WhatsApp có thực sự cần đến Meta?

Trong một phiên điều trần đầy căng thẳng, cơ quan này đưa ra viễn cảnh “thực tại thay thế” nơi cả hai ứng dụng có thể tồn tại độc lập, phát triển song song và tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh với Facebook. FTC cho rằng người dùng sẽ được hưởng lợi nhiều hơn từ sự đa dạng của nền tảng và các lựa chọn dịch vụ không bị ràng buộc bởi một thế lực thống trị.

Meta phản bác và khẳng định vai trò thúc đẩy tăng trưởng

Đối mặt với các cáo buộc, Meta khẳng định rằng việc mua lại WhatsApp và Instagram là yếu tố then chốt giúp hai ứng dụng này phát triển vượt bậc. Theo lập luận của Meta, WhatsApp thời điểm trước khi sát nhập không có đủ nguồn lực tài chính và hạ tầng kỹ thuật để mở rộng quy mô toàn cầu. Nhờ vào mạng lưới hạ tầng, tài nguyên nhân sự và khả năng đầu tư của Meta, ứng dụng nhắn tin này mới có thể đạt được sự ổn định, tốc độ triển khai tính năng nhanh chóng và sự lan tỏa như hiện tại.

Brian Acton - nhà đồng sáng lập WhatsApp, nổi lên như một nhân vật trung tâm trong tranh luận này. Sau khi rời Meta vào năm 2017 và từ bỏ khoản cổ phiếu trị giá khoảng 800 triệu USD (khoảng 20.7 nghìn tỷ đồng), Acton công khai chỉ trích Facebook vì bê bối Cambridge Analytica và thậm chí từng kêu gọi người dùng xóa nền tảng này. Tuy nhiên, trong phiên điều trần mới nhất, ông lại xuất hiện với vai trò nhân chứng có lợi cho Meta, tạo ra một nghịch lý gây tranh cãi.

Tại tòa, Acton nhấn mạnh rằng ông chưa bao giờ có ý định tích hợp quảng cáo hay bảng tin vào WhatsApp. Theo ông, vào thời điểm bán lại, WhatsApp đã có hơn 400 triệu người dùng mỗi tháng và đang tăng trưởng mạnh mẽ, với tiềm năng đạt mốc 1 tỷ người dùng chỉ trong vòng chưa đầy hai năm. Ông khẳng định rằng nền tảng này hoàn toàn có thể tiếp tục lớn mạnh mà không cần sự hỗ trợ của Meta, một tuyên bố làm suy yếu phần nào lập luận rằng thương vụ mua lại là điều kiện tiên quyết cho sự thành công của WhatsApp.

Meta một lần nữa khẳng định rằng việc tích hợp WhatsApp vào hệ sinh thái của mình là nhân tố then chốt giúp ứng dụng này duy trì hiệu suất cao và mở rộng phạm vi hoạt động. Tuy nhiên, FTC không đồng tình với luận điểm này. Theo tài liệu điều tra, WhatsApp vẫn vận hành hệ thống máy chủ riêng của mình và không thực sự dựa vào hạ tầng của Meta như cách mà công ty mẹ mô tả. Thậm chí, các chuyên gia còn chỉ ra rằng đội ngũ kỹ thuật của WhatsApp đã xử lý rất tốt khả năng vận hành độc lập trước khi bị mua lại.

Ngoài ra, FTC đặc biệt nhấn mạnh đến sự thay đổi chính sách quyền riêng tư của WhatsApp vào năm 2016, sau khi Meta nắm quyền kiểm soát. Cụ thể, WhatsApp đã điều chỉnh điều khoản sử dụng để cho phép chia sẻ dữ liệu người dùng với Facebook, phục vụ mục tiêu quảng cáo, điều mà Brian Acton từng phản đối mạnh mẽ. Việc triển khai WhatsApp Business sau đó cũng được xem là bước đi chiến lược mang tính thương mại hóa nền tảng, đối lập hoàn toàn với triết lý ban đầu của ứng dụng nhắn tin này.

Cuộc đối đầu giữa FTC và Meta không chỉ xoay quanh câu hỏi liệu WhatsApp có thể tự phát triển nếu không có Meta, mà còn phản ánh một vấn đề lớn hơn về quyền lực thị trường và sự kiểm soát các nền tảng mạng xã hội toàn cầu. Nếu FTC thành công trong việc chứng minh rằng sự mua lại làm giảm cạnh tranh và hạn chế lựa chọn của người tiêu dùng, hệ quả sẽ lan rộng đến các thương vụ công nghệ tương lai, buộc các hãng lớn phải xem lại chiến lược sáp nhập của mình.

Trong bối cảnh mạng xã hội ngày càng trở thành một phần không thể tách rời của đời sống số, việc tái định hình lại khái niệm cạnh tranh và quyền riêng tư có thể sẽ quyết định hướng đi của ngành công nghệ trong thập kỷ tới. Vụ kiện hiện tại không chỉ là một bài kiểm tra pháp lý cho Meta mà còn là phép thử cho toàn bộ hệ sinh thái internet đang vận hành trên sự tập trung hóa dữ liệu và quyền lực doanh nghiệp.

Nguồn: The Verge