Cà cuống - Loài đặc sản quý hiếm, độc lạ không phải ai cũng có cơ hội được ăn thử

Cà cuống là một đặc sản quý hiếm, độc lạ đến từ sình lầy với công dụng đặc biệt trong y học và được ưa chuộng trong nấu ăn. Bài viết hôm nay sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về loài sinh vật này, đặc điểm, công dụng và những món ăn đặc sản từ chúng.

Cà cuống là con gì?

Cà cuống có tên khoa học là Belostoma indica Vitalis (Lethocerus indicus Lep) thuộc họ côn trùng chân bơi. Trong dân gian, chúng còn được biết đến với các cái tên gọi khác như sâu quế, đà cuống, long sắt.

Cà cuống phân bố ở vùng Viễn Đông như Liên Bang Nga hoặc khu vực nhiệt đới, từ Ấn Độ đến Australia. Ban ngày, chúng ẩn mình sâu ở dưới nước, tại các đầm lầy, sông suối, ao hồ. Đến đêm, chúng mới vỗ cánh bay lên để đi kiếm ăn.

Ở nước ta, cà cuống có mặt ở khắp các sông ngòi từ Bắc vào Nam, đặc biệt là ở vùng Đồng bằng Sông Cửu Long. Tuy nhiên, do môi trường ngày càng bị ô nhiễm cùng sự đô thị hóa, cà cuống ngày càng khan hiếm. Thậm chí, nó còn được ghi vào Sách đỏ quốc gia để có những biện pháp bảo vệ, gây nuôi phát triển.

Đặc điểm của con cà cuống

Hình dáng

Nhìn bề ngoài, cà cuống tương đối giống với loài gián. Cơ thể hình lá, dẹt, chiều dài trung bình khoảng 7 - 8cm, rộng 3cm. Đầu nhỏ, 2 mắt to tròn, thân màu nâu xám, có nhiều vạch màu đen bóng. Miệng là một chiếc ngòi nhọn dùng để hút thức ăn.

Phần ngực dài bằng ⅓ thân, có 6 chiếc chân dài, chắc khỏe. Phía bùng màu vàng nhạt, được bao bọc bởi một lớp lông mịn, bên trên có gắn thêm một đôi cánh mỏng, nửa cứng nửa mềm. Riêng con đực, dưới ngực còn có 2 túi nhỏ, dài gọi là bọng cà cuống đựng chất lỏng với mùi thơm cực mạnh.

Chất lỏng này thường được cà cuống đực dùng làm vũ khí xua đuổi kẻ địch, tấn công con mồi hoặc dụ con cái đến giao phối. Con người thường lấy chất dịch ấy làm thành tinh dầu để chữa bệnh. Loại tinh dầu này không màu, trong như nước lọc và có mùi thơm như hương quế.

Đặc tính sinh sống

Cà cuống là một loài côn trùng rất háu ăn. Chúng tấn công và hút máu các con vật như tôm, tép, cá con, dế, ếch nhái, thậm chí là cả rắn. Ban ngày, chúng đậu ở dưới nước, thường bám vào một cây cỏ, đầu chúc xuống dưới, đuôi chổng lên trên để hít khí trời. Ban đêm, chúng sẽ bay đi tìm kiếm thức ăn. Do tập tính ưa ánh sáng nên chúng thường di chuyển đến những nơi có ánh sáng đèn điện.

Đặc tính sinh sản

Cà cuống sinh sản vào khoảng tháng 5 - 8 dương lịch. Sau khi giao phối, con cái sẽ leo lên thân lúa hoặc cỏ nằm sát trên mặt nước để đẻ trứng thành các túi tương tự như loài ốc sên. Sau khoảng 10 ngày, trứng sẽ nở, từ khi nở đến lúc trưởng thành vào tầm hơn 1 tháng.

Tác dụng của cà cuống với sức khỏe

Cà cuống là loại côn trùng chứa rất nhiều dinh dưỡng, mỗi bộ phận lại có những thành phần khác nhau. Thịt và trứng có hàm lượng protein, lipid cao cùng các loại vitamin bổ dưỡng. Tinh dầu lại chứa một chất thơm Hexanol acetate. Do đó, cà cuống mang đến những công dụng tuyệt vời cho cơ thể.

• Trong Đông y, cà cuống có vị ngọt, tính bình, không độc, dùng để điều chế thuốc bổ thận, tráng dương, điều trị các bệnh liên quan tới hệ tiêu hóa.
• Trứng và thịt cà cuống chế biến thành các món “sơn hào hải vị”, vừa ngon vừa bổ sung thêm các dưỡng chất bồi bổ, giúp hồi phục sức khỏe rất tốt.
• Tinh dầu cà cuống trong y học hiện đại được sử dụng như một chất kích thích thần kinh, làm hưng phấn, tăng cường khả năng sinh dục. Một số trường hợp, nó được dùng để chữa yếu sinh lý ở nam giới khi dùng liều lượng thích hợp.

Cà cuống bao nhiêu tiền 1kg?

Là một đặc sản quý hiếm nên giá cà cuống bán trên thị trường không hề rẻ, khoảng 3.5 - 5 triệu đồng/kg. Mua lẻ, một con đực giá tầm 50.000đ/con, con cái khoảng 40.000đ/con.

Chủ yếu mọi người thường mua từ vài con đến chục con về để thưởng thức. Hoặc lấy tinh dầu làm gia vị, mỗi lần ăn chỉ cần nhỏ 1 - 2 giọt vào bát nước chấm đã đủ làm gia tăng hương vị lên tầm cao mới. Trường hợp mua nửa cân hoặc 1kg/lần rất ít.

Ngoài bán cà cuống trưởng thành, trên thị trường có cả cà cuống giống với giá bán 250.000đ/cặp, trứng giá 300.000đ/ổ. Còn tinh dầu cà cuống có giá bán khá cao, một lọ nhỏ 5ml đã có giá lên tới 250.000 đồng/lọ.

Các món ngon chế biến từ cà cuống

Tại Trung Quốc, cà cuống thường được luộc thêm một chút muối hoặc cào trong dầu mè. Ở Singapore, nó lại được chế biến thành món “fwai fa shim im”. Còn tại nước ta có rất nhiều món ăn ngon từ loài côn trùng này. Đơn giản nhất là mang cà cuống đi rang, chiên, nướng. Ngoài ra, nó còn trở thành nguyên liệu cho các món bún thang, bún chả, bánh cuốn,... nức tiếng Hà Thành hoặc dùng để pha chế nước mắm, ngâm rượu,....

Cà cuống chiên giòn

Cà cuống chiên giòn được biết đến là món ăn đặc sản của miền Nam. Cà cuống sau khi được làm sạch sẽ đem ướp với chanh, tỏi, đường, bột ngọt, nước mắm. Sau đó, chúng được chiên trong chảo dầu với ngọn lửa lớn rồi vớt ra để ráo dầu, trang trí thêm ít dưa leo, cà chua, rau sống.

Cà cuống chiên giòn thành phẩm sẽ có màu vàng bắt mắt, từng miếng cà cuống giòn rụm, vị béo ngậy, đậm đà. Chấm cùng thức nước chấm được làm theo công thức đặc biệt càng làm gia tăng thêm hương vị. Dù có giá khá đắt đỏ, khoảng 500 - 600 nghìn đồng/phần/12 con nhưng món ăn này vẫn được đông đảo thực khách yêu thích, tìm mua và thưởng thức.

Bánh cuốn cà cuống

Món ăn nhất định phải thử khi tới vùng đất thủ đô Thanh Trì. Những miếng bánh cuốn trắng ngà nóng hổi, mỏng nhưng dẻo dai được làm từ gạo tẻ. Hòa quyện với hương thơm nức mũi của những con cà cuống nướng trên bếp than hồng. Ăn kèm với một ít nước mắm và rau sống tạo nên một hương vị độc đáo, khiến bao người say đắm, mê mẩn.

Nước mắm cà cuống

Nước mắm cà cuống là một loại nước chấm hảo hạng, thơm ngon khó cưỡng. Nó có vị hơi hăng, cay cay hòa lẫn vị mặn đậm đà, dùng để chấm rau, chấm thịt hay nêm vào nước dùng phở, bún bò đều ngon tuyệt cú mèo. Được biết, để làm ra thứ nước chấm này, người ta cần nướng chín cà cuống trên bếp than rồi đem ngâm vào lọ nước mắm ngon trong khoảng 2 - 3 ngày.

Bún thang cà cuống

Bún thang cà cuống là một trong những đặc sản nổi tiếng của nền ẩm thực Hà Thành. Với sự kết hợp hoàn hảo giữa 20 nguyên liệu chế biến khác nhau tạo nên một tô bún thang hấp dẫn từ vẻ ngoài cho đến hương vị. Sợi bún mềm dai vừa đủ, thịt gà xé nhỏ, trứng rán, giò thái chỉ, ruốc tôm,... được đắm mình trong phần nước dùng ngon ngọt.

Đặc biệt, món ăn này còn gây thương nhớ bởi bát nước chấm thơm ngát, được pha chút tinh dầu cà cuống. Một hương vị rất riêng biệt, khiến người ta nhớ mãi không quên, tạo nên cái hồn độc đáo cho món bún nơi Hà Thành này.

Rượu cà cuống

Một cách độc đáo khác để thưởng thức cà cuống đó là đem ngâm trong rượu. Những con cà cuống trưởng thành, đang ở thời kỳ sinh sản mạnh sẽ được rửa sạch, bỏ hết cảnh, rút bỏ bọng đái, ruột rồi đem sao vàng. Sau đó, chúng được ngâm với rượu nếp nguyên chất, ủ trong vòng ít nhất 12 tháng.

Rượu cà cuống có vị the, hơi cay, thoang thoảng hương thơm như mùi quế. Loại rượu này rất tốt cho cánh mày râu bởi nó giúp kích thích thần kinh, tăng hưng phấn, cải thiện khả năng sinh lý. Tuy nhiên, bạn không được dùng quá nhiều bởi nếu uống với liều cao, nó có thể gây ngộ độc cho cơ thể.

Kết luận

Vừa rồi, FPT Shop đã cung cấp tới bạn các thông tin về cà cuống. Hy vọng qua đó, bạn có thêm hiểu biết về loài đặc sản quý hiếm này, tác dụng của nó cũng như các món ăn đặc sản từ cà cuống.

Tết Ất Tỵ ngày càng đến gần, nếu có nhu cầu mua sắm các thiết bị điện máy, đồ gia dụng để đón xuân mới, bạn hãy đến ngay với FPT Shop. Từ nồi, chảo, bếp cho đến lò vi sóng, máy xay sinh tố, máy rửa bát,..., tất cả đều được chúng tôi cung cấp với nhiều ưu đãi hấp dẫn.

Bạn có thể xem qua một số mẫu máy xay sinh tố bán chạy tại FPT Shop trong đường dẫn sau:

• Máy xay sinh tố

Xem thêm:

• Bánh đá Hà Giang là bánh gì? Khám phá món đặc sản độc đáo và hấp dẫn của vùng cao
• Giải đáp: Nậm pịa là gì? Là đặc sản của vùng nào? Có khó ăn như lời đồn không?