Tivi CRT là gì? Lý do dòng tivi này dần biến mất trên thị trường?

Trước khi tivi LCD, LED hay OLED trở nên phổ biến, tivi CRT từng là thiết bị giải trí quen thuộc trong nhiều gia đình. Với phần thân dày, màn hình kính cong và trọng lượng khá nặng, dòng tivi này gắn liền với một giai đoạn phát triển quan trọng của ngành truyền hình. Vậy tivi CRT là gì, hoạt động theo nguyên lý nào và vì sao hiện nay gần như không còn xuất hiện trên thị trường?

Tivi CRT là gì?

Tivi CRT là dòng tivi sử dụng công nghệ Cathode Ray Tube, còn gọi là ống tia âm cực. Đây là công nghệ hiển thị hình ảnh dựa trên việc phát ra chùm electron bên trong một ống thủy tinh chân không, sau đó cho chùm electron này tác động lên lớp phosphor phủ ở mặt trong màn hình để tạo ra ánh sáng và hình ảnh.

Trong nhiều thập kỷ, tivi CRT từng là dòng tivi phổ biến nhất trên thế giới. Từ khoảng giữa thế kỷ 20, các thương hiệu lớn như Sony, Panasonic, Samsung, LG và nhiều hãng điện tử khác đã sản xuất nhiều mẫu tivi CRT phục vụ nhu cầu xem truyền hình, giải trí gia đình và hiển thị hình ảnh.

Điểm dễ nhận biết của tivi CRT là thiết kế khá cồng kềnh, phần thân sau dày do phải chứa ống tia âm cực bên trong. Dù vậy, ở thời kỳ đỉnh cao, dòng tivi này vẫn được ưa chuộng nhờ độ bền cao, khả năng hiển thị màu sắc tốt và độ trễ tín hiệu rất thấp. Tuy nhiên, khi các công nghệ màn hình phẳng như LCD, LED, Plasma và OLED phát triển, tivi CRT dần bị thay thế vì hạn chế về kích thước, điện năng, trọng lượng và độ phân giải.

Nguyên lý hoạt động của tivi CRT là gì?

Tivi CRT hoạt động dựa trên quá trình phát, điều hướng và kiểm soát chùm electron bên trong ống tia âm cực. Khi tivi được bật, súng electron sẽ phát ra các chùm electron và tăng tốc chúng về phía màn hình. Các chùm electron này được điều khiển để quét qua màn hình theo từng dòng, từ đó tạo nên hình ảnh hoàn chỉnh mà người xem nhìn thấy.

Ở mặt trong màn hình CRT có phủ một lớp phosphor. Khi electron va chạm vào lớp phosphor này, các điểm trên màn hình sẽ phát sáng. Cường độ và vị trí phát sáng được điều khiển liên tục để tạo ra hình ảnh chuyển động.

Với tivi đen trắng, hệ thống chỉ cần điều khiển độ sáng tối của hình ảnh.
Với tivi màu, màn hình sử dụng các vùng phosphor tương ứng với ba màu cơ bản là đỏ, xanh lá và xanh dương để phối hợp thành nhiều màu sắc khác nhau.

Tivi CRT màu thường có cấu tạo phức tạp hơn tivi đen trắng. Lý do là vì tivi CRT màu thường sử dụng cơ chế phân tách chùm tia để electron đi đến đúng vùng màu trên màn hình. Với sự kết hợp của ba màu đỏ, xanh lá và xanh dương, tivi có thể tái tạo hình ảnh màu theo tín hiệu đầu vào.

Nguyên lý hoạt động của tivi CRT là gì?

Ưu, nhược điểm của tivi CRT là gì?

Ưu điểm

Màu sắc tự nhiên, độ tương phản tốt.
Hiển thị sắc đen có chiều sâu.
Chuyển động hình ảnh mượt.
Góc nhìn rộng, ít bị lệch màu khi xem nghiêng.
Không phụ thuộc quá nhiều vào độ phân giải cố định.
Độ trễ tín hiệu thấp.

Nhược điểm

Độ phân giải thấp hơn so với các dòng tivi hiện nay.
Thiết kế cồng kềnh, phần thân sau dày.
Trọng lượng nặng, khó di chuyển và lắp đặt.
Tiêu thụ điện năng lớn.
Tỏa nhiều nhiệt khi hoạt động.
Khả năng thu sóng và xử lý tín hiệu kém hơn tivi đời mới.
Cổng kết nối hạn chế.

Vì sao tivi CRT dần biến mất khỏi thị trường?

Sự thoái trào của tivi CRT đến từ nhiều nguyên nhân. Trước hết là giới hạn về thiết kế. Công nghệ CRT khiến việc sản xuất tivi màn hình lớn trở nên khó khăn vì thiết bị càng lớn thì càng nặng, càng dày và càng tốn diện tích. Trong khi đó, tivi LCD, LED, Plasma và sau này là OLED có thiết kế mỏng hơn, nhẹ hơn, dễ treo tường và phù hợp với không gian sống hiện đại.

Bên cạnh đó, công nghệ màn hình phẳng ngày càng cải thiện về độ phân giải, màu sắc, độ sáng, kích thước và mức tiêu thụ điện. Người dùng có thể dễ dàng mua tivi màn hình lớn, độ phân giải HD, Full HD, 4K hoặc cao hơn với mức giá ngày càng dễ tiếp cận. Điều này khiến tivi CRT mất dần lợi thế cạnh tranh, dù vẫn có một số điểm mạnh riêng về độ trễ và khả năng hiển thị chuyển động.

Một yếu tố khác là vấn đề môi trường và an toàn xử lý rác thải điện tử. CRT sử dụng ống thủy tinh lớn, một số phần kính có chứa chì để hỗ trợ che chắn tia X phát sinh trong quá trình hoạt động ở điện áp cao. Vì vậy, việc thu gom và xử lý tivi CRT hư hỏng cần được thực hiện đúng cách để hạn chế tác động đến môi trường. Đây cũng là một trong những lý do khiến nhiều hãng điện tử ngừng sản xuất tivi CRT và chuyển sang công nghệ hiển thị mới hơn.

Tạm kết

Tivi CRT từng là biểu tượng quen thuộc của thời kỳ truyền hình truyền thống, đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển của ngành công nghệ hiển thị. Dòng tivi này có ưu điểm về màu sắc, độ tương phản, góc nhìn, độ bền và độ trễ thấp nhưng lại gặp hạn chế lớn về kích thước, trọng lượng, điện năng, độ phân giải và khả năng kết nối. Trong bối cảnh tivi màn hình phẳng ngày càng phổ biến, tivi CRT đã dần rời khỏi thị trường đại chúng, nhường chỗ cho những công nghệ hiện đại hơn như LED, OLED và Mini LED.

Bạn đang muốn nâng cấp không gian giải trí với một chiếc tivi hiện đại hơn? Hãy tham khảo ngay các mẫu Smart TV tại FPT Shop với thiết kế mỏng đẹp, màn hình sắc nét, nhiều tính năng thông minh và mức giá hấp dẫn. Đừng bỏ lỡ cơ hội sở hữu tivi chất lượng từ các thương hiệu uy tín cùng nhiều ưu đãi thiết thực tại FPT Shop.

Xem thêm: