Plot twist là gì? Plot twist có tác dụng gì? Khám phá những hình thức plot twist trong phim

Có rất nhiều yếu tố tạo nên sự thành công cho một bộ phim. Trong đó, plot twist là yếu tố vô cùng quan trọng. Vậy plot twist là gì? Plot twist có vai trò như thế nào trong một bộ phim? Tìm hiểu câu trả lời qua bài viết sau đây.

Plot twist là gì?

Plot twist là thuật ngữ được dùng trong những bộ phim. Thuật ngữ plot twist dùng để nói về tình huống hay nút thắt được biên kịch, đạo diễn cài cắm trong tác phẩm nhằm kích thích sự tò mò của người xem. Ngày nay, plot twist được sử dụng rất nhiều trong những tác phẩm điện ảnh, phim truyền hình, thậm chí là cốt truyện và game.

Plot twist là yếu tố rất quan trọng, quyết định bộ phim đó có hấp dẫn và thu hút người xem hay không. Đối với những “mọt phim", plot twist như một yếu tố kích thích sự theo dõi và suy luận theo mạch phim. Nói dễ hiểu theo tiếng Việt thì plot twist là nút thắt, cú ngoặt, cú lừa hoặc cao trào của bộ phim.

Plot twist thường sẽ xuất hiện một lần hoặc nhiều hơn trong phim và khiến người xem bất ngờ. Khi tạo plot twist cho câu chuyện, chúng ta nên chú ý đến chất lượng thay vì số lượng. Không nên đặt nhiều plot twist cho phim vì dễ gây phản tác dụng. Plot twist sẽ đem đến sự bất ngờ, nhưng không nên được dùng bừa bãi mà phải được tạo ra một cách hợp lý, như vậy mới hiệu quả.

Những hình thức tạo plot twist phổ biến

Sau khi hiểu plot twist là gì, hãy cùng khám phá những hình thức tạo plot twist cho phim ảnh phổ biến hiện nay.

Để tạo được một cú plot twist hay cho bộ phim nhằm thu hút người xem, biên kịch và đạo diễn phải là các bậc thầy của tình tiết và ngôn ngữ. Một số hình thức tạo plot twist được sử dụng nhiều là:

Anagnorisis

Đây là hình thức plot twist mà ở đó nhân vật chính của bộ phim sẽ nhận ra bản chất thật của mình hoặc những nhân vật xung quanh. Từ đây, những thông tin trước đó liên quan đến nhân vật sẽ được tiết lộ dần và giải thích chi tiết hơn cho kết phim.

Đoạn hồi tưởng ký ức

Flashback hay đoạn hồi tưởng cũng được dùng khá nhiều để tạo nên plot twist cho phim. Tại đoạn ký ức này, một sự việc nào đó trong quá khứ sẽ được thay đổi đột ngột để gây bất ngờ cho người xem. Tình tiết flashback đó sẽ giúp người xem có câu trả lời cho các thắc mắc ở cảnh trước.

Người dẫn dắt chuyện không đáng tin

Đối với các câu chuyện hoặc bộ phim có nhân vật người dẫn chuyện thì đạo diễn thường sẽ dùng “Unreliable Narrator" để tạo plot twist. Đối với dạng plot twist này, người dẫn dắt chuyện sẽ tiết lộ tình tiết ngay từ đầu phim, làm sai lệch cái kết của câu chuyện.

Peripeteia

Peripeteia là thủ thuật thường được dùng để tạo plot twist hấp dẫn. Đối với cách này, biên kịch sẽ đảo ngược vận mệnh của nhân vật chính. Từ hoàn cảnh của nhân vật, biên kịch sẽ đảo ngược nhân vật chính vào những tình huống xấu hoặc tốt một cách tự nhiên.

Deus ex machina

Deus ex machina thường được sử dụng để ám chỉ sự xuất hiện bất ngờ của một nhân vật mới nào đó. Nhân vật này có nhiệm vụ giải quyết những tình huống trước đó hoặc gỡ rối cho nhân vật chính. Deus ex machina xuất hiện để kết thúc một tình huống xấu và khởi đầu một tình huống tốt hơn.

Poetic justice

Thủ thuật này không quá xa lại với những ai mê phim. Nó giúp tạo ra các kiểu plot twist làm hài lòng công chúng. Thủ thuật này khiến nhân vật phản diện bị trừng phạt bởi tội ác mà họ gây ra. Ngược lại, nhân vật chính hiền lành, tốt bụng sẽ được tận hưởng trọn vẹn hạnh phúc do mình tạo nên.

Khẩu súng của Chekhov

Thuật ngữ này được dùng để chỉ những vai phụ được giới thiệu ở đầu phim nhưng ít xuất hiện trong phim hoặc không có vai trò trong phim, nhưng họ lại rất quan trọng ở phần kết thúc. Các nhân vật này thường có mối quan hệ thân thiết với nhân vật chính.

Cá trích đỏ

Thủ thuật cá trích đỏ thường được dùng nhiều trong tiểu thuyết hoặc phim trinh thám bí ẩn. Cá trích đỏ thường chỉ về một đầu mối được tác giả cố tình nhấn mạnh nhằm đánh lừa người xem đến các hướng điều tra không chính xác và bỏ sót những chi tiết nhỏ.

In medias res

Hình thức này sử dụng tình huống ở giữa phim để bắt đầu nội dung mà không phải là phần đầu hay phần cuối như cách thông thường. Sau đó, mạch phim sẽ tiếp tục diễn ra theo những đoạn hồi tưởng và kết phim chính là sự kiện tiếp nối của đoạn mở đầu.

Cách tạo plot twist hấp dẫn như những bộ phim nổi tiếng

Mục đích chính của việc tạo plot twist là gì? Đó là tạo ra bất ngờ, một cú lừa ngoạn mục so với suy nghĩ thông thường của người xem, như vậy thì mới tạo được sự kịch tính và hấp dẫn cho bộ phim.

Một cách tạo plot twist là cho nhân vật hoán đổi tên họ (như Kill Me Heal Me) hay cho nhân vật dùng tên giả (như Pinocchio). Để xây dựng được cao trào, yêu cầu cần có một kịch bản cực kỳ tốt, đặt đúng nhân vật vào đúng tình huống. Suy nghĩ “mỗi người chỉ có một cái tên” của người xem thường không dễ dàng thay đổi, do đó họ sẽ thấy bất ngờ khi nhân vật lộ tên giả.

Liệu có phải plot twist luôn mang lại hiệu quả cho bộ phim?

Việc sử dụng nút thắt là một yếu tố quan trọng giúp bộ phim trở nên hấp dẫn hơn, điều này phụ thuộc nhiều vào khả năng tư duy của biên kịch. Trong một tác phẩm, nếu như có một plot twist chất lượng thì đã tốt, còn nếu có nhiều plot twist thì phải đảm bảo chúng hợp lý và cũng chất lượng không kém.

Do đó, để đảm bảo đạt được thành công, chúng ta phải tập trung vào chất lượng của plot twist thay vì số lượng. Nếu dùng quá nhiều plot twist nhưng không độc đáo và nhàm chán thì sẽ khiến người xem thấy rối và khó hiểu. Một ví dụ là bộ phim Now You See Me 2 (2016) đã gây tranh cãi khi có quá nhiều plot twist, gây ra sự thất bại thảm hại cho cả đoàn làm phim.

Tuy nhiên, cũng có những tác phẩm thiếu plot twist mà vẫn được đánh giá cao. Một ví dụ điển hình là bộ phim A Separation (2011) - bộ phim đầu tiên của Iran được nhận giải Oscar. Bộ phim kể câu chuyện bình thường, giản dị, không có nút thắt hay cao trào nhưng vẫn thu hút người xem nhờ những tình tiết đời thường và góc quay tinh tế. Một ví dụ khác là bộ phim 3 Idiots - Ba chàng ngốc (2009) được đánh giá cực kỳ xuất sắc. Những tình huống trong phim phát sinh một cách bất ngờ và gắn kết với nhau vô cùng khéo léo. Từ đó, mạch phim diễn ra vô cùng hoàn hảo và lôi cuốn người xem từ đầu đến cuối.

Những tác phẩm nổi tiếng sử dụng plot twist hấp dẫn

Angels and Demons - Thiên thần và Ác quỷ (2009)

Đây là tác phẩm nổi tiếng của nhà văn Dan Brown được chuyển thể thành phim. Bộ phim nhấn mạnh công cuộc trả thù vô cùng ác liệt của Illuminati - một hội kín gồm các nhà khoa học từng bị giáo hội tiêu diệt vì các lập luận đối nghịch với lời của Thiên Chúa. Ngỡ là phim sẽ kết thúc với sự công nhận của Toà thánh và tôn vị Giáo chủ thị phần Patrick lên làm Giáo hoàng nhờ hành động dũng cảm, nhưng diễn biến gần cuối phim đã làm thay đổi gần như toàn bộ nội dung ban đầu khi mà vị Giáo chủ đáng kính kia lại là thủ phạm giết cha nuôi của Giáo hoàng, ăn cắp thí nghiệm phản vật chất và cũng là người bày ra âm mưu vờ như hội Illuminati đã quay trở lại để giết những vị Hồng y trong cuộc bầu chọn Giáo hoàng kế nhiệm.

A little thing called love/First love - Mối tình đầu (2019)

Đây là bộ phim tình cảm tuổi học trò Trung Quốc dựa trên bộ phim gốc Thái Lan nổi tiếng, kể về quá trình nữ chính theo đuổi nam thần trường trung học. Ban đầu, cô có vẻ ngoài không quá dễ thương nhưng vì tình yêu nên quyết tâm theo đuổi, làm cho bản thân xinh đẹp và xuất sắc hơn để xứng đôi với người ấy. Thật tiếc là nam chính đã từ chối cô. Ngỡ rằng mối tình ấy sẽ kết thúc dở dang, nhưng trước khi rời khỏi gia đình đến một nơi xa, nam chính đã xem lại cuốn nhật ký ảnh của mình. Bất ngờ là trong đó đều là hình ảnh của nữ chính cùng những dòng viết tình cảm của anh. Phim có kết thúc có hậu sau 9 năm xa cách của cặp đôi nam và nữ chính.

The Orphan - Tội ác tiềm ẩn (2009)

Đây là bộ phim kinh dị kể về cô bé 9 tuổi tên Esther được nhận làm con nuôi. Cuối phim, có một sự thật được tiết lộ khiến mọi người sửng sốt: Esther là một người phụ nữ 33 tuổi tên Leena. Vì hội chứng suy tuyến yên nên Leena không thể lớn lên. Cô khao khát được sống như một người phụ nữ thực thụ nên thay đổi tên và tìm cách được làm con nuôi trong một số gia đình, nhằm quyến rũ những ông bố và gây ra cái chết cho ít nhất 7 người.

Squid Game - Trò chơi con mực (2021)

Bộ phim Squid Game nổi đình đám năm 2021 một phần là nhờ cú twist ngoạn mục ở cuối phim. Danh tính trùm cuối của trò chơi luôn là điều mà người xem chờ đợi nhất. Thật khó tin khi người đứng sau tổ chức tạo ra Squid Game lại là người chơi 001 - ông già mà ai cũng nghĩ đã thiệt mạng từ tập 6, cũng là “bạn chí cốt" trong phim của nam chính Gi Hun. Sau khi danh tính ông trùm được tiết lộ, nếu nhìn lại thì có vẻ nhiều chi tiết về thân phận của ông cũng đã được cài cắm trong phim mà người xem không chú ý. Đây chính là một phần đặc sắc khiến bộ phim thêm thú vị.

Tạm kết

Bài viết đã giải đáp “Plot twist là gì?” và giới thiệu một số bộ phim có plot twist hấp dẫn. Có thể thấy plot twist chính là yếu tố quan trọng tạo nên một bộ phim hay, nhưng nó không phải là tất cả. Biết cách sử dụng plot twist khéo léo sẽ giúp nâng tầm bộ phim và để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người xem. 

Xem phim mượt mà và tiện lợi hơn với MacBook gọn nhẹ, có thời lượng sử dụng pin lâu được bán tại FPT Shop. Tham khảo tại đây:

MacBook chính hãng 

Xem thêm:

• Poster phim là gì? 5 yếu tố tạo nên Poster phim “đỉnh cao” thu hút khán giả
• Top 20 bộ phim khoa học viễn tưởng kinh dị hay nhất mọi thời đại mà bạn không nên bỏ lỡ  
• Twist là gì? Giải mã nghệ thuật tạo bất ngờ "xoắn não" trong phim ảnh