Hướng dẫn cách làm cơm hến chuẩn đặc sản xứ Huế, ăn một lần là không thể quên

Mọi món ăn có nguồn gốc từ Huế đều có thể thay đổi khi qua các vùng địa phương khác, nhưng cơm hến thì hoàn toàn không. Chỉ cần thiếu mất một nguyên liệu, cơm hến sẽ không còn giữ được hương vị đặc trưng của nó nữa.

Nguồn gốc cơm hến

Cơm hến là một đặc sản nổi tiếng của Huế, được đông đảo người dân lao động yêu thích. Điều đặc biệt là không giống như những món ăn khác, cơm hến ban đầu không phải là món ăn của bữa ăn sang trọng ở cung đình. Ngược lại, nó được ưa chuộng và thường xuất hiện trong bữa cơm thường ngày của những người dân nghèo ở Huế, trước khi trở thành một món quà quý được dâng tặng cho vua Nguyễn.

Hơn 200 năm trước, trong những ngày khó khăn của Huế cổ xưa, một gia đình của người đàn bà họ Huỳnh đã phải đối mặt với cảnh đời sống khó khăn, thường xuyên lặn lội kiếm sống bằng việc bắt cá, mò tôm và hến,… từ dòng sông Hương. Một ngày nọ, sau một ngày lao động mệt mỏi, gia đình bà Huỳnh không thể bắt được con tôm con cá nào, chỉ có thể dùng cơm nguội kèm với hến để ăn.

Tuy nhiên, họ đã phát hiện ra hương vị thơm ngon đặc biệt từ sự kết hợp giữa cơm và hến. Món ăn đơn giản này đã chinh phục vị giác của nhiều người dân xung quanh, phổ biến khắp cồn Hến, và chẳng mấy chốc, cơm hến trở thành món ăn dân dã ở chốn kinh thành.

Dưới thời vua Thành Thái, bà Nguyễn Thị Thép đã đi cào hến từ cồn Hến và chế biến thành một món cơm độc đáo để dâng lên vua. Khi vua Thành Thái thưởng thức món ăn này, ông đã cảm nhận được hương vị thơm ngon đặc biệt trong cách kết hợp nguyên liệu của món ăn này. Chính vì thế, vua đã quyết định lập phường Hến từ đó. Và cơm hến từ một món ăn bình dân của người dân nghèo tại cồn Hến đã trở thành một món ăn dành riêng cho vua, luôn có mặt trong danh sách các món ăn của cung đình, và chỉ được thưởng thức vào những dịp đặc biệt.

Giá trị dinh dưỡng của cơm hến

Trong 100gr hến có chứa các chất dinh dưỡng sau:

Còn trong 174gr cơm bao gồm các chất dinh dưỡng dưới đây:

Cơm hến không chỉ là một món ăn ngon miệng, mà còn là nguồn cung cấp dưỡng chất tốt cho cơ thể:

• Carbohydrate: Cơm nguội trong cơm hến là nguồn cung cấp carbohydrate, giúp cung cấp năng lượng cho cơ thể và cân bằng hàm lượng đường trong máu. Ngoài ra, cơm cũng chứa các khoáng chất và vitamin B cần thiết.
• Protein: Hến là nguồn cung cấp protein dồi dào, cùng với axit amin và các khoáng chất như canxi, kali, magiê và kẽm hỗ trợ sự phát triển của các tế bào trong cơ thể.
• Chất béo: Dầu xào hến cung cấp chất béo, giúp cho cơ thể hấp thụ vitamin tan trong chất béo, có nhiều năng lượng hơn.
• Chất xơ: Các loại rau sống như rau mùi, rau húng, ngò gai trong cơm hến cung cấp chất xơ cần thiết, hỗ trợ tiêu hóa và sức khỏe đường ruột.
• Vitamin và khoáng chất (Vitamins and Minerals): Cơm hến còn cung cấp các loại vitamin cần thiết như vitamin C, B và khoáng chất như sắt, mangan, kali, magiê và kẽm, giúp cơ thể duy trì sức khỏe tốt.

Cơm hến là món ăn thanh đạm, dễ tiêu, tuy nhiên vì món ăn này có tính hàn, vì thế để có thể vừa thưởng thức món ăn ngon, vừa bổ sung dưỡng chất cho cơ thể nhưng không quá đà gây hại, bạn nên điều chỉnh khẩu phần cơm hến sao cho hợp lí trong chế độ ăn uống của mình.

Mẹo chọn và sơ chế nguyên liệu làm cơm hến ngon

Mẹo chọn và sơ chế cơm

Việc lựa chọn gạo phù hợp là bước đầu tiên hết sức quan trọng trong quá trình nấu cơm hến. Hãy chọn loại gạo không bị mốc, có hạt cơm trắng, dẻo và thơm. Trước khi nấu, nên vo rửa gạo khoảng 3 lần bằng nước sạch để loại bỏ các tạp chất bám bên ngoài hạt, đồng thời giúp hạt gạo hút một phần nước, làm cho chúng trở nên mềm hơn và dễ trương nở khi nấu.

Mẹo chọn và chế biến hến

Khi lựa chọn hến, nên chọn những con có vỏ không bị vỡ, nát, vì những con có vỏ tổn thương thì dễ bị nhiễm các loại vi khuẩn có thể không tốt cho sức khỏe. Để kiểm tra xem hến còn sống, hãy chạm nhẹ ngón tay vào vỏ của chúng - nếu vỏ hến đóng lại từ từ, điều này chứng tỏ chúng vẫn còn sống và tươi ngon. Mùi của hến cũng quyết định độ tươi ngon của chúng, nên chọn những con không có mùi quá tanh, không quá nồng nặc, chưa bị hôi thối.

Quá trình làm sạch hến cũng rất quan trọng: hến vừa được bắt lên từ sông cần được rửa và ngâm trong nước vo gạo, hoặc nước lạnh có thêm vài lát ớt để loại bỏ nhớt và chất bẩn trong miệng. Thời gian ngâm thường là từ 1 đến 2 ngày, sau đó rửa sạch để chuẩn bị cho quá trình luộc.

Khi luộc hến, thì cần cho chúng vào nồi hoặc chảo lớn, đổ nước đủ ngập hết bề mặt hến và đun sôi. Thỉnh thoảng cần đảo trộn để đảm bảo chúng chín đều và tránh cháy khét phía đáy nồi. Cần nấu với nhiệt độ cao, việc này sẽ làm cho khối thịt hến trở nên chặt và mềm hơn, giữ được độ ngon và hương vị đặc trưng của nó. Luộc đến khi vỏ hến mở thì vớt hến ra, tách lấy phần thịt hến để sử dụng làm cơm hến.

Hướng dẫn cách làm cơm hến

Chuẩn bị nguyên liệu

• Hến tươi: 1kg
• Gạo tẻ loại dẻo, ngon: 450gr
• Da heo sấy khô: 50gr
• Đậu phộng: 150gr
• Bạc hà (dọc mùng): 100gr
• Khế chua: 2 quả
• Hành khô: 1 củ
• Gừng: 1 nhánh
• Ớt chưng
• Mắm ruốc Huế: 2 muỗng canh
• Rau sống: bắp chuối, hoa chuối, rau muống, xà lách, giá đỗ, ớt xiêm, các loại rau thơm,…
• Gia vị: đường, muối, bột ngọt, nước mắm, dầu ăn, hạt nêm,…

Tiến hành thực hiện

Bước 1: Sơ chế nguyên liệu

• Nhặt gạo tẻ, vo sạch để loại bỏ tạp chất, sau đó nấu gạo như bình thường. Khi gạo đã chín, xới nhẹ lên và để nguội hoàn toàn.
• Bạc hà tước vỏ, rửa sạch và cắt vát xéo, sau đó đem ngâm với muối hạt và chần chân trong nước sôi.
• Khế chua rửa sạch, cắt lát mỏng.
• Bắp chuối non và hoa chuối sau khi bào mỏng đem ngâm trong nước lạnh để tránh bị thâm, sau đó rửa lại với nước và để ráo.
• Hành khô và gừng đem lột vỏ, rửa sạch và cắt lát mỏng.
• Các loại rau thơm và xà lách nhặt bỏ phần hư, rửa sạch và để ráo nước.
• Rau muống chẻ nhỏ, ngâm với nước muối loãng, rồi rửa lại, để ráo.
• Tỏi lột vỏ, băm nhuyễn.
• Đậu phộng đem rang đến khi vàng, loại bỏ lớp lụa bên ngoài.

Bước 2: Sơ chế hến

Hến sau khi mua về cần loại bỏ những con đã chết, bị hư rồi rửa sạch, đem ngâm trong thau nước vo gạo có cắt vài lát ớt để hến nhả hết bùn cát bên trong,

Bắc nồi nước lên bếp ga đun sôi, cho hến đã sơ chế vào luộc chín, cho thêm một muỗng cà phê muối hạt. Khi hến mở hết miệng ra thì tắt bếp, lấy nước luộc hến để riêng, ngâm hến trong nước lạnh tách lấy phần thịt.

Bước 3: Xào hến và nấu nước dùng

Ướp thịt hến với một chút nước mắm cho đậm đà hơn. Bắc chảo lên bếp, phi hành khô với dầu ăn cho vàng thơm, sau đó cho hến đã ướp vào xào. Cần xào nhanh tay để thịt hến không dai và teo lại, sau đó nêm nếm gia vị như nước mắm, bột ngọt, hạt tiêu sao cho vừa với khẩu vị, rồi múc ra chén để riêng.

Nước luộc hến đem nấu sôi cùng một muỗng mắm ruốc Huế, nêm với một muỗng cà phê hạt nêm, cho gừng cắt lát vào, giữ nóng trên bếp để làm nước dùng.

Bước 4: Xào mắm ruốc

Làm nóng chảo với hai muỗng canh dầu ăn, rồi cho tỏi và ớt chưng vào phi thơm. Tiếp theo, thêm hai muỗng canh mắm ruốc Huế, sau đó cho hai muỗng canh nước luộc hến và một muỗng canh đường vào để làm dịu đi vị mặn của mắm. Khuấy đều, đun đến khi các nguyên liệu hoà tan hết vào nhau thì tắt bếp.

Thành phẩm

Xới cơm nguội ra tô, thêm các loại rau sống, da heo chiên, hến xào vào, rắc thêm đậu phộng rang, rưới mắm ruốc xào lên trên rồi trộn đều thưởng thức. Dọn kèm chén nước dùng nóng hổi, bạn có thể chan vào cơm hay ăn riêng đều được. Để thêm hương vị, bạn có thể thêm chanh hoặc ớt chưng tùy ý thích.

Món cơm hến có vị thanh mát, thịt hến ngọt nhẹ kết hợp với nước dùng nóng hổi đậm đà, cơm nguội tơi hạt và da heo giòn, đậu phộng bùi thơm cùng các loại rau sống chua, chát, cay tê có đủ càng trở nên hấp dẫn hơn, là mỹ vị nhân gian ăn thử một lần là nhớ mãi. Nếu muốn, bạn có thể sử dụng bún thay cho cơm để kết hợp với các nguyên liệu trên, cũng rất ngon và bắt miệng.

Tạm kết

Như vậy, bài viết vừa giới thiệu cho bạn về cơm hến – một món đặc sản của xứ Huế xưa, hy vọng bạn có thể làm thành công món ăn này để thưởng thức cùng những người thân yêu.

FPT Shop là đơn vị cung cấp các sản phẩm đồ công nghệ cao cấp, đồ gia dụng chất lượng hàng đầu hiện nay, đa dạng về mẫu mã và giá cả. Nếu bạn đang có nhu cầu mua bếp từ, lò vi sóng, hay chảo chống dính,… để chuẩn bị cho dịp Tết Nguyên đán sắp tới, hãy tham khảo gian hàng của FPT Shop nhé! Bài viết xin đề xuất tới bạn danh sách các sản phẩm nồi chiên không dầu bán chạy nhất:

Nồi chiên không dầu

Xem thêm:

Bật mí cách làm gỏi sứa giòn ngon sần sật không hề bị tanh, siêu bắt miệng tại gia

Xá bấu là gì? Cách làm món xá bấu dẻo ngon, đẹp mắt để được lâu cho bữa cơm gia đình