét tuyển của mình.

Công thức tính:

Tổng điểm xét tuyển = Tổng điểm thi + Điểm ưu tiên theo đối tượng + Điểm ưu tiên theo khu vực

Ví dụ: Một thí sinh thuộc nhóm ưu tiên 1 (được cộng 2 điểm) và học tại khu vực 1 (được cộng 0,75 điểm), nếu đạt 23 điểm thi THPT Quốc gia, thì tổng điểm xét tuyển sẽ là:

• 23 + 2 + 0,75 = 25,75 điểm

Lưu ý khi tính điểm:

• Nếu thí sinh thuộc nhiều đối tượng ưu tiên thì chỉ được hưởng một mức ưu tiên cao nhất.
• Quy định điểm ưu tiên áp dụng cả trong xét tuyển bằng học bạ và điểm thi.
• Mức điểm ưu tiên có thể được điều chỉnh theo từng năm theo chính sách mới của Bộ GD&ĐT.

Những thay đổi mới trong cách tính điểm ưu tiên

Từ năm 2023 trở đi, một số điều chỉnh về cách cộng điểm ưu tiên đã được áp dụng:

• Điểm ưu tiên được điều chỉnh theo tổng điểm đạt được: Nếu tổng điểm ba môn thi của thí sinh vượt mức 22,5 (tính theo thang 10), thì mức điểm ưu tiên được tính theo công thức giảm dần, tức là càng điểm cao thì điểm ưu tiên được cộng càng thấp. Mục đích là để đảm bảo tính công bằng trong cạnh tranh.
• Áp dụng điểm ưu tiên theo năm tốt nghiệp: Các thí sinh đã tốt nghiệp từ những năm trước sẽ không được cộng điểm ưu tiên khu vực như thí sinh vừa tốt nghiệp năm đó.
• Rút ngắn thời gian hiệu lực của điểm ưu tiên: Một số quy định mới đã giới hạn phạm vi và thời gian áp dụng của điểm ưu tiên nhằm giảm tình trạng lạm dụng chế độ cộng điểm trong tuyển sinh.

Vì sao cần hiểu rõ điểm ưu tiên?

Biết rõ điểm ưu tiên là gì giúp thí sinh và phụ huynh:

• Đánh giá đúng cơ hội trúng tuyển của bản thân.
• Lựa chọn ngành học, trường học phù hợp với năng lực và điều kiện.
• Không bỏ sót quyền lợi chính đáng trong quá trình xét tuyển.
• Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ các giấy tờ chứng minh đối tượng ưu tiên.

Ngoài ra, với những bạn xét tuyển bằng học bạ hoặc phương thức khác ngoài điểm thi THPT, điểm ưu tiên vẫn được áp dụng như thường lệ. Do đó, việc nắm vững quy định là điều cần thiết.

Những câu hỏi thường gặp

Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp liên quan đến điểm ưu tiên:

1. Điểm ưu tiên tối đa là bao nhiêu?

• Điểm ưu tiên tối đa hiện nay là 2,75 điểm, bao gồm 2 điểm đối tượng và 0,75 điểm khu vực. Đây là lợi thế rất lớn trong môi trường cạnh tranh khốc liệt như kỳ thi tuyển sinh đại học.

2. Có thể cộng cả điểm khuyến khích không?

• Có. Điểm khuyến khích (như học sinh giỏi cấp tỉnh, có chứng chỉ nghề, giải thể thao,…) có thể cộng thêm tùy vào từng quy chế cụ thể của năm tuyển sinh.

3. Xét học bạ có được cộng điểm ưu tiên không?

• Có. Theo quy định của Bộ Giáo dục, mọi hình thức xét tuyển (học bạ, điểm thi, tuyển thẳng) đều được tính điểm ưu tiên nếu thí sinh đáp ứng đủ điều kiện.

4. Điểm ưu tiên được tính theo hộ khẩu hay nơi học THPT?

Điểm ưu tiên khu vực được tính theo nơi học THPT (hoặc trung cấp), không phải theo hộ khẩu thường trú.

Theo Quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng hiện hành do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, việc xác định khu vực ưu tiên để cộng điểm không dựa trên hộ khẩu, mà dựa trên nơi học tập liên tục và nơi tốt nghiệp bậc THPT (hoặc trung cấp).

Nếu thí sinh học liên tục 3 năm THPT tại cùng một khu vực, thì điểm ưu tiên được tính theo khu vực đó.

Nếu thí sinh chuyển trường nhiều lần, học tại các khu vực khác nhau, thì điểm ưu tiên được tính theo nơi mà thời gian học lâu nhất trong 3 năm.

Nếu học mỗi năm một nơi, thì điểm ưu tiên tính theo nơi tốt nghiệp THPT.

Kết luận

Qua bài viết này, bạn đã phần nào trả lời được câu hỏi điểm ưu tiên là gì rồi nhé. Có thể thấy, điểm ưu tiên là một phần không thể thiếu trong chính sách tuyển sinh nhằm hỗ trợ các đối tượng yếu thế, góp phần nâng cao cơ hội vào đại học cho học sinh cả nước. Nắm rõ các quy định về điểm ưu tiên giúp bạn tận dụng tốt quyền lợi, giúp xây dựng chiến lược xét tuyển hiệu quả hơn. Hãy tìm hiểu kỹ về quyền lợi ưu tiên của mình, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, từ đó lựa chọn trường và ngành học phù hợp với năng lực.

Chặng đường đại học sẽ dễ dàng hơn khi bạn sở hữu một chiếc laptop mạnh mẽ, bền bỉ và phù hợp với nhu cầu học tập, giải trí. Dù bạn là tân sinh viên ngành kỹ thuật, thiết kế đồ họa hay kinh tế, FPT Shop luôn có sẵn hàng trăm mẫu laptop chính hãng, giá tốt, ưu đãi hấp dẫn dành riêng cho sinh viên.

Mời bạn tham khảo các mẫu laptop sinh viên tại đây:

• Laptop sinh viên.

Xem thêm:

• Học phí Đại học Công nghiệp TPHCM 2025 và chính sách học bổng
• Học phí UEL 2025 bao nhiêu? Giải đáp chi tiết về học phí UEL
• Giải đáp xét học bạ có được cộng điểm ưu tiên không? Cập nhật những quy định mới nhất