Phong sát là gì? Lệnh cấm sóng khiến loạt ngôi sao từ đỉnh cao danh vọng bỗng nhiên biến mất

Câu hỏi “phong sát là gì” đang được rất nhiều người quan tâm, đặc biệt khi các vụ việc liên quan đến giới nghệ sĩ Trung Quốc hay Cbiz xuất hiện trên truyền thông. Từ khóa này mang theo nhiều lớp nghĩa và được dùng để chỉ việc một cá nhân bị cấm hoạt động trong một lĩnh vực nhất định.

Tại Việt Nam, mặc dù chưa có khái niệm chính thức, nhưng những biện pháp tương tự như “cấm sóng”, “cấm diễn” đã được áp dụng để duy trì môi trường nghệ thuật lành mạnh.

Phong sát là gì? Giải thích ý nghĩa và nguồn gốc

Phong sát (封杀 - fēng shā) là một thuật ngữ bắt nguồn từ Hán ngữ. Trong đó, “phong” có nghĩa là phong tỏa, đóng kín, còn “sát” có nghĩa là triệt tiêu, loại bỏ. Hiểu đơn giản, phong sát là một hình thức cấm đoán, chặn đứng sự tồn tại hoặc hoạt động của một cá nhân, đặc biệt trong lĩnh vực nghệ thuật, truyền thông và giải trí.

Trong từ điển tiếng Trung hiện đại, phong sát được định nghĩa là “lệnh cấm hoặc phong tỏa để ngăn cản một người hay một sự vật tiếp tục tồn tại trong một lĩnh vực cụ thể”. Lệnh phong sát có thể được áp dụng vĩnh viễn hoặc tạm thời, tùy thuộc vào mức độ vi phạm.

Ở Trung Quốc, lệnh phong sát được áp dụng rất mạnh mẽ, đặc biệt với các nghệ sĩ có hành vi phạm pháp, sai lệch đạo đức hoặc gây ảnh hưởng xấu đến công chúng. Việc này khiến khái niệm phong sát trở nên nổi tiếng và lan truyền sang các quốc gia khác, trong đó có Việt Nam.

Phong sát trong giới giải trí Hoa ngữ

Các trường hợp nghệ sĩ Trung Quốc bị phong sát

Trong ngành giải trí Hoa ngữ, phong sát được xem như dấu chấm hết đối với sự nghiệp của một nghệ sĩ. Một số trường hợp tiêu biểu có thể kể đến:

• Trịnh Sảng: Bị phong sát vì thuê người mang thai hộ và trốn thuế.
• Ngô Diệc Phàm: Chịu lệnh phong sát sau khi vướng vào scandal cưỡng hiếp và nhiều cáo buộc liên quan đến đời tư.
• Triệu Vy: Bị xóa bỏ hình ảnh, gỡ phim, gỡ quảng cáo vì vướng lùm xùm về tài chính và quan hệ xã hội.

Tất cả những nghệ sĩ này gần như biến mất hoàn toàn khỏi truyền thông và mạng xã hội sau khi bị phong sát.

Ảnh hưởng của phong sát đến nghệ sĩ

Khi bị phong sát, nghệ sĩ gần như mất toàn bộ sự nghiệp:

• Không được tham gia chương trình truyền hình, phim ảnh, sự kiện.
• Toàn bộ hình ảnh quảng cáo, biển hiệu, poster trước đó đều bị gỡ bỏ.
• Bị chặn sóng, cấm nhắc đến trên báo chí, truyền thông.
• Các tài khoản mạng xã hội bị kiểm soát hoặc xóa bỏ.

Những yếu tố này đồng nghĩa với việc sự nghiệp của họ gần như đóng băng và khó có cơ hội phục hồi.

Phong sát là gì ở góc nhìn pháp lý tại Việt Nam?

Tại Việt Nam, thuật ngữ “phong sát” không tồn tại trong hệ thống pháp luật. Tuy nhiên, có những biện pháp tương tự được áp dụng để quản lý hoạt động nghệ thuật và hạn chế ảnh hưởng tiêu cực từ nghệ sĩ có hành vi sai phạm.

Ví dụ, Bộ Thông tin và Truyền thông đã ban hành Quyết định 512/QĐ-BTTTT năm 2023 về việc hạn chế hoạt động của nghệ sĩ, KOLs có vi phạm pháp luật hoặc trái thuần phong mỹ tục. Các biện pháp có thể bao gồm:

• Hạn chế phát sóng trên truyền hình.
• Cấm biểu diễn trên sân khấu.
• Cấm xuất hiện trong các hoạt động quảng cáo.

Mặc dù chưa phải là lệnh “phong sát” đúng nghĩa như ở Trung Quốc, nhưng đây được xem là biện pháp phù hợp với điều kiện pháp lý tại Việt Nam nhằm định hướng, làm trong sạch môi trường giải trí.

Lý do nghệ sĩ có thể bị phong sát

Có nhiều nguyên nhân khiến một nghệ sĩ bị áp dụng lệnh phong sát hoặc các biện pháp tương tự, trong đó phổ biến nhất là:

• Vi phạm pháp luật do trốn thuế, sử dụng chất cấm, đánh bạc, dàn xếp tỷ số thể thao…
• Vi phạm chuẩn mực đạo đức, thuần phong mỹ tục.
• Tung tin sai sự thật, quảng cáo sai lệch, lừa dối người tiêu dùng.
• Phát ngôn nhạy cảm, ảnh hưởng xấu đến hình ảnh đất nước hoặc cộng đồng.

Những hành vi này được cho là ảnh hưởng trực tiếp đến xã hội, đặc biệt với giới trẻ. Chính vì thế, việc áp dụng các biện pháp cấm sóng, cấm diễn là cần thiết để hạn chế tác động tiêu cực.

Tác động của việc phong sát đối với cộng đồng

Ngoài sự ảnh hưởng đến cá nhân nghệ sĩ thì phòng sát còn tác động sâu rộng đến xã hội và công chúng.

Thứ nhất, phong sát giúp truyền thông gửi đi thông điệp rõ ràng rằng không ai đứng ngoài pháp luật, kể cả người nổi tiếng. Thứ hai, phong sát đóng vai trò cảnh tỉnh cho nghệ sĩ khác, buộc họ phải cẩn trọng hơn trong lời nói và hành động. Thứ ba, lệnh phong sát giúp hạn chế sự lan tỏa của những hình mẫu tiêu cực, từ đó bảo vệ giới trẻ khỏi ảnh hưởng xấu.

Tuy nhiên, phong sát cũng gây tranh cãi. Một số ý kiến cho rằng việc “xóa sổ” hoàn toàn hình ảnh nghệ sĩ có thể quá khắc nghiệt, đồng thời làm dấy lên lo ngại về quyền tự do cá nhân.

So sánh phong sát ở Trung Quốc và Việt Nam

Trung Quốc: Quy định chặt chẽ, áp dụng mạnh tay

Ở Trung Quốc, lệnh phong sát được thực thi cực kỳ nghiêm ngặt. Nghệ sĩ vi phạm hầu như không còn cơ hội quay lại giới giải trí. Đây là biện pháp vừa mang tính răn đe, vừa bảo vệ định hướng xã hội mà chính quyền Trung Quốc đề ra.

Việt Nam: Biện pháp khuyến nghị và giới hạn

Tại Việt Nam, thay vì phong sát toàn diện, các cơ quan chức năng thường áp dụng hình thức “cấm sóng” hoặc “cấm diễn” trong một khoảng thời gian nhất định. Đây là cách tiếp cận mềm dẻo, vừa xử lý sai phạm, vừa tạo cơ hội để nghệ sĩ sửa sai và quay trở lại nếu khắc phục được lỗi lầm.

Ý nghĩa xã hội của việc phong sát

Khi đặt câu hỏi “phong sát là gì”, chúng ta vừa tìm hiểu về mặt khái niệm, vừa khám phá các giá trị xã hội mà nó mang lại. Phong sát là công cụ giúp duy trì trật tự, giữ gìn chuẩn mực trong hoạt động giải trí và truyền thông.

Tuy có thể gây tranh cãi về mức độ nghiêm khắc, nhưng phong sát góp phần định hình lại cách ứng xử của nghệ sĩ và sự kỳ vọng của công chúng. Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, việc quản lý hình ảnh người nổi tiếng trở nên cần thiết để đảm bảo không gian mạng trong sạch và văn minh.

Tạm kết

Hi vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ “phong sát là gì”, nguồn gốc và cách thức áp dụng tại Trung Quốc cũng như tại Việt Nam. Thực chất, đây là một biện pháp quản lý nghệ sĩ mang tính răn đe, giúp duy trì sự trong sạch của môi trường giải trí và bảo vệ giới trẻ.

Để theo dõi tin tức giải trí, công nghệ và những xu hướng mới mỗi ngày, bạn có thể tham khảo ngay dòng smartphone Samsung Galaxy tại FPT Shop, lựa chọn giúp bạn kết nối mạng xã hội nhanh chóng và cập nhật thông tin kịp thời.

• Điện thoại Samsung

Xem thêm:

• Ảnh đế là gì? Giải mã danh hiệu cao quý nhất dành cho các tài tử điện ảnh hàng đầu
• Tuyệt đối điện ảnh là gì? Giải mã ý nghĩa thuật ngữ hot trend của Gen Z và cách sử dụng