Có nên dùng smartphone làm đồng hồ báo thức hay nên quay lại thiết bị truyền thống để ngủ ngon hơn?

“Có nên dùng smartphone làm đồng hồ báo thức hay không” là thắc mắc xuất hiện ngày càng nhiều khi điện thoại đã thay thế hàng loạt thiết bị truyền thống xung quanh ta. Từ xem giờ, nhắc lịch cho đến đánh thức mỗi sáng, smartphone dần trở thành trung tâm của thói quen sinh hoạt.

Tuy nhiên, việc đặt điện thoại cạnh giường ngủ và sử dụng làm báo thức lại tác động trực tiếp đến giấc ngủ, khả năng tập trung và trạng thái tinh thần mỗi ngày.

Có nên dùng smartphone làm đồng hồ báo thức mỗi ngày?

Smartphone mang lại sự tiện lợi rõ ràng khi cho phép cài đặt nhiều khung giờ báo thức, lựa chọn âm thanh linh hoạt và đồng bộ lịch trình. Tuy nhiên, khoa học giấc ngủ cho thấy việc sử dụng điện thoại trong không gian nghỉ ngơi lại tiềm ẩn nhiều ảnh hưởng tiêu cực nếu không kiểm soát đúng cách.

Các nghiên cứu về nhịp sinh học chỉ ra rằng não bộ rất nhạy cảm với ánh sáng và kích thích thị giác trước khi ngủ. Smartphone hội tụ cả hai yếu tố này, khiến quá trình đi vào giấc ngủ sâu trở nên khó khăn hơn.

Ảnh hưởng của smartphone đến chất lượng giấc ngủ

Để giải đáp thắc mắc “có nên dùng smartphone làm đồng hồ báo thức hay không”, chúng ta hãy cùng phân tích những ảnh hưởng của chiếc điện thoại thông minh đến giấc ngủ hàng ngày.

Ánh sáng xanh và rối loạn nhịp sinh học

Màn hình smartphone phát ra ánh sáng xanh với bước sóng ngắn, có khả năng ức chế hormone melatonin. Đây là hormone đóng vai trò quan trọng trong việc báo hiệu cho cơ thể chuẩn bị ngủ. Khi tiếp xúc ánh sáng xanh vào buổi tối, não bộ hiểu nhầm rằng cơ thể vẫn đang trong trạng thái tỉnh táo.

Ngay cả khi bật chế độ giảm ánh sáng xanh, lượng ánh sáng phát ra vẫn đủ để làm chậm quá trình buồn ngủ. Việc sử dụng smartphone trước giờ ngủ khoảng 30 phút đến 60 phút đã được ghi nhận làm giảm thời gian ngủ sâu và khiến giấc ngủ bị phân mảnh.

Thói quen kiểm tra điện thoại trước khi ngủ

Khi dùng smartphone làm đồng hồ báo thức, nhiều người có xu hướng cầm điện thoại lên giường. Từ một lần xem giờ, thói quen này dễ dẫn sang việc đọc tin, xem mạng xã hội hoặc trả lời tin nhắn.

Hoạt động não bộ bị kích thích liên tục khiến cơ thể khó chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi, làm tăng nguy cơ mất ngủ, ngủ chập chờn và thức dậy trong trạng thái mệt mỏi.

Tác động của smartphone vào buổi sáng

Bị cuốn vào thông báo ngay khi thức dậy

Khi chuông báo thức vang lên từ smartphone, hành động đầu tiên thường là chạm vào màn hình. Ngay sau đó, hàng loạt thông báo từ tin nhắn, email, mạng xã hội xuất hiện.

Việc tiếp nhận thông tin dồn dập ngay khi não bộ vừa tỉnh giấc khiến cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng sớm. Nhịp tim và hormone stress tăng nhanh, ảnh hưởng đến tâm trạng và khả năng tập trung trong buổi sáng.

Ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc

Thói quen lướt điện thoại sau khi tắt báo thức dễ kéo dài thời gian nằm trên giường. Nhiều người rơi vào trạng thái trì hoãn, dẫn đến vội vàng, trễ giờ và giảm hiệu quả sinh hoạt buổi sáng.

Theo các nghiên cứu về hành vi, việc bắt đầu ngày mới bằng thông tin tiêu cực hoặc quá nhiều kích thích làm giảm khả năng tập trung và tăng cảm giác mệt mỏi kéo dài. Đây cũng là một nguyên nhân để bạn cân nhắc kỹ xem có nên dùng smartphone làm đồng hồ báo thức hay không.

So sánh smartphone và đồng hồ báo thức truyền thống

Ưu điểm của smartphone

Smartphone cho phép đặt nhiều khung giờ báo thức, tích hợp lịch trình và có thể sử dụng ở mọi nơi. Với người thường xuyên di chuyển, đây là giải pháp tiện lợi và linh hoạt.

Ngoài ra, smartphone còn hỗ trợ các chế độ báo thức thông minh dựa trên chuyển động hoặc âm thanh nhẹ, giúp việc thức dậy dễ chịu hơn.

Hạn chế của smartphone khi dùng làm báo thức

Điểm bất lợi lớn nhất nằm ở khả năng gây xao nhãng. Smartphone không chỉ là đồng hồ báo thức mà còn là thiết bị giải trí và làm việc, khiến người dùng khó tách bạch giữa nghỉ ngơi và hoạt động.

Trong một số trường hợp, điện thoại có thể hết pin, gặp lỗi phần mềm hoặc tắt nguồn khiến báo thức không hoạt động đúng như mong muốn.

Lợi thế của đồng hồ báo thức chuyên dụng

Đồng hồ báo thức truyền thống có chức năng đơn giản, tập trung duy nhất vào việc đánh thức. Việc đặt đồng hồ cách xa giường ngủ buộc người dùng phải đứng dậy để tắt chuông, giúp cơ thể tỉnh táo nhanh hơn.

Không có màn hình sáng và thông báo đi kèm, đồng hồ báo thức giúp duy trì không gian ngủ yên tĩnh và ít kích thích hơn.

Nên dùng smartphone làm đồng hồ báo thức trong trường hợp nào?

Không phải mọi trường hợp đều cần loại bỏ smartphone khỏi vai trò báo thức. Với những người kiểm soát tốt thói quen sử dụng, bật chế độ không làm phiền và đặt điện thoại xa tầm tay, smartphone vẫn có thể đáp ứng nhu cầu đánh thức mỗi sáng.

Tuy nhiên, nếu thường xuyên mất ngủ, khó ngủ lại khi thức giấc giữa đêm hoặc cảm thấy mệt mỏi kéo dài, việc tách smartphone khỏi không gian ngủ là lựa chọn nên cân nhắc.

Gợi ý thói quen ngủ khoa học hơn

• Giảm tiếp xúc smartphone trước giờ ngủ
• Nên dừng sử dụng smartphone ít nhất 30 phút trước khi ngủ. Thay vào đó, bạn đọc sách giấy hoặc nghe nhạc nhẹ giúp cơ thể chuyển sang trạng thái thư giãn tự nhiên hơn.
• Đặt điện thoại ngoài tầm với
• Nếu vẫn dùng smartphone làm báo thức, hãy đặt thiết bị ở vị trí xa giường ngủ để tránh việc cầm điện thoại khi tỉnh giấc giữa đêm.
• Thiết lập chế độ không làm phiền
• Kích hoạt chế độ không làm phiền vào ban đêm giúp hạn chế thông báo, giảm kích thích và bảo vệ chất lượng giấc ngủ.

Tạm kết

Như vậy, việc có nên dùng smartphone làm đồng hồ báo thức hay không sẽ phụ thuộc vào cách sử dụng và khả năng kiểm soát thói quen của từng cá nhân. Smartphone dù tiện lợi nhưng lại tiềm ẩn nhiều tác động đến giấc ngủ và tâm lý nếu đặt sai vị trí trong sinh hoạt hàng ngày. Hiểu rõ ảnh hưởng này giúp bạn đưa ra lựa chọn phù hợp hơn cho sức khỏe lâu dài.

Để quản lý thời gian và giấc ngủ hiệu quả hơn, bạn có thể tham khảo các dòng Apple Watch với nhiều tính năng theo dõi giấc ngủ đang được phân phối tại FPT Shop, hỗ trợ theo dõi nhịp sinh học và xây dựng thói quen nghỉ ngơi khoa học hơn.

Xem thêm:

• Cách đặt nhạc chuông báo thức đơn giản, dễ dàng
• Hướng dẫn cách đặt báo thức trên điện thoại Samsung, cách tắt hoặc xóa báo thức và những thắc mắc có liên quan