Tìm hiểu giấy quỳ tím là gì? Nguyên lý đổi màu và ứng dụng phổ biến của giấy quỳ tím

Giấy quỳ tím là một trong những dụng cụ hóa học quan trọng trong phòng thí nghiệm. Ngoài ra nó cũng khá thông dụng trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Vậy cùng tìm hiểu giấy quỳ tím là gì và một số ứng dụng quen thuộc của giấy quỳ tím qua bài viết dưới đây nhé.

Giấy quỳ tím là gì?

Giấy quỳ tím hay giấy quỳ, quỳ tím là loại giấy được tẩm dung dịch etanol hoặc nước cùng chất màu được tách từ rễ cây địa y Roccella và Dendrographa. Mục đích sử dụng giấy quỳ tím là để đo nồng độ pH dựa theo màu sắc chuyển đổi của giấy quỳ tím.

Ưu điểm lớn nhất khi dùng giấy quỳ tím là cho ra kết quả ngay lập tức về các dung dịch và loại khí đang thí nghiệm. Vì vậy, thử nghiệm bằng quỳ tím thường là bước xác định ban đầu của hầu hết các thí nghiệm.

Nguồn gốc giấy quỳ tím

Giấy quỳ tím bắt đầu được nghiên cứu từ thế kỷ 13, khi thầy thuốc người Tây Ban Nha là Arnaldus de Villa Nova (1240 - 1311) sử dụng loại giấy này để làm các thí nghiệm. Ông nhận thấy rằng khi cho giấy quỳ tiếp xúc với dụng dịch axit, giấy sẽ chuyển sang màu đỏ, còn tiếp xúc với dung dịch kiềm, giấy sẽ chuyển sang màu xanh.

Vào thế kỷ 16, giấy quỳ tím được sản xuất phổ biến và sử dụng rộng rãi trong các phòng thì nghiệm. Phương pháp làm quỳ tím là chiết các chất ở trong một số loại địa y như Leuconora tartarea và Rocella tinctoria.

Năm 1704, nhà hóa học người Hà Lan tên là Herman Boerhaave (1668 - 1738) đã đặt tên cho quỳ tím là "lakmoes", trong tiếng Hà Lan có nghĩa là "mực". Tên gọi này bắt nguồn từ phương pháp sản xuất quỳ tím bằng cách chiết từ địa y. Vào thế kỷ 19, quỳ tím tiếp tục được cải tiến và được sử dụng ngày càng nhiều. Năm 1852, nhà hóa học người Đức tên là Heinrich Gustav Magnus (1802 - 1870) nhận thấy rằng giấy quỳ có thể đo được độ pH của các dung dịch.

Ngày nay, giấy quỳ tím là một dụng cụ thí nghiệm không thể thiếu trong các phòng thí nghiệm và trong đời sống nhờ khả năng phân biệt tính axit, kiềm của các dung dịch của loại giấy này.

Xem thêm: Chỉ số TDS là gì? Chỉ số TDS trong nước là bao nhiêu thì uống được?

Cấu tạo và nguyên lý làm giấy quỳ đổi màu

Giấy quỳ cấu tạo gồm hai thành phần chính, bao gồm:

• Giấy lọc: Vật liệu chính thường được làm từ gỗ. Gỗ được xay nghiền, phối trộn, cán mỏng và sấy khô. Giấy lọc là chất nền để quỳ bám dính.
• Quỳ: Đây là một hợp chất hữu có tên khoa học là Litmus. Chất quỳ được trộn vào bột giấy lọc, có khả năng biến đổi màu sắc khi tiếp xúc với dung dịch có tính axit hoặc tính kiềm.

Nguyên lí hoạt động của giấy quỳ tím khá đơn giản, dựa trên khả năng phản ứng của chất quỳ với các ion OH- và H+ trong dung dịch. Nếu quỳ tím tiếp xúc với dung dịch có tính axit sẽ chuyển sang màu đỏ, còn khi tiếp xúc với dung dịch có tính kiềm sẽ chuyển sang màu xanh. Dung dịch trung tính sẽ không làm giấy quỳ đổi màu.

Giấy quỳ tìm có mấy loại?

Giấy quỳ tím gồm 2 loại chính là giấy quỳ tím xanh và giấy quỳ tím đỏ.

Giấy quỳ xanh

Giấy quỳ tím xanh khi nhúng vào dung dịch mà chuyển sang màu đỏ thì dung dịch đó có tính axit. Trong trường hợp giấy quỳ không đổi màu thì đó là dung dịch có tính bazơ.

Giấy quỳ đỏ

Loại giấy quỳ này thường được dùng trong phòng thí nghiệm. Khi nhúng vào dung dịch axit, giấy quỳ tím đỏ sẽ giữ nguyên màu đỏ, còn khi nhúng vào dung dịch kiềm, giấy sẽ chuyển sang màu xanh.

Ngoài cách phân loại trên, giấy quỳ còn được chia thành giấy quỳ khô và giấy quỳ ẩm. Giấy quỳ tím khô tiếp xúc với khí amoniac sẽ không có hiện tượng đổi màu. Với giấy quỳ tím ẩm khi tiếp xúc với khí amoniac sẽ đổi thành màu xanh.

Ứng dụng phổ biến của giấy quỳ tím

Giấy quỳ tím là một vật dụng đơn giản nhưng lại có nhiều ứng dụng quan trọng trong đời sống, bao gồm:

Trong phòng thí nghiệm

Giấy quỳ là một trong những thuốc thử phổ biến được sử dụng trong các thí nghiệm hóa học để xác định tính axit, tính bazơ, trung tính của một dung dịch. Giấy quỳ tím cũng có thể dùng phân biệt các loại khí như NH3, H2S, SO3.

Trong lĩnh vực nông nghiệp

Giấy quỳ được dùng để kiểm tra nồng độ pH của đất, nước, phân bón, thuốc trừ sâu,... để đảm bảo môi trường có phù hợp với cây trồng, vật nuôi hay không.

Trong lĩnh vực thực phẩm

Trong ngành thực phẩm, đồ uống sử dụng quỳ tím để kiểm tra độ pH của nước, sữa, trái cây, rau củ quả,... nhằm đảm bảo độ an toàn sức khỏe cho người tiêu dùng.

Trong lĩnh vực công nghiệp

Giấy quỳ kiểm tra độ pH các dụng dịch trong ngành công nghiệp như công nghiệp hóa chất, công nghiệp sản xuất thực phẩm,...

Trong lĩnh vực y học

Giấy quỳ tím được sử dụng để kiểm tra độ pH của nước tiểu, dịch âm đạo, máu,... Đặc biệt, quỳ tím dùng để thử nước ối của các bà bầu nhằm xác định tính trạng thai nhi trong bụng mẹ là tốt hay yếu giúp các chuyên gia đưa ra phương án phù hợp.

Cách sử dụng giấy quỳ tím

Sử dụng giấy quỳ tím khá đơn giản, bạn chỉ cần nhúng một đầu của giấy quỳ vào dung dịch cần xác định tính axit, bazơ hoặc trung tính. Để khoảng 1 - 2 giây, sau đó rút giấy quỳ ra để so sánh với bảng màu quỳ tím sẽ xác định được dung dịch đó có tính gì.

Kết luận

Giấy quỳ tím là một loại chất chỉ thị độ pH hữu ích được ứng đụng đa lĩnh vực. Hy vọng với bài viết trên bạn sẽ có thêm những kiến thức hữu ích trong cuộc sống.

Xem thêm:

• Công nghệ Ion Bạc là gì? Nguyên lý hoạt động của Ion Bạc và công dụng, lợi ích của nó
• Cách thử thai bằng điện thoại, nhận biết có thai chính xác đến 99% ngay tại nhà 

Giấy quỳ tím có nhiều ứng dụng trong đời sống, đặc biệt trong việc đánh giá thực phẩm, đồ uống giúp nâng cao chất lượng cuộc sống, sức khỏe. Ngoài việc sử dụng giấy quỳ tím, bạn có thể sử dụng các thiết bị hiện đại hơn để hỗ trợ cuộc sống tốt hơn như máy lọc nước. Sản phẩm giúp loại bỏ các chất độc hại, axit, bazơ có hại cho cơ thể người dùng. FPT Shop đang cung cấp nhiều loại máy lọc nước hiện đại, đa dạng chức năng từ các thương hiệu nổi tiếng. Hãy đến FPT Shop để trải nghiệm và mua sản phẩm chất lượng nhé!

• Máy lọc nước