Tổng hợp các loại Trojan phổ biến và cách ngăn chặn virus Trojan hiệu quả trên máy tính

Trojan là một trong những loại mã độc nguy hiểm thường ẩn mình trong các chương trình máy tính. Chúng có khả năng phá hoại hoặc làm hỏng dữ liệu trên nhiều thiết bị. Vậy cách nhận biết virus Trojan là gì? Giải pháp phòng tránh mã độc như thế nào? Mời bạn cùng FPT Shop tìm hiểu đáp án trong bài viết dưới đây!

Giới thiệu sơ lược về mã độc Trojan

Trojan là gì?

Đây là loại phần mềm độc hại được thiết kế để gửi thông tin từ máy tính nạn nhân về máy chủ từ xa mà không cần sự chấp thuận của người sở hữu thiết bị. Nói cách khác, Trojan hoạt động bằng cách ẩn mình trong các chương trình hoặc tập tin có vẻ vô hại

Điều này đã khiến người sử dụng không hề hay biết về sự nguy hiểm của mã độc. Sau đó, chúng tiến hành thực hiện các hành động gây hại mà không cần sự đồng ý của người dùng. Những mục tiêu mà Trojan hướng đến chính là việc thu thập thông tin cá nhân, truy cập vào hệ thống máy tính hoặc thậm chí làm hỏng dữ liệu.

Trojan xuất hiện bởi nguyên nhân nào?

• Lỗ hổng bảo mật: Trojan thường tận dụng các lỗ hổng trong hệ thống hoặc phần mềm để xâm nhập và lây lan. Với một ứng dụng hoặc hệ điều hành có lỗ hổng bảo mật chưa được vá sẽ tạo ra điều kiện cho Trojan xâm nhập.
• Sử dụng phần mềm không an toàn: Việc sử dụng phần mềm từ nguồn không tin cậy hoặc tải tập tin từ các trang web đáng ngờ có thể dẫn đến quá trình tự động cài đặt Trojan vào máy tính.
• Kỹ thuật xã hội: Kẻ tấn công cũng có thể sử dụng kỹ thuật xã hội để lừa người dùng bấm vào các liên kết hay tải về tập tin có chứa Trojan. Những phương thức cơ bản thường là email, tin nhắn hoặc các phương tiện truyền thông xã hội.

Những đặc điểm cơ bản của Trojan

Khi Trojan lây lan thì nó có thể tạo cơ hội cho kẻ tấn công truy cập máy tính từ xa mà không cần sự đồng ý của người dùng. Mã độc trực tiếp thực hiện nhiều tác vụ khác nhau như thu thập thông tin cá nhân, truy cập vào hệ viên máy tính hoặc làm hỏng dữ liệu.

Hình thức hoạt động tiêu biểu của virus Trojan

Một số hình thức hoạt động phổ biến của virus Trojan bao gồm:

• Gửi thông tin cá nhân: Trojan có thể thu thập thông tin cá nhân như tên người dùng, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng và thông tin thẻ tín dụng, sau đó gửi về cho kẻ tấn công.
• Mở cửa cho kẻ tấn công từ xa: Trojan có thể tạo một "backdoor" trong hệ thống, cho phép kẻ tấn công truy cập vào máy tính từ xa mà không được sự cho phép của người sử dụng.
• Truy cập và điều khiển máy tính từ xa: Một số loại Trojan có khả năng truy cập và điều khiển máy tính từ xa để thực hiện các hành động trái pháp luật mà người sử dụng không hề hay biết.
• Gây hại vật lý cho hệ thống: Trojan có thể tiến hành xóa dữ liệu, thay đổi cài đặt hệ thống hoặc gây hại vật lý cho máy tính bằng cách tăng cường tải trọng hệ thống, làm chậm hoặc gây treo máy tính.
• Lây nhiễm qua mạng nội bộ: Mã độc Trojan có khả năng lây nhiễm qua mạng nội bộ, lan rộng từ một máy tính sang các máy tính khác trong cùng mạng, gây ra sự lây lan nhanh chóng trong hệ thống.

Dạng Trojan phổ biến hiện nay trên Internet bao gồm các loại sau:

• Remote Access Trojans (RATs): Loại Trojan này cho phép kẻ tấn công từ xa kiểm soát hoàn toàn hệ thống máy tính của nạn nhân mà không cần sự cho phép. Kẻ tấn công có thể thực hiện các hành động xấu như xem và sao chép dữ liệu, cài đặt phần mềm độc hại khác hoặc thậm chí thay đổi cài đặt hệ thống.
• Data-Sending Trojans: Loại này được sử dụng để lấy cắp thông tin của nạn nhân bằng cách gửi dữ liệu nhạy cảm như tài khoản ngân hàng, mật khẩu về cho kẻ tấn công.
• Destructive Trojans: Các Trojan hủy diệt có thể gây hại lớn đến hệ thống máy tính bằng cách xóa dữ liệu quan trọng, làm hỏng cài đặt hệ điều hành hoặc gây ra tổn thương vật lý cho máy tính.
• Denied-of-Service (DoS) Attack Trojan: Loại trojan này được sử dụng để thực hiện cuộc tấn công từ chối dịch vụ (DoS) hoặc tấn công từ chối dịch vụ phân tán (DDoS). Mục đích của chúng là làm cho máy chủ hay mạng bị quá tải và không thể hoạt động bình thường.

• Proxy Trojans: Trojan này biến máy tính của nạn nhân thành một proxy server để kẻ tấn công có thể ẩn danh và thực hiện các hoạt động xấu mà không bị phát hiện.
• HTTP Trojans, FTP Trojans: Loại Trojan này tự tạo thành một HTTP hoặc FTP server trên máy tính nạn nhân để kẻ tấn công có thể khai thác lỗ hổng và thâm nhập vào hệ thống.
• Security Software Disable Trojan: Trojan này nhằm vào các phần mềm bảo mật và cố gắng tắt hoặc vô hiệu hóa chúng, mở cửa cho các loại phần mềm độc hại khác có thể xâm nhập vào hệ thống một cách dễ dàng.

Tổng hợp các loại Trojan phổ biến

Virus Trojan backdoor

Virus Trojan backdoor là một loại mã độc hại kết hợp giữa Trojan và backdoor. Điều này có nghĩa là nó ẩn mình trong các tập tin hoặc chương trình khác mà người dùng có thể tải về và cài đặt mà không hề hay biết. 

Khi được khởi chạy trên máy tính, nó mở ra một cổng truy cập từ xa không được cấp phép từ chủ nhân thiết bị. Sau đó, mã độc cho phép kẻ tấn công từ xa truy cập và kiểm soát máy tính của nạn nhân mà không cần bất kỳ sự đồng ý nào.

Qua cổng này, kẻ tấn công có thể thực hiện các hành động như xem và sao chép dữ liệu, cài đặt phần mềm độc hại khác, thậm chí thay đổi cài đặt hệ thống. Virus Trojan backdoor có thể làm hại nghiêm trọng đến tính bảo mật và tính riêng tư của người dùng. Chúng ta cần loại bỏ mã độc Trojan một cách cẩn thận để đảm bảo an toàn cho hệ thống.

Virus Trojan Rootkit

Virus Trojan Rootkit là một dạng mã độc hại kết hợp giữa Trojan và Rootkit. Rootkit là một công cụ hoặc phần mềm độc hại cố gắng ẩn mình trước sự rà soát của các phần mềm an ninh. Chúng sẽ giấu đi những bước truy cập trái phép hoặc các hoạt động độc hại khác trên hệ thống.

Khi kết hợp với Trojan, Virus Trojan Rootkit có khả năng ẩn mình và thực hiện các hành động độc hại mà không bị phát hiện. Nó có thể lây lan, thu thập thông tin cá nhân, đánh cắp dữ liệu hoặc thậm chí mở ra cổng truy cập từ xa mà kẻ tấn công có thể sử dụng để kiểm soát hệ thống từ xa.

Trình tải xuống Trojan

Loại virus này thường hoạt động để tự động tải xuống các loại Trojan và phần mềm quảng cáo khác từ xa. Điều này sẽ gây ra thiệt hại nghiêm trọng đối với hệ thống thông tin và tính bảo mật của người dùng.

Trojan-banker

Trojan-banker là một loại Trojan đặc biệt được thiết kế để đánh cắp thông tin tài chính từ máy tính nạn nhân. Loại malware này thường được phát tán qua email lừa đảo, các trang web độc hại hoặc phương thức tải xuống không an toàn.

Khi máy tính bị nhiễm phải Trojan-banker thì nó có thể theo dõi hoạt động trực tuyến của người dùng, ghi lại thông tin đăng nhập, mật khẩu, thông tin thẻ tín dụng và thông tin tài khoản ngân hàng. Chúng sẽ gửi thông tin này về cho kẻ tấn công hoặc tận dụng dữ liệu để thực hiện các giao dịch gian lận.

Cách nhận biết máy tính bị nhiễm virus Trojan

Một số dấu hiệu cho thấy máy tính có thể bị nhiễm virus Trojan, bao gồm:

• Hiệu suất máy tính yếu đi đột ngột: Nếu máy tính của bạn bắt đầu chạy chậm hoặc không đáp ứng nhu cầu sử dụng một cách bất thường chính là dấu hiệu cho thấy thiết bị nhiễm virus Trojan.
• Hiển thị các thông báo lỗi kỳ lạ: Nếu bạn thấy nhiều thông báo lỗi xuất hiện một cách ngẫu nhiên, đặc biệt khi không sử dụng các ứng dụng cụ thể cũng là dấu hiệu của phần mềm độc hại hoạt động trên máy tính.
• Sự xuất hiện của các chương trình không mong muốn: Nếu thấy các chương trình tự động xuất hiện trên máy tính mà không thể gỡ bỏ thì đó chính là dấu hiệu thiết bị đã bị nhiễm virus Trojan.
• Thay đổi tập tin và thư mục không mong muốn: Virus Trojan có thể thay đổi cấu hình hoặc loại bỏ tập tin quan trọng trên máy tính.
• Tiêu thụ tài nguyên hệ thống không rõ nguyên nhân: Nếu máy tính của bạn đang tiêu tốn nhiều tài nguyên hệ thống mà không có lý do rõ ràng thì nguyên nhân có thể là do virus Trojan đang hoạt động ngầm.

Giải pháp ngăn chặn virus Trojan hiệu quả

Sử dụng phần mềm diệt virus và tường lửa mạnh mẽ

Cài đặt và duy trì phần mềm diệt virus và tường lửa có hiệu suất cao để ngăn chặn virus Trojan từ việc xâm nhập vào hệ thống của bạn. Phần mềm bảo mật này cần được cập nhật thường xuyên để bảo vệ hệ thống khỏi các mối đe dọa mới.

Cẩn thận với email và tập tin không rõ nguồn gốc

Hãy hết sức cẩn thận khi mở các email không mong muốn hoặc không rõ nguồn gốc. Đồng thời, bạn nên thực hiện quét tất cả các tập tin tải xuống từ internet trước khi mở chúng. Nhiều Trojan được phát tán qua email độc hại hoặc tập tin tải xuống từ internet.

Cập nhật hệ điều hành và phần mềm thường xuyên

Đảm bảo rằng hệ điều hành và tất cả các chương trình, ứng dụng khác trên máy tính của bạn đều được cập nhật đầy đủ. Trong các bản vá hoặc bản cập nhật mới nhất thường có nhiều biện pháp bảo vệ, chống lại các lỗ hổng bảo mật hiệu quả.

Hạn chế quyền truy cập các tập tin và thư mục quan trọng

Hãy thiết lập chế độ phân quyền truy cập để hạn chế quyền truy cập vào các tập tin và thư mục quan hệ. Điều này sẽ giúp bảo vệ hệ thống khỏi việc Trojan có thể gây ra thiệt hại nếu chúng xâm nhập vào máy tính.

Áp dụng chế độ xác thực hai yếu tố trên thiết bị

Kích hoạt xác thực hai yếu tố (2FA) cho các tài khoản trực tuyến quan trọng như email, mạng xã hội và ngân hàng. Điều này có tác dụng bảo vệ tài khoản của bạn tránh khỏi quyền truy cập trái pháp luật nếu Trojan đánh cắp thông tin đăng nhập của bạn.

Gợi ý các phần mềm diệt virus Trojan

Một số phần mềm diệt virus Trojan phổ biến và hiệu quả mà bạn có thể cân nhắc sử dụng bao gồm:

• Malwarebytes: Malwarebytes là một công cụ diệt malware mạnh mẽ với khả năng phát hiện và loại bỏ các loại Trojan và phần mềm độc hại khác. Hệ thống cung cấp tính năng quét sâu và cập nhật định kỳ để bảo vệ máy tính của bạn khỏi các mối đe dọa mới nhất.
• Bitdefender: Bitdefender là một trong những phần mềm diệt virus hàng đầu trên thị trường, cung cấp bảo vệ toàn diện chống lại Trojan, virus và ransomware. Nền tảng cũng có tính năng tường lửa mạnh mẽ để ngăn chặn xâm nhập từ bên ngoài.
• Kaspersky Anti-Virus: Kaspersky là một phần mềm diệt virus cung cấp bảo vệ tốt chống lại Trojan và phần mềm độc hại khác. Hệ thống có khả năng phát hiện và loại bỏ các mối đe dọa một cách hiệu quả với giao diện sử dụng thân thiện.
• Norton AntiVirus Plus: Norton AntiVirus Plus là một giải pháp bảo mật mạnh mẽ chống lại các loại Trojan, virus và phần mềm độc hại khác. Phần mềm cung cấp tính năng bảo vệ trong thời gian thực và quét thông minh để ngăn chặn các mối đe dọa trước khi chúng gây hại.
• Avast Antivirus: Avast là một phần mềm diệt virus miễn phí (có phiên bản trả phí) với khả năng chống lại virus, Trojan và phần mềm độc hại khác. Chương trình cung cấp tính năng quét mạnh mẽ và cập nhật định kỳ để bảo vệ máy tính của bạn.

Tạm kết

Trojan là gì? Một loại virus nguy hiểm thường ẩn mình trong các chương trình máy tính để dẫn dụ người dùng cài đặt. Hy vọng toàn bộ nội dung trong bài viết trên đã giúp bạn biết cách nhận diện virus và ngăn ngừa hiệu quả. 

Xem thêm:

• DNS là gì? Những kiến thức cần biết để sử dụng DNS hiệu quả trong thế giới mạng
• Botnet là gì? Tìm hiểu phương án phòng vệ Botnet FortiGuard hiệu quả nhất hiện nay

FPT Shop là nơi cung cấp nhiều dòng laptop, máy tính bảng và điện thoại thông minh phục vụ nhu cầu sử dụng công nghệ hằng ngày. Khi bạn ghé thăm cửa hàng sẽ tìm được những sản phẩm giá tốt với chất lượng uy tín tại đây. 

• Điện thoại Honor