Rau ngót rừng: Loại rau quý giàu dinh dưỡng, dễ chế biến và mang nhiều công dụng chữa bệnh

Rau ngót rừng là một trong những loại rau đặc sản vùng cao, không chỉ nổi bật nhờ hương vị thanh mát tự nhiên mà còn giàu dưỡng chất và mang nhiều giá trị y học. Loại rau này đang ngày càng được quan tâm nhiều hơn bởi những công dụng vượt trội đối với sức khỏe cũng như tính linh hoạt trong chế biến món ăn hàng ngày.

Rau ngót rừng là gì?

Rau ngót rừng, còn được biết đến với tên gọi khác như rau sắng hay rau mì chính, có tên khoa học là Melientha Suavis. Đây là một loại rau rừng ít phổ biến hơn so với các loại nông sản khác, do đó ít người biết đến và ít được sử dụng trong đời sống hàng ngày. Tuy nhiên, hầu hết các bộ phận của cây rau ngót rừng đều có giá trị sử dụng cao. Ở một số địa phương, rau ngót rừng không chỉ được dùng làm nguyên liệu chế biến các món ăn ngon mà còn được xem như một vị thuốc quý trong y học dân gian.

Khi thu hoạch, người ta thường hái toàn bộ phần lá non, đọt non, hoa, lá già và quả non của cây.

Trong tự nhiên, rau ngót rừng tồn tại dưới hai dạng chính:

• Rau ngót rừng thân gỗ: Cây có chiều cao từ 5 - 7m, đường kính thân từ 15 - 25cm. Khi còn non, thân có màu xanh lục, già dần chuyển sang trắng. Lá đơn, có gân rõ nét. Loại này có giá trị kinh tế cao hơn.
• Rau ngót rừng thân leo: Thân mềm, dẻo, màu xanh lục, kích thước nhỏ, lá đơn và không lớn. So với loại thân gỗ, rau ngót rừng thân leo có giá trị kinh tế thấp hơn.

Hiện nay, rau ngót rừng được tìm thấy chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc như Lào Cai, Lạng Sơn, Cao Bằng, Quảng Ninh,... Ở khu vực phía Nam, loài rau này hiếm gặp, chỉ được ghi nhận tại khu vực núi Dinh thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

Thời điểm thu hoạch rau ngót rừng thường rơi vào khoảng tháng 3 đến tháng 4 hàng năm. Do sinh trưởng chủ yếu ở những khu vực núi cao, rừng sâu, nên những cây mọc lâu năm trên vách đá cheo leo thường cho rau có hương vị ngọt, thơm, và giàu dinh dưỡng hơn. Chính vì điều kiện trồng và thu hoạch khó khăn, lại mang đến nhiều lợi ích về mặt dinh dưỡng và y học, nên rau ngót rừng có giá thành khá cao trên thị trường, dao động từ 120.000 đến 200.000 VNĐ/kg tùy theo mùa vụ.

Thành phần dinh dưỡng trong rau ngót rừng

Trước đây, khi rau ngót rừng chưa được biết đến rộng rãi, nhiều người từng đặt câu hỏi: “Loại rau này có ăn được không?”. Thực tế, không chỉ ăn được, rau ngót rừng còn rất giàu dinh dưỡng và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Đây được xem là một đặc sản quý của một số tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam. Là loại rau mọc tự nhiên, không cần chăm bón, rau ngót rừng vẫn phát triển tốt và giữ được độ tinh khiết, an toàn.

Rau ngót rừng có vị ngọt thanh, chứa nhiều dưỡng chất có lợi, đặc biệt là hàm lượng cao chất đạm và vitamin C. Theo nghiên cứu, trong 100g rau ngót rừng có chứa các thành phần dinh dưỡng nổi bật như:

• 6 - 8.2g Protit (chất đạm)
• 0.23g Lysine
• 0.19g Methionin
• 0.08g Tryptophan
• 0.25g Phenylalanin
• 0.45g Threonin
• 0.22g Valin
• 0.26g Leucin
• 0.23g Isoleucin 

Những acid amin thiết yếu này phân bố đều trong các bộ phận của cây rau sắng, từ lá non, lá bánh tẻ, hoa đến quả, giúp tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng mà không gây lãng phí.

Trong chế biến món ăn, người ta thường dùng rau ngót rừng để xào hoặc nấu canh. Món canh rau ngót rừng khi kết hợp cùng thịt băm tạo nên hương vị thanh mát, bổ dưỡng. Ngoài ra, rau cũng có thể nấu suông để giữ trọn hương vị nguyên bản. Đặc biệt, hạt rau sắng cũng ăn được, có vị ngọt, béo, được nhiều người yêu thích.

Rau ngót rừng có tác dụng gì?

Không chỉ giàu dinh dưỡng, rau ngót rừng còn được biết đến với nhiều công dụng quý trong hỗ trợ điều trị bệnh và tăng cường sức khỏe. Dưới đây là một số bài thuốc và công dụng tiêu biểu từ rau ngót rừng:

Hỗ trợ giảm cân

Rau ngót rừng chứa hàm lượng chất xơ cao, giúp cải thiện tiêu hóa và ngăn ngừa táo bón hiệu quả. Đặc biệt, chất xơ còn hỗ trợ quá trình đào thải mỡ thừa ra khỏi cơ thể. Với phụ nữ sau sinh, việc bổ sung rau ngót rừng trong chế độ ăn hàng ngày có thể giúp phục hồi vóc dáng một cách an toàn và tự nhiên.

Chữa nhiệt miệng

Khi bị nhiệt miệng do ăn đồ cay nóng hoặc uống bia rượu, bạn có thể giã nát rau ngót rừng tươi, vắt lấy nước uống. Sau khoảng 1 - 2 ngày, các triệu chứng nhiệt miệng sẽ giảm rõ rệt.

Điều trị tưa lưỡi cho trẻ nhỏ

Rau ngót rừng được giã nát, hòa với một ít mật ong rồi dùng gạc sạch thấm dung dịch này, nhẹ nhàng lau miệng và lưỡi trẻ. Chỉ sau 1 – 2 lần áp dụng, tình trạng tưa lưỡi thường sẽ cải thiện rõ rệt, giúp trẻ bú tốt hơn.

Chữa sót rau thai sau sinh

Lá rau sắng (rau ngót rừng) được giã nát, pha với nước ấm cho sản phụ uống 1 – 2 lần/ngày. Bài thuốc dân gian này được cho là có tác dụng hỗ trợ tống hết rau thai còn sót lại trong tử cung.

Lợi tiểu, thông huyết, hỗ trợ co bóp tử cung

Nước lá rau sắng giã nát có thể giúp lợi tiểu, hỗ trợ tuần hoàn máu và kích thích co bóp tử cung hiệu quả, đặc biệt có ích cho phụ nữ sau sinh.

Những món ngon từ rau ngót rừng

Canh rau ngót rừng nấu thịt băm

Đây là món canh quen thuộc, dễ nấu và rất phù hợp cho bữa cơm gia đình ngày hè.

• Rửa sạch rau ngót rừng, vò nhẹ để rau mềm và ra chất ngọt khi nấu.
• Thịt băm ướp với chút tiêu, nước mắm và hành băm trong khoảng 10 phút.
• Bắc nồi lên bếp, phi thơm hành rồi cho thịt vào xào săn.
• Khi thịt chín, thêm nước vừa đủ ăn, đun sôi.
• Sau đó cho rau ngót rừng vào, nêm nếm lại vừa ăn, đợi rau chín tới thì tắt bếp. Múc canh ra tô và dùng nóng.

Rau ngót rừng xào thịt bò

Một món xào đơn giản nhưng đậm đà hương vị, rất bắt cơm.

• Thịt bò thái mỏng, ướp với nước mắm, dầu hào và tiêu trong khoảng 20 - 30 phút.
• Rau ngót rừng rửa sạch, để ráo.
• Làm nóng chảo với ít dầu ăn, phi thơm tỏi rồi cho thịt bò vào xào nhanh tay đến khi vừa chín tái.
• Tiếp theo, cho rau ngót rừng vào đảo đều cho đến khi rau chín mềm.
• Nêm lại cho vừa khẩu vị rồi tắt bếp, dọn ra đĩa và thưởng thức.

Canh rau ngót rừng nấu tôm khô

Món canh thanh nhẹ, dễ tiêu và thay đổi khẩu vị cho gia đình.

• Tôm khô rửa sạch, ngâm nước ấm khoảng 10 phút cho mềm, sau đó giã hoặc băm nhẹ.
• Phi hành với dầu cho thơm rồi cho tôm vào xào sơ.
• Thêm lượng nước vừa đủ, đun sôi rồi cho rau ngót rừng đã vò vào nấu chín.
• Nêm nếm vừa ăn, tắt bếp và dùng nóng.

Kết luận

Từ một loại rau rừng ít được biết đến, rau ngót rừng đã dần khẳng định được giá trị dinh dưỡng và dược liệu của mình. Không chỉ giúp làm phong phú bữa ăn gia đình với nhiều món ngon dân dã, rau ngót rừng còn là nguồn nguyên liệu tự nhiên hỗ trợ cải thiện sức khỏe hiệu quả. Nếu có cơ hội, đừng ngần ngại bổ sung rau ngót rừng vào thực đơn để tận hưởng trọn vẹn lợi ích từ loại rau quý này.

Một chiếc bếp từ với các tính năng an toàn sẽ giúp bạn yên tâm nấu nướng và mang tới cho gia đình những món ăn ngon. Nếu có nhu cầu mua bếp từ, hãy tới cửa hàng FPT Shop để được tư vấn và mua sắm nhanh chóng nhé.

Xem nhanh: Bếp điện từ

Xem thêm:

• Rau nhíp - Đặc sản núi rừng Tây Nguyên với hương vị dân dã, giá trị dinh dưỡng và những món ăn hấp dẫn
• Rau bò khai là rau gì? Những thông tin về loại rau bổ dưỡng này dành cho bạn 
• Rau ngót bao nhiêu calo? Cách ăn thế nào để tốt cho sức khỏe và không tăng cân