Hàn the là gì? Những tác hại nghiêm trọng của hàn the với sức khỏe mà bạn cần biết

Hàn the được biết đến với tên khoa học là natri borat. Bài viết sau đây của FPT Shop sẽ cùng bạn tìm hiểu chi tiết hơn về hợp chất này.

Hàn the là gì?

Hàn the là một hợp chất có công thức hóa học là Na₂[B₄O₅(OH)₄]·8H₂O. Đây là một tinh thể mềm, không màu, dễ hòa tan trong nước. Được tìm thấy ở các lòng hồ khô, hàn the được khai thác như một khoáng chất tự nhiên. Bản chất kiềm và khả năng làm mềm nước của chất này khiến hàn the trở thành một thành phần vô giá trong công nghiệp.

Hàn the có độc không?

Hợp chất này chỉ thường được sử dụng trong công nghiệp. Đối với thực phẩm, hàn the là chất cấm sử dụng tại Việt Nam do có độc tính cao và gây hại cho sức khỏe. 

Các nghiên cứu cho thấy, nếu tiêu thụ quá 5g hàn the có thể gây ngộ độc cấp tính, thậm chí dẫn đến tử vong. Việc tích tụ hàn the trong cơ thể qua thời gian có thể gây tổn thương gan, thận, hệ thần kinh và làm suy giảm sức khỏe. Do đó, người tiêu dùng cần thận trọng khi lựa chọn thực phẩm, ưu tiên những sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và không chứa hàn the.

Ứng dụng của hàn the trong đời sống

Khả năng làm sạch

Khả năng loại bỏ dầu mỡ, khử mùi và tẩy vết bẩn đã khiến hàn the trở thành thành phần chính trong nhiều sản phẩm làm sạch. Những công dụng làm sạch phổ biến của hàn the bao gồm:

• Chất tăng cường giặt tẩy: Thêm hàn the vào chất tẩy rửa giúp tăng khả năng loại bỏ vết bẩn cứng đầu và làm sáng quần áo trắng.
• Chất tẩy rửa gạch và vữa: Hỗn hợp hàn the và nước có thể giúp làm sạch gạch và loại bỏ nấm mốc hiệu quả.
• Chất khử mùi thảm: Rắc hàn the lên thảm trước khi hút bụi giúp khử mùi hôi của thảm.

Đuổi côn trùng

Hàn the là thành phần chính trong thuốc đuổi côn trùng. Tính chất khử nước của hàn the khiến chất này trở nên nguy hiểm đối với các loài côn trùng như kiến, gián và bọ chét. Khi trộn với đường, hàn the đóng vai trò như một loại mồi hiệu quả, giúp loại bỏ các loài gây hại trong nhà.

Ứng dụng công nghiệp

Hàn the đóng vai trò quan trọng trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau:

• Thủy tinh và gốm sứ: Hàn the giúp tăng cường độ bền của các sản phẩm thủy tinh và gốm sứ.
• Luyện kim: Hàn the hoạt động như một chất trợ dung, giúp làm sạch và liên kết kim loại trong quá trình hàn.
• Mỹ phẩm và chăm sóc cá nhân: Hàn the đôi khi được dùng làm chất ổn định và chất nhũ hóa trong các loại kem dưỡng da và các sản phẩm trang điểm.

Các ứng dụng khác

• Chống cháy: Hàn the được sử dụng làm chất chống cháy cho vải và gỗ.
• Khử mùi: Hàn the có thể giảm thiểu, loại bỏ các mùi khó chịu trong tùng rác, tủ lạnh và giày dép.
• Xử lý nước: Hàn the giúp loại bỏ tảo trong hồ bơi và cả thiện độ trong của nước.

Tác hại của hàn the đối với sức khỏe

• Hại gan, suy nhược cơ thể: Hàn the có đặc tính diệt khuẩn và chống nấm mốc, giúp thực phẩm giữ được độ tươi lâu hơn. Chính vì vậy, một số người kinh doanh đã lạm dụng hàn the để bảo quản và tạo độ dai, giòn cho các sản phẩm như thịt, cá, giò chả,... Tuy nhiên, việc sử dụng hàn the trong thực phẩm là vô cùng nguy hiểm, bởi đây là chất cấm trong chế biến thực phẩm do có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng. Với những ai có đường ruột yếu, khi ăn thực phẩm có chứa hàn the có khả năng bị tiêu chảy, đau bụng. Hơn hết về lâu dài khi tích tụ nhiều hàn the sẽ có nguy cơ hại gan và suy nhược cơ thể.
• Rối loạn chức năng thận: Hàn the là chất độc hại, khi vào cơ thể sẽ khiến thận phải làm việc nhiều hơn để lọc thải. Theo các y bác sĩ có chuyên môn, khi sử dụng không đúng cách với liều lượng quá mức thực phẩm chứa hàn the trong thời gian dài, thận có nguy cơ bị tổn thương, suy giảm chức năng, thậm chí dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng về thận.
• Kích ứng da và mắt: Tiếp xúc trực tiếp với hàn the có thể gây kích ứng, mẩn đỏ và ngứa trên da. Nếu chẳng may bị dính hàn the vào mắt, có thể dẫn đến cảm giác nóng rát và thậm chí là tổn thương tạm thời.
• Các vấn đề về hô hấp: Hít phải bột hàn the, đặc biệt là ở những nơi thông gió kém, có thể gây kích ứng hệ hô hấp. Các triệu chứng có thể bao gồm ho, thở khò khè và khó thở.
• Gây ngộ độc khi ăn phải: Hàn the có thể gây ra ngộ độc nếu ăn phải. Ngay cả một lượng nhỏ hàn the cũng có thể phá vỡ chức năng tế bào, dẫn đến các triệu chứng như buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy.
• Rủi ro khi tiếp xúc lâu ngày: Tiếp xúc nhiều lần với Borax có liên quan đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn như: rối loạn nội tiết tố (hàn the có thể ảnh hưởng đến quá trình điều hòa nội tiết tố trong cơ thể) hoặc các vấn đề về sinh sản.

Bên cạnh đó, hàn the còn có tác động đến tóc, rối loạn kinh nguyệt và rất nguy hiểm cho trẻ nhỏ và thai nhi. Chính vì vậy, khi chọn thực phẩm, đặc biệt là giò, chả,... bạn nên chọn mua nơi uy tín để đảm bảo sản phẩm không hàn the và an toàn cho sức khỏe.

Ngộ độc hàn the là gì?

Ngộ độc hàn the xảy ra khi chất này được nuốt, hít vào hoặc hấp thụ qua da với số lượng lớn.

Nguyên nhân gây ngộ độc hàn the

• Nuốt phải: Trực tiếp tiêu thụ hàn the hoặc qua thực phẩm hoặc đồ uống bị ô nhiễm.
• Hít phải: Hít phải bụi hàn the trong quá trình vệ sinh hoặc sử dụng trong công nghiệp.
• Hấp thụ qua da: Tiếp xúc lâu ngày với hàn the có thể dẫn đến việc hấp thụ hàn the qua da.

Nhận biết các dấu hiệu ngộ độc hàn the

Việc nhận biết sớm tình trạng ngộ độc hàn the là rất quan trọng để điều trị kịp thời. Các triệu chứng ngộ độc hàn the có thể bao gồm:

• Buồn nôn và nôn dai dẳng
• Đau bụng dữ dội và tiêu chảy
• Da đỏ hoặc bỏng
• Buồn ngủ, lờ đờ hoặc lú lẫn
• Cơn động kinh hoặc co giật trong những trường hợp nghiêm trọng

Sơ cứu khi bị ngộ độc hàn the

Tiếp xúc với hàn the qua da và mắt

• Tiếp xúc với da: Rửa sạch vùng da tiếp xúc với hàn the bằng xà phòng và nước. Cởi bỏ quần áo bị nhiễm bẩn với hàn the ngay lập tức. Đến ngay cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra hoặc khi có các dấu hiệu lạ.
• Tiếp xúc với mắt: Rửa mắt thật kỹ bằng nước ấm trong ít nhất 15 phút. Đến cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra.

Nuốt phải hàn the

Nuốt phải hàn the có khả năng ngộ độc cấp tính, thường xảy ra khi nuốt phải hàn the từ 6-8 giờ. Cụ thể với liều từ 2-5g axit boric hoặc từ 15-30g borax, người bị ngộ độc hàn the có thể tử vong sau 36 giờ.

• Khi bị ngộ độc cấp tính, cần gây nôn càng sớm càng tốt.
• Gọi ngay đến trung tâm kiểm soát chất độc hoặc dịch vụ cấp cứu.

Hít phải hàn the

• Chuyển người bị hít phải hàn the ra nơi thoáng khí.
• Nới lỏng quần áo và đảm bảo người hít phải hàn the có thể thở được thoải mái.
• Tìm kiếm sự trợ giúp y tế một cách nhanh nhất.

Lưu ý: Trong trường hợp người bị ngộ độc hàn the mất ý thức hoặc lơ mơ, không tỉnh táo, cần đặt người bệnh nằm nghiêng ở tư thế an toàn. Gọi cấp cứu ngay để được hỗ trợ y tế, đồng thời phải theo dõi liên tục.

Tổng kết

Trên đây là tổng hợp về các thông tin về hàn the, hy vọng qua bài viết bạn đã hiểu hơn về hợp chất hóa học này nhé.

Để tránh tối thiểu những thực phẩm chế biến sẵn có sử dụng hàn the ngày nay, hãy luôn cố gắng tự chế biến thực phẩm cho bạn và gia đình tại nhà. Để nấu những món ăn ngon cho bạn và những người thân yêu, đừng quên chuẩn bị các thiết bị gia dụng cần thiết. Mời bạn tham khảo ngay các sản phẩm nồi chiên không dầu chất lượng với giá tốt tại FPT Shop:

• Nồi chiên không dầu

Xem thêm:

• Pectin là gì? Tìm hiểu tác dụng Pectin đối với sức khỏe và cách sử dụng phụ gia Pectin
• Gelatin là gì? Tất tần tật các thông tin bạn cần biết về Gelatin