Kiểm toán nhà nước là gì? Tìm hiểu về Tổng Kiểm toán nhà nước đương nhiệm cùng các quyền hạn quan trọng

Giữa yêu cầu ngày càng cao về sự minh bạch và hiệu quả trong quản lý ngân sách, việc hiểu rõ vai trò của các cơ quan kiểm tra, giám sát tài chính trở thành điều cần thiết. "Kiểm toán nhà nước là gì?" là câu hỏi đặt ra khi nhắc đến tổ chức đóng vai trò kiểm tra việc sử dụng ngân sách và tài sản công. Bài viết này sẽ giúp bạn khám phá rõ hơn về vị trí pháp lý, quyền hạn của Tổng Kiểm toán nhà nước đương nhiệm và chức năng quan trọng của cơ quan này trong việc đảm bảo kỷ luật tài chính quốc gia.

Kiểm toán nhà nước là gì? Tổng Kiểm toán nhà nước hiện nay là ai?

Trước khi tìm hiểu về cơ cấu tổ chức hay người đứng đầu cơ quan này, ta cần làm rõ một khái niệm nền tảng: Kiểm toán nhà nước là gì? Việc hiểu đúng định nghĩa sẽ giúp bạn có cái nhìn đầy đủ hơn về chức năng, nhiệm vụ và vai trò giám sát tài chính công mà cơ quan này đảm nhiệm. Sau đây là thông tin chi tiết về khái niệm và Tổng Kiểm toán nhà nước hiện nay.

Kiểm toán nhà nước là gì?

Kiểm toán nhà nước là gì? Căn cứ theo quy định tại Điều 118 Hiến pháp 2013 quy định như sau:

Điều 118.

1. Kiểm toán nhà nước là cơ quan do Quốc hội thành lập, hoạt động độc lập và chỉ tuân theo pháp luật, thực hiện kiểm toán việc quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công.
2. Tổng Kiểm toán nhà nước là người đứng đầu Kiểm toán nhà nước, do Quốc hội bầu. Nhiệm kỳ của Tổng Kiểm toán nhà nước do luật định.

Tổng Kiểm toán nhà nước chịu trách nhiệm và báo cáo kết quả kiểm toán, báo cáo công tác trước Quốc hội; trong thời gian Quốc hội không họp, chịu trách nhiệm và báo cáo trước Ủy ban thường vụ Quốc hội.

3. Tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể của Kiểm toán nhà nước do luật định.

Kiểm toán nhà nước là cơ quan do Quốc hội thành lập, có tính độc lập và hoạt động theo nguyên tắc tuân thủ pháp luật. Cơ quan này chịu trách nhiệm kiểm tra, đánh giá việc quản lý và sử dụng tài chính, tài sản công của các cơ quan, tổ chức nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong sử dụng nguồn lực quốc gia.

Tổng Kiểm toán nhà nước hiện nay là ai?

Tại kỳ họp thứ XV, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bầu Tổng Kiểm toán Nhà nước cho nhiệm kỳ 2021 - 2026. Người đang giữ chức vụ này là ông Ngô Văn Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, đồng thời là Bí thư Ban cán sự Đảng và Phó Tổng Kiểm toán phụ trách điều hành trước khi chính thức đảm nhận cương vị Tổng Kiểm toán.

Quyền hạn của Tổng Kiểm toán nhà nước là gì?

Sau khi hiểu rõ Kiểm toán nhà nước là gì và ai đang giữ chức vụ Tổng Kiểm toán, điều tiếp theo cần quan tâm là phạm vi quyền hạn của người đứng đầu cơ quan này. Việc nắm được những quyền lực pháp lý mà Tổng Kiểm toán Nhà nước được trao sẽ giúp bạn thấy rõ hơn vai trò của họ trong việc giám sát, đánh giá và bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động tài chính công.

Theo quy định tại Điều 13 của Luật Kiểm toán nhà nước 2015, được bổ sung bởi khoản 4 Điều 1 của Luật Kiểm toán nhà nước sửa đổi 2019, Tổng Kiểm toán nhà nước có các quyền hạn như sau:

- Lãnh đạo và chỉ đạo Kiểm toán nhà nước thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn quy định tại Điều 10 và Điều 11 Luật Kiểm toán nhà nước 2015.

- Trình bày báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm, báo cáo công tác trước Quốc hội; trong thời gian Quốc hội không họp, báo cáo trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội; trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội trước Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

- Chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung báo cáo kiểm toán của Kiểm toán nhà nước.

- Quyết định và tổ chức thực hiện các biện pháp cụ thể để tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động kiểm toán nhà nước; phòng, chống tham nhũng trong cơ quan Kiểm toán nhà nước theo quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và mọi biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền của công chức, viên chức thuộc Kiểm toán nhà nước.

- Ban hành Quy trình kiểm toán vụ việc có dấu hiệu tham nhũng để quy định trình tự, thủ tục tiến hành kiểm toán, việc xác minh, làm rõ vụ việc tham nhũng, việc công khai báo cáo kiểm toán vụ việc có dấu hiệu tham nhũng.

- Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các đơn vị trực thuộc Kiểm toán nhà nước.

- Trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định biên chế và việc thành lập, sáp nhập, giải thể đơn vị trực thuộc Kiểm toán nhà nước.

- Thực hiện các biện pháp nhằm bảo đảm tính độc lập và chất lượng kiểm toán trong hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước.

- Giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước.

- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật.

Những tiêu chuẩn nào mà Tổng Kiểm toán Nhà nước cần phải đáp ứng?

Căn cứ theo quy định tại Quy định 214-QĐ/TW năm 2020 thì Tổng Kiểm toán Nhà nước cần đáp ứng tiêu chuẩn sau:

- Tiêu chuẩn của Ủy viên ban chấp hành TW:

+ Tiêu biểu của Đảng về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và năng lực công tác. Có ý thức, trách nhiệm cao, kiến thức toàn diện;

+ Tích cực tham gia thảo luận, đóng góp, hoạch định đường lối, chính sách và sự lãnh đạo tập thể của Ban Chấp hành Trung ương.

+ Có năng lực tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách, nhiệm vụ của Đảng, chiến lược phát triển đất nước trong giai đoạn mới ở lĩnh vực, địa bàn công tác được phân công quản lý, phụ trách.

+ Có năng lực dự báo, xử lý, ứng phó kịp thời, hiệu quả những tình huống đột xuất, bất ngờ; có khả năng làm việc độc lập.

+ Có tố chất, năng lực lãnh đạo, quản lý cấp chiến lược; có hoài bão, khát vọng đổi mới vì dân, vì nước. Đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở các chức vụ lãnh đạo chủ chốt cấp dưới trực tiếp và tương đương.

+ Uỷ viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương phải là những cán bộ trẻ; cơ bản đáp ứng được tiêu chuẩn của Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương; qua thực tiễn công tác thể hiện có năng lực, triển vọng phát triển về tố chất lãnh đạo, quản lý cấp chiến lược; được quy hoạch chức danh Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương và lãnh đạo chủ chốt tỉnh uỷ, thành uỷ trực thuộc Trung ương, ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương nhiệm kỳ tới và các nhiệm kỳ tiếp theo.

- Tiêu chuẩn về phẩm chất, năng lực:

+ Hiểu biết sâu rộng về hệ thống pháp luật Việt Nam và quốc tế, nhất là lĩnh vực phụ trách.

+ Có năng lực nghiên cứu, đề xuất cụ thể hoá, thể chế hoá đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng thành pháp luật của Nhà nước.

+ Có năng lực phối hợp giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị.

+ Am hiểu quản lý nhà nước, có kinh nghiệm lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và kịp thời quyết định những vấn đề khó, phức tạp thuộc lĩnh vực phụ trách.

+ Không bị chi phối bởi lợi ích nhóm, không vụ lợi; có bản lĩnh, kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện tiêu cực, tham nhũng, lãng phí.

+ Đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ lãnh đạo, quản lý cấp thứ trưởng và tương đương hoặc lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh.

Tạm kết

Hy vọng qua bài viết, bạn đã nắm được thông tin về Kiểm toán nhà nước là gì, ai là Tổng Kiểm toán Nhà nước hiện tại, cũng như những quyền hạn và tiêu chuẩn của người lãnh đạo cơ quan này. Với nhiệm vụ kiểm tra và giám sát việc sử dụng tài chính cùng tài sản công, Kiểm toán nhà nước đóng góp quan trọng vào việc bảo đảm tính minh bạch, kỷ cương và hiệu quả trong quản lý ngân sách quốc gia. Hiểu biết về cơ quan này không chỉ nâng cao nhận thức của công dân về các hoạt động tài chính công mà còn hỗ trợ xây dựng một nền quản trị công minh bạch, liêm chính và bền vững.

Nếu bạn đang tìm kiếm một chiếc laptop hiệu năng mạnh mẽ, thiết kế tinh tế và hệ sinh thái đồng bộ mượt mà, MacBook chính là lựa chọn lý tưởng. Truy cập ngay FPT Shop để tham khảo các mẫu MacBook chính hãng, hưởng ưu đãi hấp dẫn, trả góp 0% và dịch vụ hậu mãi chuyên nghiệp. Đừng bỏ lỡ cơ hội nâng tầm trải nghiệm công nghệ của bạn ngay hôm nay!

MacBook

Xem thêm:

• Ngành luật kinh tế: học trường nào tốt, cơ hội nghề nghiệp, những kỹ năng cần có
• Giáo dục Kinh tế và Pháp luật – Môn học quan trọng giúp định hướng nghề nghiệp tương lai