Mây thấu kính là gì? Tại sao phi công không nên bay gần những đám mây có dạng thấu kính?

Trong thế giới tự nhiên, có những hiện tượng thời tiết kỳ lạ nhưng mang lại ảnh hưởng rất lớn đến ngành hàng không. Một trong số đó chính là những đám mây hình thấu kính xuất hiện lơ lửng trên bầu trời. Chúng không chỉ thu hút ánh nhìn mà còn khiến các phi công phải dè chừng. Vậy mây thấu kính là gì và vì sao chúng lại nguy hiểm đến vậy?

Mây thấu kính là gì?

Mây thấu kính là gì? Đây là một hiện tượng thời tiết hiếm gặp, trong đó những đám mây hình thành cố định trên tầng đối lưu, thường có dạng tròn dẹt giống như chiếc đĩa bay hoặc thấu kính hội tụ. Loại mây này thường xuất hiện ở các khu vực có địa hình núi cao, đặc biệt là bên sườn khuất gió của dãy núi, nơi dòng không khí nóng ẩm bị gián đoạn và tạo thành các chuyển động xoáy mạnh.

Cơ chế hình thành mây thấu kính là gì?

Khi luồng không khí nóng ẩm ổn định di chuyển ngang qua một ngọn núi cao, nó sẽ bị buộc phải đi lên theo độ cao của địa hình. Khi đến đỉnh núi, không khí này bị làm lạnh đột ngột. Nếu nhiệt độ giảm tới điểm sương, hơi nước trong không khí sẽ ngưng tụ và tạo thành mây.

Ngọn núi lúc này đóng vai trò như một “chướng ngại vật” gây ra các dòng khí xoáy hoặc gợn sóng trong khí quyển. Dưới điều kiện ổn định của dòng khí, đám mây được hình thành sẽ gần như đứng yên tại chỗ, tạo nên hình ảnh độc đáo và ấn tượng của mây thấu kính.

Những đám mây này thường xếp tầng, có kết cấu mịn và đôi khi xuất hiện nhiều lớp chồng lên nhau, tạo nên khung cảnh kỳ ảo hiếm thấy. Cũng vì hình dáng đặc biệt của chúng mà loại mây này được coi là một trong những nguyên nhân khiến nhiều người tin rằng đã nhìn thấy UFO.

Có mấy loại mây thấu kính phổ biến?

Dưới đây là bảng tổng hợp các loại mây thấu kính, phân loại theo độ cao và điều kiện hình thành trong khí quyển, giúp bạn hiểu rõ hơn về hiện tượng độc đáo này:

Mây thấu kính xuất hiện tại Việt Nam và trên thế giới

Hiện tượng mây thấu kính trên thế giới

Dù là một hiện tượng khá hiếm trong tự nhiên, nhưng mây thấu kính với hình dạng độc đáo vẫn nhiều lần xuất hiện tại những địa danh nổi tiếng trên thế giới và nhanh chóng trở thành chủ đề gây chú ý trên mạng xã hội cũng như các diễn đàn yêu thích nhiếp ảnh và khí tượng học.

Vào tháng 6 năm 2015, bầu trời thành phố Dublin (Ireland) đã xuất hiện những đám mây hình thấu kính lơ lửng, tạo nên một cảnh tượng siêu thực như trong phim viễn tưởng. Cảnh tượng này nhanh chóng được người dân ghi lại và lan truyền rộng rãi.

Tại Mỹ, hình ảnh mây thấu kính phủ trên đỉnh núi Shasta ở bang California vào tháng 10 năm 2021 đã khiến cộng đồng yêu nhiếp ảnh trầm trồ. Bức ảnh được thực hiện bởi nhóm Graven Image, thể hiện một khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ và gần như siêu nhiên.

Không kém phần ấn tượng, những đám mây thấu kính nhuộm màu đỏ rực bởi ánh hoàng hôn tại dãy núi Alpujarra ở miền Nam Tây Ban Nha cũng từng khiến nhiều người lầm tưởng mình đang nhìn thấy UFO. Sự phản chiếu ánh sáng trong điều kiện đặc biệt đã tạo nên hiệu ứng thị giác kỳ lạ đến khó tin.

Tại Scotland, vào tháng 6 năm 2016, một đám mây thấu kính hiếm hoi xuất hiện ngay trên đỉnh núi lửa Etna ở vùng Sicily. Hình dạng hoàn hảo của đám mây khiến không ít người ngỡ ngàng khi chiêm ngưỡng.

Còn ở châu Á, hiện tượng mây thấu kính từng xuất hiện trên đỉnh núi lửa Mayon (Philippines) vào năm 2019. Đám mây lúc này trông như một chiếc ô khổng lồ che phủ đỉnh núi, gây ra không ít xôn xao trong giới quan sát khí tượng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia thời tiết, sự hiện diện của mây thấu kính cũng là dấu hiệu cảnh báo các phi công nên thận trọng khi bay qua khu vực, do gió nhiễu động có thể thay đổi đột ngột, gây ảnh hưởng đến độ ổn định của máy bay.

Hiện tượng mây thấu kính tại Việt Nam

Tại Việt Nam, mây thấu kính từng được ghi nhận xuất hiện trên đỉnh núi Bà Đen (Tây Ninh) vào sáng ngày 24/11/2022. Vào thời điểm đó, người dân địa phương và du khách có mặt tại khu vực đã chứng kiến một đám mây lớn màu trắng bao phủ quanh đỉnh núi, tạo nên hình dáng đặc biệt giống như một chiếc đĩa bay lơ lửng giữa bầu trời.

Hiện tượng này nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý, được chụp lại và lan truyền mạnh mẽ trên các nền tảng mạng xã hội. Nhiều người không giấu nổi sự ngạc nhiên trước vẻ đẹp kỳ lạ và huyền ảo mà thiên nhiên mang lại.

Vì sao mây thấu kính là "vùng cấm bay" của phi công?

Phi công thường tránh xa các đám mây thấu kính vì hiện tượng này thường đi kèm với nhiễu động không khí mạnh và gió giật. Những dòng khí lưu thẳng đứng hình thành quanh mây có thể khiến máy bay mất ổn định, đặc biệt nguy hiểm trong giai đoạn cất cánh hoặc hạ cánh.

Mây thấu kính hình thành do sóng không khí đứng ở khu vực núi cao, tạo ra sự thay đổi đột ngột về tốc độ và hướng gió. Chính vì thế, để đảm bảo an toàn, phi công luôn ưu tiên thay đổi lộ trình nếu phát hiện hiện tượng mây thấu kính trên đường bay.

Tạm kết

Qua những thông tin trên, chắc hẳn bạn đã hiểu rõ hơn mây thấu kính là gì và lý do vì sao hiện tượng này lại khiến các phi công phải thận trọng khi bay gần. Không chỉ là một khung cảnh kỳ thú của thiên nhiên, mây thấu kính còn là dấu hiệu cho thấy những nhiễu động không khí mạnh có thể gây nguy hiểm cho hàng không. Việc nhận biết và hiểu đúng về hiện tượng này góp phần đảm bảo an toàn trong mỗi chuyến bay.

Đừng để âm thanh bị gián đoạn trong những khoảnh khắc quan trọng. Tai nghe Defunc với khả năng kết nối ổn định, âm thanh trong trẻo và thiết kế tiện lợi đang có mặt tại FPT Shop. Tìm hiểu thông tin sản phẩm tại đây!

• Tai nghe Defunc

Xem thêm:

• Sốc nhiệt là gì? Cách phòng tránh hiện tượng sốc nhiệt hiệu quả vào mùa hè
• Hiện tượng siêu trăng là gì? Những sự thật thú vị về Mặt Trăng khi gần Trái Đất nhất