Hai góc kề bù là gì? Khái niệm, tính chất và ứng dụng của nó trong hình học cũng như cuộc sống

Trong chương trình Toán học THCS, kiến thức về các loại góc đóng vai trò nền tảng để học sinh tiếp cận hình học hiệu quả hơn. Trong đó, hai góc kề bù là khái niệm cơ bản nhưng rất quan trọng, thường xuyên xuất hiện trong các bài tập nhận biết, chứng minh và tính toán. Vậy hai góc kề bù là gì, có đặc điểm ra sao, cách nhận biết, công thức tính và các bài tập vận dụng liên quan như thế nào? Hãy cùng FPT Shop tìm hiểu chi tiết qua những chia sẻ sau nhé!

Hai góc kề bù là gì?

Hai góc kề bù là gì? Theo sách giáo khoa Toán học lớp 6 hai góc kề bù là hai góc: Có đỉnh chung, có một cạnh chung, hai cạnh còn lại là hai tia đối nhau, tổng số đo hai góc bằng 180°.

Tóm lại, hai góc kề bù là hai góc kề nhau (nghĩa là cùng đỉnh và cạnh chung) và bù nhau (nghĩa là tổng số đo bằng 180°).

Tính chất của hai góc kề bù

Sau khi hiểu rõ hai góc kề bù là gì, chúng ta có thể rút ra một số tính chất cơ bản nhưng quan trọng như sau:

Tổng số đo hai góc luôn bằng 180°

Trước hết, đặc điểm nổi bật nhất của hai góc kề bù chính là tổng số đo của chúng luôn bằng 180 độ. Đây là yếu tố then chốt giúp phân biệt hai góc kề bù với các loại góc khác như góc phụ nhau (tổng bằng 90°) hay góc đối đỉnh (số đo bằng nhau). Tính chất này cũng chính là căn cứ để giải quyết các bài toán yêu cầu tính số đo của một góc khi đã biết góc còn lại trong cặp góc kề bù.

Cụ thể, nếu ta biết số đo của một góc bất kỳ trong hai góc kề bù, thì có thể dễ dàng tìm ra góc còn lại bằng cách lấy 180° trừ đi số đo của góc đã biết. Công thức đơn giản này thường xuyên được sử dụng trong các bài tập tính nhanh, chứng minh hình học, hay xác định mối quan hệ giữa các góc trong một hình phẳng. Tính chất tưởng chừng đơn giản này lại là nền tảng cho rất nhiều kiến thức nâng cao khác trong môn Toán.

Công thức:

• Nếu ∠x + ∠y = 180° và biết ∠x = a°, thì ∠y = 180° - a°.

Hai cạnh không chung tạo thành một đường thẳng

Một trong những đặc điểm quan trọng để nhận biết hai góc kề bù chính là hai cạnh không chung của chúng tạo thành một đường thẳng. Điều này có nghĩa là nếu bạn vẽ hai góc kề bù xuất phát từ cùng một đỉnh và có một cạnh chung, thì hai cạnh còn lại, không trùng nhau sẽ nằm trên cùng một đường thẳng nhưng hướng ngược chiều nhau. Nói cách khác, chúng tạo thành hai tia đối nhau, tạo nên một góc bẹt có tổng số đo bằng 180 độ.

Hai góc kề bù không thể cùng là góc nhọn

Bên cạnh đó, hai góc kề bù không thể cùng là góc nhọn. Vì tổng số đo của chúng là 180° nên nếu cả hai đều là góc nhọn (mỗi góc nhỏ hơn 90°) thì tổng sẽ nhỏ hơn 180°, điều này trái với định nghĩa. Trong thực tế, hai góc kề bù thường có một góc nhọn và một góc tù, hoặc trong trường hợp đặc biệt thì cả hai đều là góc vuông (mỗi góc bằng 90°). Đây là cơ sở quan trọng khi làm các bài tập phân loại góc hoặc chứng minh quan hệ giữa các góc trong hình học phẳng.

Các dạng bài tập thường gặp

Khi ôn tập hay làm bài kiểm tra, các bài toán liên quan đến hai góc kề bù là gì thường có dạng:

Dạng 1: Tính số đo góc còn lại khi biết một góc

Ví dụ: Nếu một góc trong cặp góc kề bù có số đo là 70°, hãy tính góc còn lại.

Lời giải: 180° - 70° = 110°

Dạng 2: Chứng minh hai góc kề bù

Xác định vị trí hai tia đối nhau, điểm chung và chứng minh tổng hai góc bằng 180°.

Dạng 3: Ứng dụng vào bài toán về tam giác hoặc đường thẳng

Khi hai cạnh của góc nằm trên cùng đường thẳng và có điểm phân chia, sử dụng khái niệm hai góc kề bù để suy luận các góc còn lại.

Ứng dụng thực tế và ý nghĩa của hai góc kề bù

Dù là kiến thức cơ bản, khái niệm hai góc kề bù lại có rất nhiều ứng dụng trong học tập và thực tiễn:

• Trong vẽ kỹ thuật: Người thiết kế cần hiểu rõ mối quan hệ giữa các góc để xác định hướng mở của các chi tiết máy.
• Trong xây dựng: Khi dựng các thanh chống hoặc hệ khung, việc xác định các góc kề bù giúp đảm bảo kết cấu đúng chuẩn.
• Trong lập trình game/hình học không gian: Xác định hướng nhìn, góc xoay hay va chạm vật thể đều liên quan đến các khái niệm hình học cơ bản như góc kề bù.

Mẹo ghi nhớ hai góc kề bù là gì dễ dàng

Nếu bạn thấy khó nhớ hoặc dễ nhầm giữa các khái niệm, dưới đây là mẹo:

• Kề – có cạnh chung
• Bù – tổng là 180 độ

Kết hợp lại: Hai góc có cạnh chung, tổng 180° → kề bù

Một số lưu ý khi học và làm bài tập

• Luôn kiểm tra xem hai cạnh không chung có tạo thành tia đối nhau không. Không phải hai góc kề nhau nào cũng là kề bù.
• Vẽ hình chính xác, việc vẽ hình minh họa cẩn thận giúp tránh sai sót khi xác định các tia đối nhau.
• Áp dụng công thức tính góc còn lại = 180° - góc đã biết, công thức này cực kỳ hữu ích trong phần đại số và hình học.

Tạm kết

Qua những nội dung trình bày ở trên, chắc hẳn bạn đã nắm rõ hai góc kề bù là gì, cách nhận biết và tính chất đặc trưng của nó. Khi hiểu và áp dụng tốt kiến thức về hai góc kề bù, bạn sẽ dễ dàng giải được nhiều dạng bài liên quan đến góc, đường thẳng và quan hệ hình học trong tam giác, tứ giác hay đa giác.

Nếu bạn đang tìm một chiếc laptop mới để hỗ trợ học tập thì đừng bỏ lỡ các mẫu laptop học sinh sinh viên giá tốt tại FPT Shop. Ghé website FPT Shop ngay, để khám phá nhanh các dòng laptop học sinh sinh viên chính hãng, giá ưu đãi cực hời nhé.

Xem thêm về các sản phẩm laptop giá tốt tại đây:

• Laptop

Xem thêm:

• Hình thoi là gì? Khái niệm, tính chất, công thức tính chu vi và diện tích hình thoi
• Tổng hợp đầy đủ công thức lượng giác dễ hiểu, dễ nhớ dành cho học sinh từ lớp 9 đến lớp 11