Mống mắt là gì? Mống mắt là dữ liệu cá nhân cơ bản hay nhạy cảm theo quy định?

Mống mắt là gì và vì sao đây lại được xếp vào nhóm dữ liệu cá nhân nhạy cảm cần được bảo vệ nghiêm ngặt? Với cấu trúc độc nhất ở mỗi người, mống mắt không chỉ là bộ phận sinh học quan trọng mà còn được sử dụng trong các công nghệ nhận diện hiện đại nhằm tăng cường bảo mật. Hãy cùng FPT Shop tìm hiểu xem mống mắt là gì, ứng dụng và các quy định pháp lý liên quan đến dữ liệu mống mắt trong bài viết dưới đây!

Mống mắt là gì?

Mống mắt (iris) là phần hình tròn có màu, nằm giữa tròng trắng và đồng tử trong mắt người. Đây là bộ phận có chức năng điều chỉnh lượng ánh sáng đi vào võng mạc thông qua việc co giãn đồng tử, giúp mắt thích nghi với điều kiện sáng tối khác nhau.

Tuy nhiên, điều khiến mống mắt trở nên đặc biệt nằm ở cấu trúc vi mô phức tạp và duy nhất ở mỗi người. Giống như dấu vân tay, mống mắt không trùng lặp giữa các cá nhân, kể cả với cặp song sinh cùng trứng. Chính nhờ đặc điểm này, mống mắt được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực xác thực danh tính sinh trắc học với độ chính xác cao và khó có thể làm giả.

Vậy là bạn đã biết mống mắt là gì rồi đó. Vậy với tính định danh gần như tuyệt đối như vậy, mống mắt được xếp vào loại dữ liệu cá nhân nào theo quy định pháp luật? Hãy cùng tìm hiểu trong phần tiếp theo.

Mống mắt là dữ liệu cá nhân nhạy cảm hay cá nhân?

Vì mống mắt là một đặc điểm sinh học có khả năng nhận diện và định danh cá nhân, nên theo quy định tại khoản 4 Điều 2 Nghị định 13/2023/NĐ-CP, nó được xếp vào nhóm dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Đây là loại thông tin gắn liền với quyền riêng tư của mỗi người và nếu bị xâm phạm có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp của họ.

Cụ thể, dữ liệu cá nhân nhạy cảm bao gồm các đặc điểm sinh học như khuôn mặt, dấu vân tay, giọng nói và mống mắt - những yếu tố có thể được dùng để xác định danh tính một người cụ thể trong không gian số.

Ngoài ra, theo khoản 1 Điều 2 của cùng nghị định, dữ liệu cá nhân là bất kỳ thông tin nào dưới dạng chữ, số, hình ảnh, âm thanh, ký hiệu hoặc hình thức tương tự, có khả năng nhận diện một cá nhân hoặc liên kết trực tiếp đến một người.

Chính vì thế, dữ liệu liên quan đến mống mắt cần được bảo vệ nghiêm ngặt trong toàn bộ quá trình thu thập, xử lý, lưu trữ và chia sẻ để nhằm tránh nguy cơ bị lợi dụng, đánh cắp hoặc xâm phạm quyền riêng tư.

Người dùng cần làm gì để bảo vệ dữ liệu mống mắt của mình?

Sau khi đã biết mống mắt là gì và vì sao nó được dùng để nhận dạng, người dùng cũng nên quan tâm đến việc bảo vệ thông tin này. Bởi mống mắt thuộc loại dữ liệu cá nhân nhạy cảm nên nếu bị lộ, rất dễ bị lợi dụng cho mục đích xấu. Để tự bảo vệ mình, bạn có thể chủ động thực hiện một số biện pháp sau:

• Chỉ cung cấp dữ liệu mống mắt khi thật sự cần thiết và đã được thông báo đầy đủ về mục đích sử dụng, thời gian lưu trữ và đơn vị xử lý.
• Không chia sẻ thiết bị cá nhân như điện thoại, máy tính bảng, laptop có lưu trữ dữ liệu sinh trắc học cho người khác.
• Kiểm tra kỹ các quyền truy cập khi cài đặt ứng dụng, tránh cấp quyền camera, sinh trắc học cho app không rõ nguồn gốc.
• Theo dõi hoạt động xác thực sinh trắc và nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, hãy yêu cầu chỉnh sửa, giới hạn hoặc xóa dữ liệu mống mắt ngay.
• Luôn cập nhật kiến thức về bảo mật và quyền riêng tư để ứng phó kịp thời với các rủi ro trong thời đại số.

Việc bảo vệ dữ liệu mống mắt không chỉ là hành động bảo vệ bản thân mà còn là trách nhiệm trong việc giữ gìn quyền riêng tư cá nhân trước sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ hiện đại.

Một số thắc mắc thường gặp về xử lý dữ liệu mống mắt trong doanh nghiệp

Với sự phát triển của công nghệ sinh trắc học, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu áp dụng phương pháp quét mống mắt để chấm công, kiểm soát ra vào hay tăng cường bảo mật nội bộ. Tuy nhiên, vì đây là loại dữ liệu cá nhân nhạy cảm, việc thu thập và xử lý đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật. Dưới đây là những câu hỏi phổ biến mà các doanh nghiệp thường gặp khi triển khai các giải pháp có liên quan đến dữ liệu mống mắt mà bạn có thể tham khảo.

Doanh nghiệp thu thập mống mắt để chấm công có cần phải thông báo không?

Theo Điều 13 Nghị định 13/2023/NĐ-CP, nếu doanh nghiệp thu thập mống mắt của người lao động để chấm công thì phải thực hiện thông báo trước về hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân. Nội dung thông báo cần nêu rõ mục đích sử dụng, loại dữ liệu thu thập, cách thức xử lý, các bên liên quan (nếu có), rủi ro có thể xảy ra và thời gian bắt đầu và kết thúc xử lý. Ngoài ra, thông báo này phải được thể hiện bằng văn bản hoặc định dạng điện tử có thể kiểm chứng được và thực hiện một lần trước khi bắt đầu xử lý.

Tuy nhiên, doanh nghiệp sẽ được miễn thông báo trong hai trường hợp sau:

• Người lao động đã được thông tin đầy đủ và tự nguyện đồng ý toàn bộ nội dung theo quy định tại Điều 13 và Điều 9 Nghị định 13/2023/NĐ-CP trước khi dữ liệu được thu thập.
• Việc xử lý dữ liệu do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện để phục vụ hoạt động công vụ theo pháp luật.

Như vậy, trừ khi người lao động đã biết rõ và đồng ý từ trước, doanh nghiệp bắt buộc phải thông báo một lần trước khi thu thập và sử dụng dữ liệu mống mắt để đảm bảo tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Nhà nước có hỗ trợ kinh phí bảo vệ dữ liệu cá nhân của doanh nghiệp không?

Theo quy định tại khoản 3 Điều 31 Nghị định 13/2023/NĐ-CP, kinh phí để triển khai các hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân thuộc trách nhiệm của từng chủ thể xử lý dữ liệu. Đối với doanh nghiệp, nguồn kinh phí này không được Nhà nước hỗ trợ mà phải do doanh nghiệp tự bố trí và thực hiện theo quy định pháp luật.

Nội dung này nhấn mạnh rằng doanh nghiệp cần chủ động đầu tư về hạ tầng kỹ thuật, nhân sự phụ trách dữ liệu và các biện pháp bảo mật phù hợp. Việc tuân thủ đầy đủ quy định không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà còn giúp doanh nghiệp bảo vệ uy tín, dữ liệu khách hàng và tránh rủi ro xử phạt trong tương lai.

Tạm kết

Trong bài viết hôm nay, FPT Shop đã cùng bạn tìm hiểu mống mắt là gì, đặc điểm nhận dạng sinh học đặc biệt của mống mắt và lý do nó được xếp vào nhóm dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Bên cạnh đó, chúng ta cũng đã khám phá các ứng dụng công nghệ liên quan và những quy định pháp lý doanh nghiệp cần tuân thủ khi xử lý dữ liệu này. Mong rằng bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn và chủ động bảo vệ thông tin cá nhân trong thời đại số.

Bạn muốn tìm một chiếc điện thoại có khả năng bảo mật cao, hỗ trợ mở khóa bằng sinh trắc học như Face ID? iPhone chính là lựa chọn hoàn hảo nhờ công nghệ nhận diện khuôn mặt tiên tiến, bảo vệ tối đa dữ liệu cá nhân. Khám phá ngay các mẫu iPhone chính hãng, giá tốt tại FPT Shop!

iPhone

Xem thêm:

• Khóa cửa vân tay hãng nào tốt? Gợi ý một số dòng khóa cửa vân tay an toàn và chất lượng nhất 2024
• Cảm biến vân tay cho laptop có cần thiết không?