Tất tần tật về ngành Lưu trữ học: Cơ sở đào tạo, nội dung học tập và nhu cầu việc làm ngành lưu trữ hiện nay

Trong mỗi doanh nghiệp, luôn có những nhân sự chuyên đảm nhận nhiệm vụ lưu giữ và bảo quản hồ sơ, tài liệu quan trọng để phục vụ cho việc tra cứu và sử dụng về sau. Công việc của những người làm lưu trữ đóng vai trò thiết yếu, bởi họ góp phần gìn giữ những dữ liệu có giá trị, tránh bị thất lạc qua thời gian. Vậy người học ngành Lưu trữ học sẽ làm gì sau khi ra trường? Vì sao vị trí này lại không thể thiếu trong nhiều tổ chức, cơ quan? Hãy cùng khám phá lời giải đáp cho những câu hỏi trên qua bài viết dưới đây nhé.

1. Tổng quan về ngành Lưu trữ học

Ngành Lưu trữ học trang bị cho người học những kiến thức chuyên sâu về việc bảo quản và duy trì an toàn thông tin, dù ở dạng giấy truyền thống hay dữ liệu điện tử, nhằm lưu giữ lâu dài những tài liệu không còn được sử dụng thường xuyên. Mặc dù không dùng hằng ngày, các tài liệu này vẫn mang giá trị quan trọng đối với doanh nghiệp, phục vụ cho các mục đích tra cứu và tham khảo trong tương lai.

Các tổ chức, doanh nghiệp duy trì hoạt động lưu trữ để tuân thủ yêu cầu pháp lý về lưu giữ thông tin, đồng thời đảm bảo rằng dữ liệu cần thiết luôn sẵn sàng khi cần sử dụng. Chẳng hạn, trong các trường hợp phát sinh tranh chấp liên quan đến hợp đồng, tài chính hoặc hoạt động kinh doanh, những hồ sơ đã được lưu trữ sẽ trở thành bằng chứng quan trọng để làm rõ vấn đề.

Nhà lưu trữ là người chuyên nghiên cứu, phân loại và đánh giá giá trị của tài liệu, hồ sơ và các phương tiện thông tin khác. Họ chịu trách nhiệm tổ chức, bảo quản và thiết lập hệ thống truy cập giúp người dùng dễ dàng tìm kiếm và sử dụng tài liệu khi cần. Với trình độ chuyên môn cao và am hiểu sâu sắc lĩnh vực của mình, các nhân viên lưu trữ đóng vai trò không thể thiếu trong việc quản lý thông tin hiệu quả.

2. Nội dung đào tạo ngành Lưu trữ học

Chương trình đào tạo ngành Lưu trữ học chú trọng cung cấp cho sinh viên những kiến thức chuyên sâu về công tác văn thư, lưu trữ tài liệu và quản trị văn phòng. Ngoài ra, sinh viên còn được trang bị phương pháp nghiên cứu và kỹ năng giảng dạy trong các cơ sở đào tạo liên quan đến lĩnh vực này. Bên cạnh đó là những kiến thức thực tiễn thuộc các lĩnh vực như: quản trị văn phòng, thư ký hành chính, quản lý nhân sự, văn hóa nơi công sở, nghiệp vụ lễ tân, kế toán cơ bản, kỹ năng tin học văn phòng, kỹ năng lập hồ sơ và quản lý thông tin tài liệu.

Ngoài kiến thức chuyên ngành, sinh viên còn được rèn luyện các kỹ năng mềm để dễ dàng thích nghi với nhiều môi trường làm việc khác nhau. Những kỹ năng quan trọng bao gồm: kỹ năng giao tiếp hiệu quả, kỹ năng tư vấn và tham mưu, kỹ năng trình bày, tổ chức sự kiện, thu thập và xử lý thông tin nhanh chóng.

Bên cạnh đó, chương trình học còn giúp sinh viên làm quen với việc vận hành các thiết bị hành chính trong văn phòng, cũng như sử dụng thành thạo các phần mềm tin học phục vụ cho việc quản lý văn bản, điều phối thông tin và lưu trữ tài liệu một cách hiệu quả.

3. Các khối thi vào ngành Lưu trữ học

Ngành Lưu trữ học được quy định với mã ngành 7320303 và tuyển sinh theo các tổ hợp môn sau đây:

• C00 (Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí)
• C03 (Ngữ văn, Toán, Lịch sử)
• C19 (Ngữ văn, Lịch sử, GDCD)
• D01 (Ngữ văn, Toán, Tiếng Anh)
• D02 (Ngữ văn, Toán, Tiếng Nga)
• D03 (Ngữ văn, Toán, Tiếng Pháp)
• D04 (Ngữ văn, Toán, Tiếng Trung)
• D05 (Ngữ văn, Toán, Tiếng Đức)
• D06 (Ngữ văn, Toán, Tiếng Nhật)
• D78 (Ngữ văn, Khoa học xã hội, Tiếng Anh)
• D80 (Ngữ văn, Khoa học xã hội, Tiếng Nga)
• D81 (Ngữ văn, Khoa học xã hội, Tiếng Nhật)
• D82 (Ngữ văn, Khoa học xã hội, Tiếng Pháp)
• D83 (Ngữ văn, Khoa học xã hội, Tiếng Trung)

Hiện tại, chỉ có hai trường đại học đào tạo ngành Lưu trữ học, đó là Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội và Trường Đại học Nội vụ Hà Nội. Cả hai cơ sở giáo dục này đều thiết kế chương trình học kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, giúp sinh viên không chỉ nắm vững kiến thức chuyên môn mà còn có cơ hội làm quen với môi trường làm việc thực tế ngay trong quá trình học tập.

4. Nhu cầu tuyển dụng ngành Lưu trữ học

Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, ngành Lưu trữ học cũng đang trải qua quá trình đổi mới sâu rộng, tích hợp các tiến bộ kỹ thuật như số hóa tài liệu, sử dụng nền tảng lưu trữ đám mây, bảo mật thông tin cao cấp và các giải pháp quản lý dữ liệu tiên tiến.

Ngày nay, ngành này không còn chỉ đóng vai trò hỗ trợ cho lĩnh vực sử học như trước kia, mà đã vươn lên thành một ngành học độc lập với tính ứng dụng cao trong nhiều lĩnh vực. Các trung tâm lưu trữ và chuyên viên lưu trữ hiện nay không chỉ làm công việc bảo tồn tài liệu phục vụ nghiên cứu hay quản lý hành chính, mà còn đảm nhận vai trò của những chuyên gia trong lĩnh vực thông tin và dữ liệu, linh hoạt vận dụng nhiều phương pháp và công nghệ hiện đại trong công việc.

Đặc biệt, thời gian gần đây, nhiều sinh viên tốt nghiệp ngành Lưu trữ học đã lựa chọn khởi nghiệp bằng việc cung cấp các dịch vụ lưu trữ hiện đại như: chỉnh lý hồ sơ, số hóa dữ liệu; xây dựng và tư vấn hệ thống quản trị tài liệu và văn bản chuyên nghiệp cho các doanh nghiệp, tổ chức và cơ quan nhà nước. Điều này cho thấy ngành học không chỉ có tính thực tiễn cao mà còn mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp tiềm năng trong kỷ nguyên số hóa.

Dù trước kia từng bị xem là ngành có thu nhập chưa cao và thiếu sự ổn định, nhưng hiện nay, với bằng cấp chính quy và kỹ năng chuyên môn tốt, người làm trong lĩnh vực này hoàn toàn có thể đạt được mức thu nhập khá. Sinh viên mới ra trường thường nhận mức lương khởi điểm từ 5–7 triệu đồng/tháng. Nếu có thêm khả năng ngoại ngữ và làm việc tại các tổ chức quốc tế hoặc doanh nghiệp nước ngoài, mức thu nhập có thể dao động từ 15 đến 20 triệu đồng/tháng.

5. Ngành Lưu trữ học ra trường làm gì?

Nhân viên hành chính văn phòng: Ở vị trí này, bạn có thể làm việc tại các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, hoặc tổ chức xã hội trong bộ phận hành chính. Công việc bao gồm xử lý giấy tờ, hồ sơ và hỗ trợ công tác văn phòng hàng ngày.

Chuyên viên quản trị nhân sự: Đây là công việc thuộc lĩnh vực hành chính – nhân sự, hiện đang có nhu cầu tuyển dụng cao ở nhiều doanh nghiệp và cơ quan. Nhiệm vụ chính bao gồm điều phối, giám sát và tổ chức các hoạt động liên quan đến nguồn nhân lực trong đơn vị.

Thư ký hành chính: Vị trí này thường được tuyển dụng tại các công ty tư nhân hoặc doanh nghiệp lớn. Tại các cơ quan công lập, cơ hội việc làm cao nhưng cạnh tranh cũng khốc liệt. Công việc chính bao gồm hỗ trợ lãnh đạo trong việc sắp xếp lịch họp, xử lý hồ sơ và điều phối các sự kiện, cuộc họp của cấp quản lý.

Chuyên viên lưu trữ – văn thư: Bạn sẽ có cơ hội làm việc tại các phòng hành chính, trung tâm lưu trữ lịch sử hoặc văn phòng của doanh nghiệp. Công việc này yêu cầu kỹ năng tổ chức, sắp xếp và bảo quản tài liệu một cách khoa học và hiệu quả.

Nghiên cứu viên: Đây là vị trí đòi hỏi trình độ chuyên môn và kinh nghiệm cao. Bạn sẽ công tác tại các viện nghiên cứu, nơi chuyên khảo sát, phân tích và phát triển các giải pháp trong lĩnh vực văn thư, lưu trữ và quản lý văn phòng.

Đối với những ai làm việc tại các cơ quan Nhà nước, Chính phủ hay các trường học, mức lương sẽ được áp dụng theo hệ thống thang bảng lương dành cho người có trình độ đại học do Nhà nước quy định. Trong khi đó, nếu bạn làm việc tại các doanh nghiệp, công ty hoặc tập đoàn trong và ngoài nước, thu nhập sẽ được xác định dựa trên nhiều yếu tố như vị trí công tác, năng lực chuyên môn, kỹ năng và kinh nghiệm làm việc thực tế của từng cá nhân.

Tạm kết

Ngành Lưu trữ học đang dần khẳng định vị thế quan trọng trong thời đại số hóa, nơi mà thông tin và dữ liệu trở thành tài sản quý giá bậc nhất của tổ chức và doanh nghiệp. Với chương trình đào tạo bài bản, nội dung học tập thực tiễn, cùng nhu cầu tuyển dụng ngày càng tăng, ngành học này không chỉ mở ra nhiều cơ hội việc làm ổn định mà còn tạo điều kiện cho người học phát triển sự nghiệp lâu dài, bền vững. Nếu bạn là người yêu thích sự tỉ mỉ, cẩn trọng và có định hướng rõ ràng về công việc trong môi trường hành chính – văn phòng chuyên nghiệp, thì Lưu trữ học chắc chắn sẽ là lựa chọn lý tưởng.

Một chiếc laptop sinh viên văn phòng được cài đặt đầy đủ các phần mềm cần thiết sẽ trợ giúp cho cả những người đang đi học hay những người đã đi làm trong môi trường văn phòng. FPT Shop đang cung cấp nhiều mẫu laptop sinh viên văn phòng đến từ các thương hiệu uy tín, với nhiều phân khúc giá để lựa chọn. Xem các sản phẩm tại đây:

Laptop sinh viên - văn phòng

Xem thêm:

An toàn thông tin là gì? Tất tần tật thông tin chi tiết về ngành học An toàn thông tin

Giải đáp thắc mắc “Học kinh tế ra làm gì?”. Cơ hội nghề nghiệp của lĩnh vực hot nhất hiện nay

D82 gồm những môn nào, ngành nào? Cập nhật chi tiết về môn thi, ngành học và cơ hội việc làm