Không chốt sổ BHXH ở công ty cũ có được không? Người lao động sẽ bị ảnh hưởng như thế nào?

Trong quá trình nghỉ việc và chuyển sang đơn vị mới, nhiều người lao động rơi vào tình trạng bị công ty cũ chậm trễ hoặc từ chối chốt sổ bảo hiểm xã hội (BHXH). Điều này khiến nhiều người băn khoăn không chốt sổ BHXH ở công ty cũ có được không, liệu có ảnh hưởng đến quyền lợi về bảo hiểm thất nghiệp, lương hưu hay không? Để trả lời rõ ràng cho câu hỏi này, chúng ta cần dựa vào các quy định pháp luật hiện hành và phân tích trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp cũng như hệ quả mà người lao động có thể đối mặt.

Công ty có bắt buộc chốt sổ BHXH cho người lao động nghỉ việc không?

Căn cứ Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định về trách nhiệm của người sử dụng lao động:

"Điều 21. Trách nhiệm của người sử dụng lao động

5. Phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội trả sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động, xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc theo quy định của pháp luật."

Ngoài ra, điểm 1.2 khoản 1 Điều 46 Quy trình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế ban hành kèm theo Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017 (được sửa đổi bởi khoản 72 Điều 1 Quyết định 505/QĐ-BHXH năm 2020) quy định:

"Điều 46. Nội dung ghi trên sổ BHXH và gộp sổ BHXH

Ghi, xác nhận thời gian đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN trong sổ BHXH

...

1.2. Đối với đơn vị nợ tiền đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN, nếu người lao động đủ điều kiện hưởng BHXH hoặc chấm dứt HĐLĐ, HĐLV thì đơn vị có trách nhiệm đóng đủ BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN, bao gồm cả tiền lãi chậm đóng theo quy định, cơ quan BHXH xác nhận sổ BHXH để kịp thời giải quyết chế độ BHXH, BHTN cho người lao động.

Trường hợp đơn vị chưa đóng đủ thì xác nhận sổ BHXH đến thời điểm đã đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN. Sau khi thu hồi được số tiền đơn vị còn nợ thì xác nhận bổ sung trên sổ BHXH."

Từ những căn cứ trên, có thể khẳng định rằng: Công ty có trách nhiệm bắt buộc phải chốt sổ và xác nhận quá trình đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động khi người đó chấm dứt hợp đồng lao động theo đúng quy định pháp luật. Người lao động không thể tự chốt sổ mà buộc phải chờ đơn vị sử dụng lao động thực hiện thủ tục này. Nếu doanh nghiệp không thực hiện, tức là đã vi phạm quy định pháp luật.

Doanh nghiệp không chốt sổ BHXH bị phạt thế nào?

Theo quy định tại khoản 2 Điều 12 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, hành vi không chốt sổ bảo hiểm cho người lao động sẽ bị xử phạt như sau:

"Điều 12. Vi phạm quy định về sửa đổi, bổ sung, chấm dứt hợp đồng lao động

...

2. Phạt tiền đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi: [...] không hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy tờ khác đã giữ của người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật; [...]

a) Từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động;

b) Từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với vi phạm từ 11 người đến 50 người lao động;

c) Từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với vi phạm từ 51 người đến 100 người lao động;

d) Từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với vi phạm từ 101 người đến 300 người lao động;

đ) Từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với vi phạm từ 301 người lao động trở lên."

Ngoài ra, tại khoản 4 của điều này cũng quy định rõ biện pháp khắc phục hậu quả, trong đó có:

b) Buộc người sử dụng lao động hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại những giấy tờ khác đã giữ của người lao động đối với hành vi không hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy khác đã giữ của người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật.

Lưu ý: Mức phạt này là áp dụng với cá nhân. Nếu là tổ chức vi phạm, mức phạt sẽ gấp đôi, tức bằng 2 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.

Không chốt sổ BHXH có ảnh hưởng lương hưu không?

Căn cứ khoản 2 Điều 56 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:

"Điều 56. Mức lương hưu hằng tháng

2. Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 54 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 62 của Luật này và tương ứng với số năm đóng bảo hiểm xã hội như sau:

a) Lao động nam nghỉ hưu vào năm 2018 là 16 năm, năm 2019 là 17 năm, năm 2020 là 18 năm, năm 2021 là 19 năm, từ năm 2022 trở đi là 20 năm;

b) Lao động nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi là 15 năm.

Sau đó cứ thêm mỗi năm, người lao động quy định tại điểm a và điểm b khoản này được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%."

Như vậy, thời gian đóng bảo hiểm xã hội là yếu tố quan trọng để tính mức hưởng lương hưu. Nếu không được chốt sổ, thời gian đóng BHXH tại công ty cũ có thể không được công nhận, đồng nghĩa với việc:

• Bạn bị giảm mức hưởng lương hưu (vì thiếu số năm đóng).
• Bạn có thể không đủ điều kiện hưởng lương hưu nếu chưa đủ năm tối thiểu (20 năm đối với nam, 15 năm đối với nữ).

Ví dụ: Bạn đã làm việc tại công ty cũ từ tháng 8/2019 đến tháng 9/2021 (2 năm). Nếu không được chốt sổ, bạn có thể mất ít nhất 4% mức hưởng lương hưu tăng thêm, hoặc không đủ điều kiện để được nhận lương hưu khi đến tuổi nghỉ hưu.

Không chốt sổ BHXH ở công ty cũ có được không?

Tóm lại, không chốt sổ BHXH ở công ty cũ có được không? Câu trả lời là không được bởi vì những lý do dưới đây:

• Công ty có trách nhiệm bắt buộc phải chốt sổ BHXH và trả lại cho người lao động khi chấm dứt hợp đồng, theo Điều 21 Luật BHXH 2014.
• Nếu công ty không chốt, người lao động không thể tự chốt, dẫn đến không được giải quyết các chế độ như: bảo hiểm thất nghiệp, thai sản, lương hưu...
• Doanh nghiệp sẽ bị xử phạt hành chính nếu cố tình không hoàn tất thủ tục chốt sổ.
• Không chốt sổ BHXH có thể khiến người lao động thiếu thời gian đóng BHXH, từ đó giảm mức lương hưu hoặc không đủ điều kiện hưởng hưu trí.

Vì vậy, người lao động cần yêu cầu công ty cũ chốt sổ đầy đủ. Nếu không được giải quyết, nên liên hệ cơ quan BHXH để được hỗ trợ theo đúng quy định pháp luật. Vậy là bạn đã có câu trả lời cho câu hỏi: Không chốt sổ BHXH ở công ty cũ có được không?

Tạm kết

Hy vọng bạn đã có câu trả lời cho câu hỏi: Không chốt sổ BHXH ở công ty cũ có được không? Qua những phân tích trên, có thể thấy rằng việc không chốt sổ BHXH ở công ty cũ không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật của người sử dụng lao động, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi lâu dài của người lao động, đặc biệt trong việc tính thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu, thất nghiệp, thai sản… Nếu bạn đang gặp phải tình trạng này, hãy chủ động liên hệ với cơ quan bảo hiểm xã hội để được hỗ trợ xử lý, bởi quyền lợi chính đáng của người lao động cần phải được bảo vệ đúng theo quy định pháp luật.

Để tìm hiểu thêm về các thủ tục pháp lý liên quan một cách dễ dàng và nhanh chóng, hãy khám phá ngay các dòng điện thoại OPPO tại FPT Shop! Với màn hình lớn, cấu hình mạnh mẽ, bạn có thể tra cứu thông tin luật mọi lúc mọi nơi. Xem ngay các ưu đãi hấp dẫn!

Điện thoại OPPO

Xem thêm:

• Hướng dẫn thao tác đặt lịch online bảo hiểm xã hội đơn giản và dễ áp dụng tại nhà
• Cách tính BHXH 1 lần năm 2024 online trên app VssID và qua hệ thống