XSS là gì? Tất tần tật thông tin về kỹ thuật tấn công XSS và giải pháp ngăn chặn hiệu quả

XSS là gì? Đây là một vấn đề luôn khiến dân IT lo lắng mỗi khi xuất hiện trên hệ thống máy tính. Vậy kỹ thuật tấn công XSS diễn ra như thế nào? Liệu đâu sẽ là giải pháp bảo vệ dữ liệu hiệu quả trước sự cố này? Mời bạn cùng FPT Shop tìm hiểu đáp án thông qua bài viết dưới đây!

Thế nào là lỗ hổng bảo mật XSS?  

Cross-Site Scripting (XSS) là một loại lỗ hổng bảo mật phổ biến trong các ứng dụng web. Khi phát sinh lỗ hổng này, kẻ tấn công có khả năng chèn mã script độc hại vào trang web hoặc ứng dụng web mà người dùng cuối có thể truy cập. 

Khi người dùng truy cập trang web bị tấn công thì mã script này sẽ thực hiện các hành động không chính đáng. Chẳng hạn như đánh cắp thông tin đăng nhập, thay đổi nội dung trang web hoặc thậm chí kiểm soát trình duyệt của người dùng.

Vấn đề XSS thường xảy ra khi ứng dụng web không kiểm tra và lọc đầu vào từ người dùng một cách cẩn thận. Đây sẽ là cơ hội cho phép mã script độc hại được chèn vào trang. Để ngăn chặn XSS, các nhà phát triển web cần áp dụng nhiều biện pháp kiểm duyệt an toàn. 

Điển hình như kiểm tra và lọc đầu vào hoặc sử dụng HTTP header hợp lệ để bảo vệ trình duyệt khỏi các vấn đề liên quan đến XSS. Ngoài ra, chúng ta có thể sử dụng phương pháp mã hóa thích hợp khi hiển thị dữ liệu người dùng.

Quá trình tấn công XSS diễn ra như thế nào?

Cuộc tấn công XSS (Cross-Site Scripting) thường diễn ra qua các bước sau:

Nhập liệu

Kẻ tấn công sẽ tìm các phần nhập liệu trên trang web hoặc ứng dụng web mà họ có thể chèn mã script độc hại vào. Chẳng hạn như các trường nhập dữ liệu, phần bình luận hoặc thậm chí các thông số trong URL.

Chèn mã script

Kẻ tấn công sẽ chèn mã script độc hại vào các phần nhập liệu mục tiêu. Điều này có thể bao gồm việc chèn mã JavaScript hoặc các ngôn ngữ script khác.

Cung cấp mã script độc hại

Khi người dùng khác truy cập trang web hoặc ứng dụng web và thực hiện tương tác với phần nhập liệu mà kẻ tấn công đã tận dụng thì mã script độc hại sẽ được thực thi trên trình duyệt.

Thực hiện hành động độc hại

Sau khi mã script độc hại được thực thi, kẻ tấn công có thể thực hiện các hành động độc hại như đánh cắp thông tin phiên đăng nhập, điều hướng người dùng đến trang web giả mạo để lừa đảo. Thậm chí, kẻ tấn công còn kiểm soát toàn bộ trình duyệt của người dùng.

Trong những trường hợp trên, việc chèn một đoạn mã như "destroy Website();" có thể dẫn đến việc gọi hàm destroy Website() khi trang web được tải. Hàm này có thể thực hiện các hành động có hại như thu thập cookie của người dùng hoặc thực hiện các hành động không mong muốn khác.

Các phương pháp khác nhau trong quá trình tạo và chèn mã script độc hại vào trang web hoặc ứng dụng web nhằm khai thác lỗ hổng XSS. Ví dụ như chèn mã script vào các trường nhập liệu, gửi đến máy chủ thông qua các yêu cầu HTTP hoặc thông qua các tham số URL.

Ví dụ minh họa

Một ví dụ cụ thể về cuộc tấn công XSS chính là khi ứng dụng web có chức năng tạo bình luận. Người dùng có thể nhập nội dung bình luận của họ và hệ thống hiển thị nội dung này cho tất cả mọi người truy cập trang web. 

Kẻ tấn công có thể tận dụng lều lược này bằng cách chèn một đoạn mã script độc hại vào nội dung bình luận của họ. Khi người dùng khác truy cập trang web và xem bình luận này, mã script độc hại được thực thi trong trình duyệt của họ. 

Điều này có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng như đánh cắp thông tin phiên đăng nhập, thực hiện các hành động không mong muốn trên trang web (ví dụ: thay đổi nội dung) hoặc thậm chí kiểm soát toàn bộ trình duyệt của người dùng.

Phân biệt những xu hướng tấn công XSS

Reflected XSS

Tấn công Reflected XSS xảy ra khi mã độc hại được "phản ánh" từ máy chủ web trở lại cho người dùng thông qua các yêu cầu HTTP, thường là qua các tham số URL hoặc các trường nhập liệu trên trang web. Điều này phụ thuộc vào việc máy chủ web sẽ "phản ánh" nguyên văn của dữ liệu người dùng trực tiếp vào các phản hồi mà không kiểm tra hoặc làm sạch dữ liệu.

Một ví dụ minh họa về tấn công Reflected XSS có thể xảy ra trong tình huống sau:

• Giả sử một trang web có tiện ích tìm kiếm và khi người dùng nhập một từ khóa vào ô tìm kiếm. Yêu cầu tìm kiếm này được gửi đến máy chủ và kết quả tìm kiếm được trả về.
• Nếu máy chủ không kiểm tra và làm sạch dữ liệu tìm kiếm trước khi phản ánh lại kết quả thì một kẻ tấn công có thể tận dụng điều này để chèn mã script độc hại vào tham số tìm kiếm.

Chẳng hạn như:

Nếu người dùng nhập vào ô tìm kiếm một từ khóa như "XSSalert('Vulnerable')" và máy chủ không sử dụng cơ chế lọc hoặc mã hóa đầu ra. Chế độ phản hồi từ máy chủ có thể chứa đoạn mã script này và khi người dùng xem kết quả tìm kiếm, mã script độc hại này sẽ được thực thi trong trình duyệt của họ.

Nếu muốn ngăn chặn tấn công Reflected XSS thì người dùng cần kiểm tra và làm sạch dữ liệu được phản ánh trước khi hiển thị cho người dùng. Bạn có thể sử dụng mã hóa đầu ra và thiết lập chính sách bảo mật trong tiêu đề HTTP.

Stored XSS

Xu hướng tấn công Stored XSS cũng được gọi là Persistent XSS. Vấn đề này xảy ra khi mã độc hại được lưu trữ và hiển thị đến người dùng từ cơ sở dữ liệu của ứng dụng web. Trong trường hợp người dùng nhập dữ liệu độc hại vào và dữ liệu này được lưu trữ. Hệ thống sẽ xuất hiện lỗi khi dữ liệu đó được phục vụ cho các người dùng khác mà không qua bất kỳ kiểm tra hoặc làm sạch nào.

Minh chứng cụ thể về xu hướng tấn công Stored XSS là trong một trang web có chức năng tạo bình luận. Nếu trang web không kiểm tra và làm sạch dữ liệu bình luận nhập từ người dùng trước khi lưu trữ vào cơ sở dữ liệu thì kẻ tấn công có thể tận dụng điều này bằng cách chèn mã script độc hại vào nội dung bình luận.

Ví dụ minh họa

Khi một người dùng nhập một bình luận chứa đoạn mã script độc hại như "stealCookies()"  và trang web không kiểm tra và làm sạch dữ liệu này trước khi lưu trữ vào cơ sở dữ liệu. Kết quả sau cùng là những người dùng khác truy cập trang web và xem bình luận này sẽ bị mã script độc hại này thực thi trong trình duyệt của họ.

DOM Based XSS

Tấn công DOM-based XSS xảy ra khi mã script độc hại không được chuyển đến máy chủ web mà thay vào đó được thực thi trên trình duyệt của người dùng, dựa trên xử lý của DOM (Document Object Model). 

Điều này xảy ra khi mã độc hại thay đổi cấu trúc DOM của trang web để thực hiện hành động độc hại, thường là thông qua các tham chiếu tới các phần tử DOM. Chẳng hạn như thẻ HTML, các sự kiện hoặc các thuộc tính của các phần tử trên trang web.

Một ví dụ minh họa về tấn công DOM-based XSS là khi một trang web sử dụng JavaScript để lấy giá trị từ URL của trang (window.location) và sau đó viết giá trị này vào DOM mà không kiểm tra và làm sạch. 

Nếu người dùng nhập một URL chứa mã script độc hại, chẳng hạn như 

http://www.example.com

Trang web sử dụng giá trị từ URL này để viết vào DOM mà không kiểm tra thì mã script độc hại này sẽ được thực thi trong trình duyệt của người dùng khi trang web được tải.

Để ngăn chặn tấn công DOM-based XSS thì bạn cần kiểm tra và làm sạch dữ liệu trước khi sử dụng nó trong việc tạo cấu trúc DOM. Người dùng sẽ ngăn chặn việc trực tiếp thay đổi cấu trúc DOM bằng cách kiểm soát việc sử dụng innerHTML, document.write() và các phương thức khác trong JavaScript. 

Ngoài ra, cách sử dụng Content Security Policy (CSP) cũng là một biện pháp hữu ích để ngăn chặn tấn công DOM-based XSS.

Giải pháp kiểm thử tấn công XSS chuẩn xác

Để kiểm thử tấn công XSS, bạn có thể sử dụng các công cụ kiểm thử bảo mật web như OWASP ZAP (Zed Attack Proxy) hoặc Burp Suite. Dưới đây là một vài bước cơ bản để kiểm thử tấn công XSS:

• Xác định các điểm đầu vào người dùng: Điều này bao gồm các trường nhập liệu, bình luận, tham số URL và bất kỳ nơi nào mà người dùng có thể nhập dữ liệu vào ứng dụng web.
• Tạo payload XSS: Sử dụng công cụ kiểm thử để tạo các payload XSS khác nhau, bao gồm các đoạn mã script độc hại hoặc thẻ HTML chứa mã độc hại.
• Chạy kiểm thử: Sử dụng công cụ để gửi các payload XSS được tạo đến các điểm đầu vào người dùng để kiểm tra xem liệu ứng dụng web có phải là yếu tố nào cho việc tấn công XSS hay không.
• Xem kết quả: Xem xét việc mã payload XSS có được thực thi thành công hay không và có gây ra tác động độc hại nào trên ứng dụng không.
• Báo cáo và sửa lỗi: Nếu có lỗ hổng XSS được tìm thấy, bạn cần báo cáo và ưu tiên sửa lỗi này để đảm bảo an toàn bảo mật cho ứng dụng web.

Hướng dẫn những cách ngăn chặn XSS chi tiết

Trên thực tế có rất nhiều cách để ngăn chặn tấn công Cross-Site Scripting (XSS) trong ứng dụng web. Dưới đây là một số giải pháp phổ biến mà bạn nên tham khảo:

Escape/Encode Input and Output

• Việc mã hóa hoặc thoát dữ liệu nhập vào và đầu ra là bước quan trọng để ngăn chặn XSS. Khi người dùng nhập dữ liệu cần được mã hóa để đảm bảo rằng bất kỳ ký tự đặc biệt nào cũng không thể được hiểu là mã script khi được hiển thị trên trình duyệt.
• Sử dụng các phương pháp mã hóa như HTML entity encoding, JavaScript encoding, và URL encoding để thoát dữ liệu.

Content Security Policy (CSP)

• CSP là một cơ chế bảo mật mà cho phép các chính sách an toàn có thể được triển khai trên trang web để giới hạn hoặc ngăn chặn việc thực thi của các tài nguyên nhất định, chẳng hạn như các scripts.
• Cấu hình CSP để chặn thực thi các tài nguyên không an toàn và giới hạn việc tải xuống từ các nguồn không tin cậy.

Input Validation

• Xác thực đầu vào từ người dùng là một cách hiệu quả để ngăn chặn XSS. Bằng cách kiểm tra và chặn dữ liệu không an toàn ngay từ đầu thì nguy cơ tấn công XSS có thể giảm đi đáng kể.
• Sử dụng các thư viện xác thực đầu vào để kiểm tra và chặn các loại dữ liệu không an toàn, chẳng hạn như các ký tự script và mã HTML.

HTTPOnly and Secure Flags for Cookies

• Sử dụng cờ HTTPOnly trong cookie để ngăn chặn mã JavaScript từ việc truy cập vào cookie của người dùng, và cờ Secure để chỉ cho phép việc truy cập qua HTTPS.
• Áp dụng HTTPOnly và Secure cho các cookie để tăng cường bảo mật trong việc bảo vệ thông tin phiên của người dùng.

Sanitize HTML Input

• Loại bỏ hoặc vô hiệu hóa các thành phần HTML không an toàn từ đầu vào của người dùng, chẳng hạn như các thẻ và các sự kiện JavaScript.
• Sử dụng các thư viện loại bỏ hoặc vô hiệu hóa các thẻ và sự kiện không an toàn trong đầu vào HTML của người dùng.

Tạm kết

Như vậy là FPT Shop đã giúp bạn đọc cập nhật rất nhiều vấn đề xoay quanh từ khóa “XXS”. Người dùng nên trang bị kiến thức ngăn chặn các cuộc tấn công ảnh hưởng đến ứng dụng web từ lỗ hổng bảo mật. 

Xem thêm:

• Beacon là gì? Sử dụng Beacon trong quá trình Marketing có những lợi ích gì?
• Bluehost là gì? Đánh giá những ưu điểm nổi bật của Bluehost mà không phải ai cũng biết

Ngoài ra, FPT Shop là nơi cung cấp nhiều dòng laptop và điện thoại giá tốt. Bạn có thể theo dõi website chính thức hoặc ghé thăm cửa hàng để lựa chọn các sản phẩm chất lượng với ưu đãi tuyệt vời. 

• Điện thoại Samsung