Cách chế biến củ sâm đất thành những món ăn giàu dinh dưỡng cùng những lưu ý khi sử dụng

Trong những năm gần đây, củ sâm đất không chỉ xuất hiện ở Lào Cai mà còn được phân phối rộng rãi tại nhiều khu vực khác và nhanh chóng trở thành thực phẩm được nhiều chị em ưa chuộng. Nhờ hương vị lạ miệng, thanh ngọt cùng giá trị dinh dưỡng cao, loại củ này có thể chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Trong bài viết này, FPT Shop sẽ gợi ý một số cách chế biến củ sâm đất để bạn tham khảo, giúp bữa ăn gia đình thêm đa dạng và thú vị hơn.

1. Lợi ích của củ sâm đất là gì?

Hiện nay, sâm đất được xem là đặc sản nổi bật của vùng Lào Cai. Dù hình dáng bên ngoài khá giống khoai lang, nhưng phần ruột lại có màu vàng nhạt và tỏa mùi thơm nhẹ đặc trưng. Khi ăn sống, củ có vị ngọt dịu, mọng nước; còn khi nấu chín, sâm đất tạo nên món ăn có hương thơm hấp dẫn và vị ngọt tự nhiên, đồng thời mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.

Hỗ trợ người mắc tiểu đường: Trong sâm đất có chứa fructooligosaccharide (FOS), một loại đường đặc biệt giúp hạn chế hấp thụ đường đơn vào cơ thể. Nhờ đó, lượng glucose trong gan được kiểm soát tốt hơn, đồng thời tăng hiệu quả hoạt động của insulin, góp phần hỗ trợ người bị tiểu đường.

Hỗ trợ giảm cân hiệu quả: Nhờ hàm lượng FOS cao, sâm đất giúp tạo cảm giác no lâu và thúc đẩy quá trình đào thải trong cơ thể. Bên cạnh đó, loại củ này gần như không chứa tinh bột và có lượng calo thấp, nên rất được ưa chuộng trong các chế độ ăn kiêng giảm cân.

Giúp ổn định cholesterol trong máu: Các thành phần trong sâm đất có khả năng kiểm soát lượng cholesterol, giúp giảm lipid trong máu và hạn chế sự tích tụ cholesterol xấu (LDL). Việc bổ sung sâm đất vào khẩu phần ăn còn góp phần ổn định huyết áp và giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.

Tốt cho hệ tiêu hóa: Sâm đất giàu prebiotics, hỗ trợ sự phát triển của lợi khuẩn trong đường ruột, từ đó cải thiện khả năng hấp thu dưỡng chất. Đồng thời, nó còn giúp giảm các vấn đề tiêu hóa như đầy bụng, táo bón hay viêm loét dạ dày.

Giúp xương chắc khỏe: Loại củ này còn có tác dụng hỗ trợ phòng ngừa loãng xương nhờ khả năng tăng hấp thu canxi và các khoáng chất thiết yếu như magie, photpho, giúp hệ xương luôn vững chắc và khỏe mạnh.

2. Cách chế biến củ sâm đất

Nộm sâm đất

Khi nhắc đến những món ngon từ sâm đất, nộm sâm đất là lựa chọn không thể bỏ qua nhờ hương vị thanh mát, dễ ăn và rất thích hợp để giải nhiệt trong những ngày nóng.

Nguyên liệu:

• Sâm đất cắt sợi hoặc thái lát: 2 củ nhỏ
• Thịt gà xé nhỏ: 300 g
• Cà rốt: 1 củ nhỏ
• Ớt tươi, tỏi băm
• Lạc rang, rau thơm
• Gia vị cần thiết

Cách thực hiện món nộm sâm đất:

• Bước 1: Sâm đất rửa sạch, thái mỏng hoặc cắt sợi rồi ngâm trong nước muối loãng khoảng 15 – 30 phút, sau đó vớt ra để ráo.
• Bước 2: Sơ chế nguyên liệu khác: thịt gà xé nhỏ, cà rốt gọt vỏ rồi bào sợi, rau thơm cắt nhỏ. Lạc rang chín, bóc vỏ và giã dập.
• Bước 3: Pha nước trộn nộm gồm: 2 muỗng đường, 4 muỗng nước lọc, 2 muỗng nước cốt chanh, 1 muỗng tỏi băm, 1 muỗng tiêu và 3 muỗng nước mắm, khuấy đều cho hòa quyện.
• Bước 4: Cho tất cả nguyên liệu vào tô, trộn đều với nước mắm đã pha là bạn đã hoàn thành món nộm sâm đất hấp dẫn, giòn ngon và bổ dưỡng.

Sâm đất xào thịt bò

Sâm đất xào thịt bò cũng là cách chế biến củ sâm đất vừa đậm đà, dễ thưởng thức lại giàu dinh dưỡng, rất tốt cho sức khỏe và phù hợp trong bữa cơm gia đình.

Nguyên liệu:

• Thịt bò: 300 g
• Sâm đất: 2 củ vừa
• Rau thơm
• Hành, tỏi, ớt
• Gia vị

Cách thực hiện món sâm đất xào thịt bò:

• Bước 1: Sơ chế nguyên liệu: sâm đất rửa sạch, cắt khúc hoặc thái lát, sau đó ngâm nước muối loãng khoảng 15 – 20 phút để loại bỏ nhựa rồi vớt ra để ráo.
• Bước 2: Thịt bò băm hoặc thái mỏng, ướp cùng tỏi băm, nước mắm, dầu hào, hạt nêm và tiêu trong khoảng 10 phút để thấm gia vị.
• Bước 3: Phi thơm hành, tỏi, sau đó cho thịt bò vào xào nhanh tay, rồi thêm hành tây (nếu có) để tăng hương vị.
• Bước 4: Cho sâm đất vào đảo cùng, nêm thêm gia vị vừa ăn. Khi thịt bò chín tới, cho hành lá và rau thơm đã cắt nhỏ vào, đảo đều rồi tắt bếp là hoàn thành.

Canh sâm đất hầm xương

Sâm đất khi nấu canh cùng xương tạo nên món ăn thanh ngọt, bổ dưỡng, phù hợp cho cả người lớn lẫn trẻ nhỏ nhờ giá trị dinh dưỡng cao.

Nguyên liệu:

• Sâm đất: 500 g
• Xương heo: 200 – 300 g
• Cà rốt: 1 củ
• Gia vị: muối, đường, bột ngọt, tiêu,…
• Hành, tỏi băm, gừng

Cách thực hiện món canh sâm đất hầm xương:

• Bước 1: Xương heo sau khi mua về rửa sạch, ướp với hạt nêm, tiêu, gừng, tỏi và hành trong khoảng 3 – 5 phút để thấm gia vị.
• Bước 2: Sâm đất làm sạch, cắt miếng vừa ăn rồi ngâm nước muối loãng 10 – 15 phút để loại bỏ nhựa. Cà rốt gọt vỏ, thái lát hoặc cắt miếng vừa ăn.
• Bước 3: Phi thơm hành tỏi, sau đó cho xương vào xào nhanh trên lửa lớn để xương săn lại và dậy mùi thơm.
• Bước 4: Cho xương đã xào vào nồi áp suất, thêm nước sao cho ngập phần xương.
• Bước 5: Tiếp tục cho sâm đất và cà rốt vào nồi, tiến hành hầm đến khi các nguyên liệu chín mềm, nêm nếm lại cho vừa khẩu vị là hoàn thành.

Mứt củ sâm đất

Ít ai biết rằng sâm đất còn có thể làm thành mứt – đây là một trong những cách chế biến củ sâm đất độc đáo với vị ngọt nhẹ, dễ ăn và không gây cảm giác ngấy, rất phù hợp để thưởng thức hàng ngày.

Nguyên liệu:

• Sâm đất: 500 g
• Một ít muối, đường trắng, vani

Cách làm mứt sâm đất:

• Bước 1: Sơ chế sâm đất, thái lát mỏng rồi ngâm trong nước muối loãng khoảng 30 phút để giảm nhựa, sau đó vớt ra để ráo nước.
• Bước 2: Trộn sâm đất với đường theo tỷ lệ 1 kg sâm: 500 g đường, đảo đều và để khoảng 6 – 7 tiếng cho đường tan hoàn toàn và thấm vào từng miếng.
• Bước 3: Cho hỗn hợp vào chảo lớn, đun ở lửa vừa và đảo liên tục đến khi nước đường sệt lại, chuyển sang màu vàng nhẹ. Cần đảo nhanh tay để tránh bị cháy.
• Bước 4: Khi đường kết tinh thành lớp bột trắng bám quanh miếng sâm, thêm vài giọt vani tạo hương thơm, sau đó đổ ra khay, để nguội rồi bảo quản trong hũ thủy tinh để dùng dần.

Rượu sâm đất

Bên cạnh việc chế biến món ăn, sâm đất còn được dùng để ngâm rượu, giúp bồi bổ cơ thể, hỗ trợ lưu thông khí huyết và tăng cường sức khỏe.

Chuẩn bị:

• Củ sâm đất (chọn loại to, tươi, không dập nát)
• Rượu trắng nguyên chất
• Bình ngâm (bình thủy tinh hoặc bình sứ)

Cách ngâm rượu sâm đất:

• Bước 1: Sâm đất rửa sạch để loại bỏ đất cát, sau đó để khô ráo hoàn toàn.
• Bước 2: Xếp sâm vào bình gọn gàng, nên để phần rễ hướng xuống dưới để đẹp mắt.
• Bước 3: Đổ rượu vào ngập toàn bộ sâm đất, sau đó đậy kín và đặt ở nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
• Bước 4: Sau khoảng 3 tháng ngâm, rượu sâm đất có thể đem ra sử dụng.

3. Những đối tượng không nên sử dụng củ sâm đất

Sâm đất chủ yếu là thực phẩm hỗ trợ dinh dưỡng, không thể thay thế thuốc điều trị. Do đó, một số nhóm người có vấn đề sức khỏe nhất định nên hạn chế hoặc tránh sử dụng để không gây ảnh hưởng tiêu cực.

Người hay bị đầy hơi, khó tiêu hoặc tiêu chảy: Do sâm đất có tính nhuận tràng, nên với những người thường xuyên gặp tình trạng đầy bụng hoặc rối loạn tiêu hóa, việc sử dụng có thể khiến triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn.

Phụ nữ đang mang thai: Dù sâm đất có thể mang lại một số lợi ích như thanh nhiệt hay hỗ trợ sức khỏe, nhưng phụ nữ mang thai, đặc biệt trong 3 tháng đầu, nên hạn chế dùng vì thành phần dinh dưỡng có thể chưa phù hợp với giai đoạn phát triển ban đầu của thai nhi.

Người đang điều trị bệnh thận hoặc gout: Đối với những người đang điều trị các vấn đề liên quan đến thận hoặc bệnh gout, việc ăn sâm đất có thể làm giảm hiệu quả của thuốc và khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.

Tạm kết

Việc tìm hiểu cách chế biến củ sâm đất không chỉ giúp bạn tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng mà còn mang đến nhiều món ăn hấp dẫn, đa dạng cho bữa cơm gia đình. Tuy nhiên, bên cạnh lợi ích, bạn cũng cần lưu ý đến cách sử dụng và đối tượng phù hợp để đảm bảo an toàn cho sức khỏe. Hy vọng với những gợi ý trong bài viết, bạn sẽ dễ dàng lựa chọn được món ăn từ sâm đất phù hợp, vừa ngon miệng vừa tốt cho cơ thể.

Nếu bạn đang cần các đồ dùng nhà bếp cần thiết để thay mới cho gian bếp nhà mình, hãy đến các cửa hàng FPT Shop để được tư vấn lựa chọn các sản phẩm phù hợp với mức giá phải chăng. Các mẫu nồi chiên không dầu, chảo chống dính hay lò vi sóng từ các thương hiệu nổi tiếng nhất đang được FPT Shop phân phối tại các cửa hàng trên toàn quốc, với hình thức thanh toán linh hoạt và bảo hành lâu dài.

Xem thêm:

Tổng hợp 5 cách chế biến mực ngon ngọt, giàu dinh dưỡng và dễ thực hiện tại nhà

Hướng dẫn cách nấu lẩu thập cẩm đầy đủ nguyên liệu và đậm đà hương vị tại nhà