7/11 là ngày gì? Bối cảnh ra đời và ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Tháng Mười Nga

Ngày 7/11 là ngày gì trong lịch sử thế giới? Ngày 7/11 hằng năm được xem là ngày kỷ niệm cho sự kiện Cách mạng Tháng Mười Nga trong quá khứ. Đây là thời điểm lực lượng Bolshevik, dưới sự lãnh đạo của Lenin, tiến hành khởi nghĩa vũ trang tại Petrograd, lật đổ Chính phủ Lâm thời và thiết lập chính quyền Xô viết đầu tiên trong lịch sử nhân loại. Sự kiện này không chỉ mở ra chương mới cho nước Nga mà còn tác động sâu rộng đến trật tự chính trị toàn cầu trong suốt thế kỷ 20.

7/11 là ngày gì?

7/11 là ngày gì? Ngày 7/11 chủ yếu được biết đến là ngày diễn ra sự kiện quan trọng nhất của Cách mạng Tháng Mười Nga (Russian Revolution) năm 1917. Tên gọi “Cách mạng Tháng Mười Nga” được lấy theo lịch Julian cũ là ngày 25/10 nhưng theo lịch Gregorian hiện đại thì sự kiện này rơi vào ngày 7 tháng 11. 

Đây là ngày lực lượng Bolshevik dưới sự lãnh đạo của Lenin đã phát động cuộc khởi nghĩa vũ trang, lật đổ Chính phủ Lâm thời và nắm quyền lãnh đạo nước Nga, mở đầu cho kỷ nguyên nhà nước Xô viết và chủ nghĩa xã hội hiện đại. Sau khi giải đáp ngày 7/11 là ngày gì, hãy cùng theo dõi những điểm đáng chú ý trong cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga vào năm 1917 trong các phần nội dung kế tiếp.

Bối cảnh lịch sử

Tình hình kinh tế - xã hội nước Nga trước 1917

Trước năm 1917, nước Nga vẫn là một đế quốc quân chủ chuyên chế do Sa hoàng Nikolai II đứng đầu. Xã hội Nga tồn tại nhiều mâu thuẫn sâu sắc: giai cấp quý tộc, tư sản bóc lột nông dân và công nhân, trong khi đời sống đại đa số nhân dân vô cùng khốn khổ. Những bất công xã hội, nạn đói, sự đàn áp chính trị và các chính sách lạc hậu đã làm dấy lên làn sóng phản đối ngày càng mạnh mẽ trong quần chúng nhân dân.

Ảnh hưởng nặng nề của Chiến tranh Thế giới thứ nhất

Nước Nga tham gia Chiến tranh Thế giới thứ nhất với tổn thất nặng nề về người và của. Chiến tranh kéo dài khiến kinh tế kiệt quệ, công nghiệp đình đốn, nông nghiệp suy sụp, đời sống nhân dân càng thêm cực khổ. Sự bất mãn với Sa hoàng và tầng lớp thống trị ngày càng dâng cao, tạo tiền đề cho các phong trào cách mạng.

Cách mạng Tháng Hai 1917

Tháng Hai năm 1917, cách mạng dân chủ tư sản bùng nổ, lật đổ chế độ Sa hoàng. Tuy nhiên, sau đó ở Nga lại tồn tại hai chính quyền song song: Chính phủ Lâm thời của giai cấp tư sản và các Xô viết đại biểu công nhân, nông dân, binh lính. Chính phủ Lâm thời tiếp tục theo đuổi chiến tranh, không đáp ứng được nguyện vọng hòa bình, ruộng đất, bánh mì của nhân dân, dẫn đến tình trạng bất ổn kéo dài.

Vai trò của Đảng Bolshevik và Lenin

Trong bối cảnh đó, Đảng Bolshevik do Lenin lãnh đạo đã kiên quyết phản đối Chính phủ Lâm thời, chủ trương chuyển từ cách mạng dân chủ tư sản sang cách mạng xã hội chủ nghĩa. Lenin trực tiếp chỉ đạo công tác chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang, đưa ra khẩu hiệu “Tất cả chính quyền về tay Xô viết”, tập hợp lực lượng công nhân, binh lính, thủy thủ sẵn sàng cho cuộc lật đổ chính quyền tư sản.

Diễn biến

Đêm 24/10 (6/11 theo lịch Gregorian), dưới sự chỉ huy trực tiếp của Lenin tại điện Smolny, các đội Vệ binh Đỏ, công nhân, binh lính và thủy thủ đã đồng loạt nổi dậy chiếm giữ các vị trí trọng yếu ở Petrograd (nay là Saint Petersburg). 

Đến rạng sáng ngày 7/11, lực lượng khởi nghĩa đã bao vây và tấn công Cung điện Mùa Đông - trụ sở của Chính phủ Lâm thời. Dưới sự lãnh đạo của Ủy ban Quân sự Cách mạng Xô viết Petrograd, với các nhân vật chủ chốt như Lenin, Trotsky, Antonov-Ovseyenko, Kamenev… cuộc khởi nghĩa đã thành công vang dội: Chính phủ Lâm thời bị lật đổ, các bộ trưởng bị bắt giữ, quyền lực chuyển về tay Xô viết đại biểu công nhân, nông dân và binh lính. Sự kiện này đánh dấu thắng lợi trọn vẹn của Cách mạng Tháng Mười Nga, mở đầu cho sự ra đời của Nhà nước Xô viết - nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới.

Ý nghĩa lịch sử và tầm ảnh hưởng của Cách mạng Tháng Mười Nga

Đối với nước Nga

• Chấm dứt chế độ phong kiến và tư bản cũ, mở ra thời đại mới cho nước Nga.
• Thành lập Nhà nước Xô viết, sau này là Liên bang Xô viết (Liên Xô) - nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới.
• Đặt nền móng cho những thay đổi sâu rộng về kinh tế, xã hội, chính trị, từng bước xây dựng chủ nghĩa xã hội, đem lại quyền lực thực sự cho người lao động.

Đối với thế giới

• Mở ra thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn cầu, tạo động lực cho các phong trào cách mạng vô sản và giải phóng dân tộc ở nhiều nước thuộc địa, nửa thuộc địa.
• Góp phần hình thành hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa, làm thay đổi sâu sắc trật tự thế giới trong thế kỷ 20.
• Dẫn đến sự đối đầu ý thức hệ giữa hai phe tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa, đỉnh điểm là thời kỳ Chiến tranh Lạnh, ảnh hưởng lâu dài đến lịch sử thế giới hiện đại.

Các hoạt động kỷ niệm ngày 7/11

Trong suốt thời kỳ tồn tại của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa, ngày 7/11 là ngày lễ lớn, được nghỉ làm trên toàn quốc. Các hoạt động kỷ niệm diễn ra trọng thể như diễu binh hoành tráng trên Quảng trường Đỏ (Moskva), mít tinh, tuần hành, các chương trình văn hóa nghệ thuật, chiếu phim lịch sử, triển lãm về Cách mạng Tháng Mười….

Tại Liên bang Nga hiện nay, ngày 7/11 không còn là ngày lễ chính thức. Ngày lễ lớn gần nhất là Ngày Đoàn kết Quốc gia (4/11). Tuy nhiên, các đảng phái cánh tả hoặc các nhóm cộng sản, xã hội chủ nghĩa vẫn tổ chức các hoạt động kỷ niệm nhỏ lẻ, tưởng nhớ ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng. Tại một số quốc gia khác (bao gồm Việt Nam), ngày 7/11 vẫn được nhắc đến trong các hoạt động học thuật, giáo dục lịch sử hoặc kỷ niệm nội bộ của các tổ chức liên quan.

Tạm kết

Dù lịch sử thế giới đã chuyển mình theo nhiều hướng nhưng giá trị biểu tượng của ngày 7/11 vẫn còn đó - như một minh chứng cho khát vọng thay đổi, công bằng và tự do của con người trong những giai đoạn đầy biến động. Đây là một ngày không chỉ đặc biệt với nước Nga mà còn là di sản tinh thần của phong trào cách mạng toàn cầu. Hy vọng bạn đã biết được ngày 7/11 là ngày gì thông qua bài viết này.

Để hành trình khám phá lịch sử và tri thức nhân loại của bạn trở nên thuận tiện và thú vị hơn bao giờ hết, một chiếc iPad chính là người bạn đồng hành hoàn hảo. Với màn hình lớn sắc nét, thiết kế gọn nhẹ dễ dàng mang theo, cùng khả năng truy cập internet tốc độ cao và kho ứng dụng phong phú, iPad là công cụ lý tưởng để bạn đọc tài liệu, xem video tư liệu, tra cứu thông tin hay thậm chí là ghi chép lại những kiến thức quý giá bạn vừa học được. Mua ngay tại FPT Shop!

iPad

Xem thêm:

• 18/11 là ngày gì? Khám phá toàn bộ thông tin về dòng chảy sự kiện đã diễn ra vào ngày 18 tháng 11
• 26/11 là ngày gì? Ý nghĩa và những sự kiện nổi bật diễn ra vào ngày 26 tháng 11
• 25/10 là ngày gì? Khám phá lịch sử và ý nghĩa ngày truyền thống Tình báo Quốc phòng Việt Nam năm 2025