Nguyên nhân gây chai pin? Sạc iPhone và MacBook như thế nào để bảo vệ pin? Có cần xài hết mới sạc?

Pin là thành phần không thể thiếu trên bất kỳ thiết bị di động nào nhưng pin cũng chính là thành phần chậm phát triển nhất và cũng là thành phần có tuổi thọ thấp nhất trên hầu hết các thiết bị điện tử.

Trong bài viết này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về những nguyên nhân gây chai pin, cách sử dụng pin đúng cách để kéo dài tuổi thọ.

Dù không sử dụng thì pin cũng tự chai

Có rất nhiều nguyên nhân gây chai pin nhưng có thể bạn chưa biết, dù không làm gì thì pin cũng tự chai. Trái với suy nghĩ của nhiều người rằng nếu không sử dụng thì pin sẽ không chai nhưng thực thế thì khá phũ phàng.

Bên trong bất kỳ loại pin hay thiết bị tích trữ năng lượng tương tự nào cũng đều chứa nhiều thành phần hóa học và dù có sử dụng hay không thì các phản ứng hóa học vẫn luôn xảy ra. Chỉ khác nhau là khi xài thì phản ứng xảy ra nhanh hơn, còn khi không sử dụng thì phản ứng xảy ra chậm hơn.

Thậm chí, nếu bạn không sử dụng pin trong một thời gian quá lâu và bảo quản không đúng cách thì pin còn nhanh hư hơn là sử dụng.

Nhiệt độ là kẻ thù lớn nhất của pin

Nhiệt độ cao sẽ đẩy nhanh tốc độ phản ứng hóa học trong pin, tốc độ phản ứng tăng có nghĩa là pin sẽ nhanh chai hơn. Theo các nghiên cứu khoa học, nhiệt độ lý tưởng cho pin hoạt động là 20 - 25 độ C. Cứ tăng mỗi 10 độ thì tuổi thọ pin có thể giảm tới 50%.

Chính vì vậy bạn tuyệt đối không nên vừa xài vừa sạc pin cho điện thoại, không nên để các thiết bị điện tử ở nơi có nhiệt độ cao hoặc có ánh sáng trực tiếp, nói chúng là để xa nguồn nhiệt.

Pin chắc chắn sẽ chai sau một số chu kỳ sạc nhất định

Một chu kỳ sạc được định nghĩa là một lần sạc đầy và xả hết, nếu bạn xài đến 50% rồi sạc đầy thì lúc đó mới tính là nửa chu kỳ. Với công nghệ pin hiện tại bạn không cần quá quan tâm đến việc cắm sạc hay rút sạc lúc nào nữa, về cơ bản thì dù bạn có sạc kiểu gì đi nữa thì số chu kỳ vẫn vậy mà thôi.

Thông thường pin có tuổi thọ khoảng 500 - 1000 chu kỳ sạc, những loại pin tốt có thể đến 2000 chu kỳ. Khi đạt đến giới hạn chu kỳ thì dung lượng tối đa của pin khả năng cao sẽ xuống dưới 80% và cũng là lúc người dùng nên thay pin.

Tất nhiên số chu kỳ này bị tác độ rất nhiều bởi yếu tố phía trên - nhiệt độ. Nếu pin thường xuyên tiếp xúc với nhiệt độ cao thì tuổi thọ chắc chắn sẽ giảm đi nhanh hơn rất nhiều.

Sạc pin và sử dụng pin đúng cách trên iPhone và MacBook

Trên điện thoại nói chung và iPhone nói riêng, pin và cách thành phần sinh nhiệt khác (bộ xử lý, RAM, thiết bị lưu trữ…) nằm rất gần nhau trong một không gian kín. Nếu vừa xài vừa sạc nhiệt độ của pin sẽ tăng rất nhanh và chắc chắn sẽ làm chai pin nhanh chóng.

Việc sạc và xả cũng có ảnh hưởng đến tuổi thọ pin, tuy không quá nhiều nhưng nếu được thì bạn không nên để các thiết bị xuống dưới quá 20% và không nên sạc đầy hơn 80%. Đó cũng là lý do chế độ sạc pin tối ưu thường sẽ giới hạn ở 80%, nhưng nếu bạn cần đầy pin cho một ngày sử dụng thì cứ sạc đầy. Nhưng hãy cố gắng đừng để hết pin đến mức tắt nguồn quá thường xuyên, nó ảnh hưởng đến tuổi thọ pin khá nhiều đấy.

Nếu bạn không sử dụng pin trong thời gian dài hãy sạc hoặc xả để pin còn 50% hãy tắt nguồn. Bảo quản pin khi đang đầy hoặc sắp hết sẽ làm trạng thái trong pin mất cân bằng, quá trình “tự chai” như đã đề cập ở đầu bài viết sẽ xảy ra nhanh hơn.

Đối với MacBook và laptop nói chung, pin thường tách biệt với các thành phần sinh nhiệt khác. Hầu hết MacBook (trừ dòng Air M1 và M2) đều có quạt, thông thường các nhà thiết kế sẽ làm cho luồng khí đi từ bên ngoài chạy qua viên pin để làm mát pin trước khi làm mát các thành phần khác nên bạn hoàn toàn có thể vừa cắm nguồn vừa sử dụng.

Hiện nay MacBook cũng được trang bị nhiều tính năng bảo vệ pin từ phần cứng đến phần mềm nên bạn có thể yên tâm cắm nguồn sử dụng mọi lúc, nhưng hãy cố gắng sử dụng máy trên bề mặt thoáng để máy được mát mẻ.

Một số người nghĩ rằng laptop cũng nên xài hết rồi cắm sạc thì pin sẽ bền hơn nhưng sự thật ngược lại hoàn toàn. Hầu hết laptop hiện nay không đủ cho một ngày làm việc, nếu xài hết rồi lại sạc thì mỗi ngày pin đã phải nạp và xả liên tục, điều này khiến pin chai còn nhanh hơn việc bạn cắm nguồn cả ngày.

Kết luận

Nhìn chung, pin là một thành phần chắc chắn sẽ chai dù xài hay không, để bảo vệ pin thì cách tốt nhất là nên giữ cho pin mát mẻ.

Với điện thoại tuyệt đối không nên vừa xài vừa sạc vì sẽ làm cho pin nóng lên nhanh chóng. Nhưng đối với laptop, các nhà sản xuất đã thiết kế để các thiết bị này cắm nguồn sử dụng cả ngày nên bạn hãy yên tâm cắm nguồn sử dụng. Tuy nhiên bạn cũng nên xả pin sau một hai tháng sử dụng để kéo dài tuổi thọ cho pin.

Việc sử dụng sạc chính hãng hoặc đến từ các nhà cung cấp uy tín cũng góp phần quan trọng trong việc kéo dài tuổi thọ cho pin. Trên iPhone và MacBook bạn hãy sử dụng tính năng tối ưu hóa sạc pin để tăng tuổi thọ cho pin nhé!