Tụ điều hòa: Công dụng, cách bảo trì và sửa chữa, thay thế

Tụ điều hòa là gì?

Khái niệm

Tụ điều hòa, hay còn gọi là tụ kích, là bộ phận giúp kích hoạt máy nén (block) bên trong điều hòa khởi động. Nó nằm phí trong cục nóng của điều hòa và được nối trực tiếp với bộ phận máy nén thông qua chân khởi động và chân chung của máy nén.

Bộ phận tụ điện nói chung trên thị trường có rất nhiều các loại khác nhau, nhưng loại tụ để sử dụng trong cục nóng của máy lạnh thường sẽ là loại tụ có đầu không phân cực, chẳng hạn như tụ điện 2 chân, tụ điện 3 chân.

Chức năng của tụ điều hòa

Vai trò chinh của tụ điều hòa là hỗ trợ quá trình khởi động của máy nén. Cụ thể, máy nén trong điều hòa sử dụng động cơ điện không đồng bộ 1 pha với roto lồng xốc, nên cần có thêm bộ phận tụ kích để tạo ra từ trường lệnh và kích thích động cơ hoạt động. 

Điều này cũng đồng nghĩa với việc nếu không có tụ kích thì dàn lạnh của điều hòa sẽ không thể tạo ra luồng không khí lạnh.

Cơ chế hoạt động của tụ điều hòa

Khi hoạt động, tụ điều hòa sẽ làm cho phần dung môi lạnh ở cục nóng chuyển hóa từ trạng thái lỏng sang hơi. Sau đó, phần dung môi hóa hơi này sẽ truyền qua qua ống mao (gọi là cáp). 

Dung môi chất lạnh này sẽ lại tiếp tục chuyển đổi từ dạng hơi về lại dạng lỏng thông qua sự chênh lệch áp suất, rồi được đẩy về bên trong dàn nóng và làm lạnh toàn bộ dàn lạnh. Quạt ở dàn lạnh điều hòa sẽ hút không khí lạnh và thổi nó ra ngoài không gian để làm mát không khí bên ngoài.

Bộ phận quạt ở cục nóng điều hòa có chức năng hút không khí nóng từ bên trong, sau đó đẩy hơi nóng ra ngoài để làm mát cục nóng, tạo điều kiện tốt nhất cho máy nén hoạt động hiệu quả.

Vì sao tụ điều hòa bị hỏng

Do hoạt động quá công suất

Nếu bạn sử dụng điều hòa liên tục và quá thường xuyên, các bộ phận bên trong có thể bị hoạt động quá công suất gây ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động của cả dàn lạnh và cục nóng.

Một số thói quen sử dụng khiến tụ điều hòa dễ bị hóng có thể kể đến như:

• Để nhiệt độ điều hòa ở mức quá thấp (dưới 20 độ C) liên tục trong thời gian dài 
• Bật điều hòa 24/24, không có thời gian nghỉ cho điều hòa
• Bật điều hòa nhưng quên không đóng cửa để không gian làm mát được kín

Do nguồn điện không ổn định

Một trong những nguyên nhân khác khiến cho tụ điều hòa bị hỏng là nguồn điện cung cấp cho máy lạnh không được duy trì ổn định, hoặc bạn hay có thói quen bật tắt điều hòa liên tục trong khoảng thời gian ngắn.

Việc bật tắt liên tục không chỉ khiến điều hòa tiêu tốn nhiều điện năng hơn, mà bộ phận tụ kích và máy nén phải liên tục khởi động lại, ảnh hưởng tới hiệu quả làm mát và độ bền của thiết bị.

Trong trường hợp nguồn điện không ổn định, thường xuyên gây ra tình trạng điều hòa đang hoạt động bị ngắt giữa chừng cũng khiến cho tụ điều hòa hoạt động thiếu ổn định, ảnh hưởng khả năng làm mát của điều hòa và tuổi thọ của tụ kích.

Do bị quá tải nhiệt

Nếu điều hòa bị quá tải nhiệt, các bộ phận bên trong, bao gồm cả tụ kích, cũng có thể bị ảnh hưởng và giảm hiệu suất hoạt động, lâu dần dẫn đến hư hỏng. Điều này càng dễ xảy ra hơn vào những ngày thời tiết nắng nóng cao điểm. 

Vì vậy khi lắp đặt điều hòa, cần chủ ý đặt ở những nơi thoáng mát, tránh ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp vào thiết bị. Đặc biệt là với cục nóng điều hòa, nếu lắp ngoài trời thì bạn cần đặt nó ở những nơi có che chắn ánh nắng để hạn chế tình trạng cục nóng bị quá tải nhiệt.

Cách nhận biết tụ điều hòa đã hỏng

Các bộ phận, linh kiện của điều hòa thường được đặt bên trong thiết bị và khó để có thể quan sát kỹ khi nhìn vào. Vậy nên nếu chỉ nhìn bên ngoài bạn sẽ khó để biết có phải tụ điều hòa đang bị hỏng hay không. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể dựa vào những dấu hiệu sau để nhận biết tụ kích đã bị hỏng:

• Bật điều hòa nhưng không thấy mát, hoặc hiệu quả làm mát kém hơn trước
• Điều hòa hoạt động không êm, máy nén ở bên trong cục nóng bắt đầu kêu rè rè hoặc không hoạt động
• Điều hòa bị rò điện
• Cháy phần tụ điều hòa

Hướng dẫn kiểm tra và thay tụ điều hòa đúng cách

Ngay khi phát hiện ra tụ điều hhoaf đang bị hỏng, bạn cần thay mới để không làm ảnh hưởng tới các bộ phận khác bên trong máy lạnh. Khi thực hiện bất cứ hoạt động tháo dỡ, sửa chữa gì trên thiết bị, hãy chắc chắn rằng bạn đã ngắt nguồn điện để đảm bảo an toàn khi thao tác.

Lựa chọn tụ mới

Mỗi loại điều hòa có thể sẽ sử dụng những loại tụ kích khác nhau. Vì vậy bạn cần kiểm tra thông số của điều hòa để lựa chọn tụ kích mới phù hợp hoặc mua lại chính xác loại tụ cũ của hãng.

Trước tiên, bạn cần tháo vỏ ngoài của cục nóng để có thể quan sát bên trong. Phần tụ kích sẽ nằm ở ngay gần bộ phận máy nén. Hãy quan sát kỹ xem tụ kích trong điều hòa của bạn thuộc loại nào để có thể chọn mua cho đúng.

Cách đấu tụ điều hòa 2 chân

Bước 1: Xác định chính xác bộ phận chân chung, chân chạy và chân đề trên máy nén.

Bước 2: Lấy chân chung của máy nén và đấu nó với 1 chân của cầu nối cục nóng.

Bước 3: Lấy chân chạy và chân đề của máy, kết nối mỗi dây tương ứng với một chân của tụ điều hòa.

Bước 4: Lấy dây nguồn còn lại từ cầu nối trên cục nóng và cắm nó vào chung với chân chạy của máy nén nằm gần tụ.

Cách đấu tụ điều hòa 3 chân

Bước 1: Nhận biết rõ các ký hiệu ở chân tụ điều hòa

Bước 2: Bạn thao tác như sau với mỗi chân tụ:

• Với chân tụ ký hiệu Heat: Bạn cắm chân đề của máy nèn vào
• Với chân tụ ký hiệu C: Nối chân chạy của máy nén và chân chạy của quạt, sau đó kết nối chúng với nguồn từ cầu nối đưa lên
• Với tụ ký hiệu Fan: Kết nối với chân đề của quạt.

Bước 3: Tại chân chung của quạt và của máy nén, bạn sẽ kết nối với nguồn còn lại của cầu nối mặt lạnh và cục nóng.

Làm sao để tụ điều hòa bền hơn, hạn chế hư hỏng?

Để hạn chế tối đa vấn đề hỏng tụ kích và giúp thiết bị được bền hơn, có thể áp dụng những biện pháp sau:

• Vệ sinh, bảo dưỡng định kỳ cho điều hòa để kịp thời phát hiện các vấn đề nếu có. Thời gian cần vệ sinh là khoảng 6-9 tháng/lần (đối với tần suất sử dụng 2-3 ngày/tuần) hoặc 3-4 tháng/lần (đối tần suất sử dụng 4-6 ngày/tuần).
• Lựa chọn điều hòa có công suất cao hơn khoảng 30% so với nhu cầu thực tế. Điều này giúp hạn chế được tình trạng hoạt thiết bị hoạt động quá công suất mà sẽ chỉ duy trì ở mức 50-70% công suất tối đa.
• Đặt dàn lạnh và cục nóng điều hòa ở vị trí phù hợp, thoáng mát, tránh nơi có ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp vào hoặc nơi có nhiều thiết bị tỏa nhiệt để đảm bảo hiệu suất làm mát và tránh để tụ điều hòa làm việc quá mức.
• Theo dõi tình trạng hoạt động của điều hòa mỗi khi sử dụng để nhanh chóng nhận ra các dấu hiệu bất thường và kịp thời kiểm tra, khắc phục nhanh chóng, tránh ảnh hưởng tới các bộ phận liên quan bên trong hệ thống thiết bị.

Tạm kết

Như vậy, chúng ta đã đi qua hết tất cả thông tin cần thiết để hiểu rõ về bộ phận tụ điều hòa trong máy lạnh. Hy vọng bài viết sẽ có thể giúp ích cho bạn trong việc nhận biết và bảo dưỡng thiết bị này để điều hòa hoạt động ổn định, lâu bền hơn. Để được giải đáp thêm những vấn đề liên quan hoặc tìm kiếm thông tin về các thiết bị điện máy, điện gia dụng, bạn cũng có thể tham khảo ngay tại website của FPT Shop!

Quạt điều hòa

Xem thêm:

• Điều hòa bị chảy nước: Nguyên nhân và cách khắc phục nhanh chóng
• Vệ sinh điều hòa như thế nào là đúng cách - Hướng dẫn chi tiết nhất