Xe gắn máy là xe gì? Xe gắn máy khác xe máy như thế nào theo luật Việt Nam mới nhất?

Xe gắn máy là xe gì? Theo luật giao thông hiện hành, định nghĩa xe gắn máy có tính pháp lý rõ ràng, liên quan trực tiếp đến bằng lái, tốc độ tối đa và mức xử phạt nếu vi phạm. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu đúng và đầy đủ nhất về khái niệm xe gắn máy là xe gì.

Xe gắn máy là xe gì?

Xe gắn máy là xe gì? Theo điểm g khoản 1 Điều 34 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 có hiệu lực từ 01/01/2025, xe gắn máy được định nghĩa như sau:

Xe gắn máy là xe có hai hoặc ba bánh chạy bằng động cơ, được thiết kế, sản xuất để hoạt động trên đường bộ, có vận tốc thiết kế không lớn hơn 50 km/h; nếu động cơ dẫn động là động cơ nhiệt thì dung tích làm việc hoặc dung tích tương đương không lớn hơn 50 cm³; nếu động cơ dẫn động là động cơ điện thì công suất của động cơ không lớn hơn 04 kW; xe gắn máy không bao gồm xe đạp máy.

Các loại xe gắn máy phổ biến hiện nay

Xe gắn máy xăng (động cơ nhiệt)

• Dung tích động cơ ≤ 50cm³.
• Vận tốc tối đa ≤ 50km/h.
• Ví dụ: Honda Wave Alpha 50cc, Yamaha Sirius 50cc.

Xe gắn máy điện (xe máy điện)

• Công suất động cơ ≤ 4kW (4000W).
• Vận tốc tối đa ≤ 50km/h.

Ví dụ: Selex Camel 1, Selex Camel 2, các dòng xe máy điện VinFast.

Xe ba bánh gắn máy

• Khối lượng bản thân không lớn hơn 400kg.
• Tuân thủ các tiêu chí về vận tốc và công suất như xe hai bánh.

Xe gắn máy có khác xe máy không?

Có, xe gắn máy và xe máy (xe mô tô) là hai loại xe hoàn toàn khác nhau theo Luật 2024:

Xe gắn máy khác xe mô tô như thế nào?

Theo quy định tại điểm e và điểm g khoản 1 Điều 34 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, xe mô tô được hiểu là phương tiện có hai hoặc ba bánh chạy bằng động cơ, được thiết kế để hoạt động trên đường bộ, không bao gồm xe gắn máy. Trong đó, nếu là xe ba bánh thì khối lượng bản thân không được vượt quá 400 kg. Như vậy, xe gắn máy là một loại phương tiện tách biệt và có tiêu chuẩn riêng.

Sự khác biệt lớn nhất giữa xe mô tô và xe gắn máy thể hiện ở các yêu cầu về giấy tờ và quy định sử dụng. Về giấy tờ cần mang theo:

• Xe mô tô: Cần đăng ký xe, bảo hiểm xe, bằng lái xe.
• Xe gắn máy: Cần đăng ký xe, bảo hiểm xe, không cần bằng lái xe.

Về mức phạt vi phạm:

• Xe mô tô: Phạt từ 100.000 - 4.000.000 đồng tùy mức độ vi phạm.
• Xe gắn máy: Áp dụng mức phạt riêng theo quy định.

Từ năm 2025, quy định mới về việc chở người cũng được áp dụng đồng nhất cho cả xe mô tô và xe gắn máy. Theo đó, mỗi xe chỉ được chở 1 người phía sau, ngoại trừ bốn trường hợp đặc biệt: chở người bệnh đi cấp cứu, áp giải người vi phạm pháp luật, chở trẻ em dưới 12 tuổi hoặc người già yếu, khuyết tật.

Xe đạp điện có phải xe gắn máy không?

Không, xe đạp điện không phải là xe gắn máy. Theo điểm b khoản 2 Điều 34 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, xe đạp điện được xác định là một loại xe đạp máy với các đặc điểm:

• Phương tiện có bàn đạp, có trợ lực từ động cơ.
• Nguồn động lực từ động cơ sẽ bị ngắt khi dừng đạp hoặc khi xe đạt tốc độ 25km/h.

Dựa trên Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 có hiệu lực từ 01/01/2025, dưới đây là các tiêu chí chi tiết để phân biệt xe đạp điện và xe gắn máy điện:

Thiết kế và cấu tạo

Xe đạp điện bắt buộc phải có bàn đạp như xe đạp thông thường, cho phép người sử dụng có thể đạp xe khi hết điện. Xe gắn máy điện không có bàn đạp và chạy hoàn toàn bằng động cơ điện.

Xe đạp điện có thiết kế gần giống xe đạp thông thường với khung dáng nhỏ gọn, không có ốp sườn. Xe máy điện có kích thước lớn hơn, thân xe lớn và được bao bọc bởi yếm nhựa giống xe máy tay ga.

Thông số kỹ thuật

• Công suất động cơ: Xe đạp điện có công suất động cơ điện không được lớn hơn 250W. Xe gắn máy có công suất động cơ không lớn hơn 4kW (4000W).
• Vận tốc tối đa: Xe đạp điện có vận tốc thiết kế tối đa không lớn hơn 25km/h. Xe gắn máy có vận tốc thiết kế không lớn hơn 50km/h.
• Khối lượng: Xe đạp điện có tổng khối lượng không quá 40kg. Xe gắn máy không có quy định cụ thể về khối lượng tối đa.

Quy định Pháp lý

• Đăng ký biển số: Xe đạp điện không cần đăng ký biển số. Xe gắn máy điện bắt buộc phải đăng ký và cấp biển số vì được coi là xe cơ giới.
• Độ tuổi sử dụng: Xe đạp điện chưa có quy định độ tuổi tối thiểu. Xe gắn máy điện yêu cầu người điều khiển phải từ đủ 16 tuổi trở lên.
• Giấy phép lái xe: Xe đạp điện không cần giấy phép lái xe. Xe gắn máy điện dưới 4000W không cần giấy phép lái xe, nhưng xe trên 4000W cần giấy phép lái xe hạng A1.
• Mũ bảo hiểm: Cả hai loại xe đều bắt buộc phải đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông.

Cách thức vận hành

• Phương thức di chuyển: Xe đạp điện có thể sử dụng động cơ điện hoặc dùng bàn đạp chân có trợ lực từ động cơ điện, và khi hết điện vẫn có thể đạp xe tiếp tục di chuyển. Xe gắn máy điện chạy hoàn toàn bằng động cơ điện và không thể di chuyển khi hết điện.
• Ngắt động cơ tự động: Động cơ của xe đạp điện sẽ tự động ngắt khi người dùng dừng đạp hoặc khi xe đạt tốc độ 25km/h. Xe gắn máy điện không có tính năng này.

Mức phạt vi phạm

Theo Nghị định 171/2013/NĐ-CP, xe gắn máy điện lưu thông trên đường mà chưa đăng ký biển số sẽ bị xử phạt từ 300.000 - 400.000 đồng và bị thu giữ xe. Xe đạp điện không bị áp dụng mức phạt này vì không cần đăng ký

Từ năm 2025, các dòng xe sử dụng động cơ điện mà không có bàn đạp sẽ không được phân loại vào nhóm xe đạp điện nữa. Chúng sẽ được phân loại lại thành xe máy điện (xe gắn máy) và phải tuân thủ các quy định về đăng ký xe, yêu cầu độ tuổi, mũ bảo hiểm.

Tạm kết

Qua bài viết này, bạn đã có câu trả lời chính xác cho câu hỏi “Xe gắn máy là xe gì?” và cách phân biệt với các loại phương tiện khác như mô tô, xe máy điện hay xe đạp điện. Việc hiểu rõ khái niệm này sẽ giúp bạn tuân thủ đúng pháp luật giao thông và lựa chọn phương tiện phù hợp với nhu cầu cá nhân. Đừng để sự thiếu hiểu biết khiến bạn vi phạm mà không hay biết.

Bạn thường xuyên di chuyển bằng xe gắn máy hoặc ô tô? Đừng để những khoảnh khắc quan trọng hay tình huống bất ngờ trên đường bị bỏ lỡ. Hãy trang bị camera hành trình chất lượng cao tại FPT Shop!

Camera hành trình

Xem thêm:

• Xe máy chuyên dùng gồm những xe gì? Điều kiện lưu thông và lưu ý quan trọng
• Xe con là xe gì? Quy định tiêu thụ nhiên liệu và hiệu suất sử dụng theo tiêu chuẩn TCVN