Giải đáp thắc mắc: Phụ cấp thâm niên là gì và có phải ai cũng được nhận?

Phụ cấp thâm niên là gì và tại sao lại là một trong những quyền lợi được nhiều người lao động quan tâm? Nếu bạn đang đi làm lâu năm và thắc mắc liệu mình có được hưởng khoản hỗ trợ này hay không, hãy cùng tìm hiểu cụ thể trong bài viết dưới đây.

Phụ cấp thâm niên là gì?

Phụ cấp thâm niên là khoản tiền được chi trả thêm ngoài lương cơ bản, dành cho người lao động có thời gian làm việc lâu dài trong một ngành, nghề hoặc tổ chức. Khoản phụ cấp này mang tính khuyến khích, ghi nhận kinh nghiệm và sự gắn bó, được áp dụng chủ yếu trong khu vực công và một số doanh nghiệp đặc thù.

Các căn cứ pháp lý của phụ cấp thâm niên

Cách xác định thâm niên công tác

Theo Nghị quyết 27‑NQ/TW (2018), có 3 nhóm đối tượng bắt buộc được hưởng phụ cấp thâm niên: quân đội, công an và cơ yếu, với mức hưởng từ sau 60 tháng công tác liên tục.

Tuy nhiên, các khoảng thời gian sau không được tính vào thâm niên:

• Thời gian đình chỉ công tác, tạm giữ, chấp hành án, đào ngũ
• Nghỉ không lương quá 1 tháng
• Nghỉ ốm đau, thai sản vượt quá quy định
• Thời gian tập sự, công chức dự bị
• Làm ở vị trí/ngạch không thuộc đối tượng hưởng phụ cấp thâm niên

Đối tượng được nhận phụ cấp thâm niên

Theo Nghị định 77/2021/NĐ‑CP, các đối tượng thuộc ngành giáo dục được hưởng phụ cấp thâm niên bao gồm:

• Nhà giáo có mã ngạch ngạch viên chức V.07 hoặc V.09, đang trực tiếp giảng dạy tại các cơ sở giáo dục công lập.
• Nhà giáo đang trực tiếp hướng dẫn học sinh, sinh viên thực hành, thí nghiệm tại các đơn vị như phòng thí nghiệm, xưởng thực hành, trung tâm huấn luyện, hoặc các xưởng trường thuộc cơ sở giáo dục công lập.

Lưu ý: Những người có cùng mã số V.07 hoặc V.09 nhưng không trực tiếp giảng dạy hoặc hướng dẫn thực hành như nêu trên sẽ không thuộc diện được hưởng phụ cấp thâm niên.

Ngoài ngành giáo dục, theo quy định tại Nghị định 204/2004/NĐ-CP và Thông tư 04/2005/TT-BNV, các nhóm đối tượng sau cũng được hưởng phụ cấp thâm niên:

• Cán bộ, công chức, viên chức đang công tác trong ngành Tòa án và Kiểm sát, nếu làm việc theo ngạch hoặc chức danh chuyên môn, nghiệp vụ.
• Cán bộ lãnh đạo được bầu cử hoặc bổ nhiệm vào các chức vụ quản lý cũng có thể được xếp lương và hưởng phụ cấp thâm niên theo chức vụ.
• Lực lượng vũ trang và cơ yếu sẽ được áp dụng chế độ bảng lương và phụ cấp riêng, trong đó có bao gồm cả phụ cấp thâm niên theo quy định chuyên ngành.

Phụ cấp thâm niên trong doanh nghiệp tư nhân

Bộ luật Lao động 2019 và Thông tư 10/2020/TT‑BLĐTBXH (hiệu lực từ 01/01/2021) quy định nội dung hợp đồng lao động phải ghi rõ phụ cấp lương, bao gồm các khoản:

• Bù đắp điều kiện công việc, tính chất phức tạp, gắn với quá trình làm việc và kết quả
• Các khoản bổ sung khác được thỏa thuận giữa hai bên (thường xuyên hoặc không)

Phụ cấp thâm niên nếu được doanh nghiệp ghi rõ trong hợp đồng hoặc thỏa ước thì sẽ được xem là một phần của khoản phụ cấp lương, đóng vai trò như một khoản hỗ trợ theo quá trình và kết quả công tác.

Cách tính phụ cấp thâm niên

Theo Nghị định 77/2021/NĐ‑CP (có hiệu lực từ 1/8/2021), giáo viên có từ 5 năm công tác trở lên sẽ được hưởng 5% mức lương hiện hưởng. Cứ thêm 1 năm công tác, mức phụ cấp tăng thêm 1%. Ví dụ, người có 10 năm công tác sẽ được hưởng 10% phụ cấp thâm niên, áp dụng hệ số lương cộng phụ cấp chức vụ/thâm niên vượt khung × mức lương cơ sở × % phụ cấp.

Các ngành như tòa án, kiểm sát, kiểm toán, thanh tra, thi hành án dân sự, kiểm lâm, cơ yếu, công an… cũng áp dụng cách tính tương tự như trên (căn cứ Nghị định 204/2004/NĐ‑CP, Thông tư liên tịch 04/2009/TTLT‑BNV‑BTC).

Riêng đối với doanh nghiệp tư nhân do không bắt buộc phụ cấp thâm niên nên cũng không có quy định về cách tính phụ cấp, mà toàn bộ sẽ phụ thuộc vào hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động do hai bên thỏa thuận.

Phụ cấp thâm niên có tính đóng BHXH không?

Đây là câu hỏi phổ biến khi người lao động tìm hiểu phụ cấp thâm niên là gì. Theo Khoản 2, Điều 89 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, phụ cấp thâm niên không dùng làm căn cứ để đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, trừ khi khoản này được ghi rõ là một phần cố định trong hợp đồng lao động.

Tuy nhiên, một số doanh nghiệp có thể lựa chọn cộng thêm khoản phụ cấp này vào mức lương đóng BHXH để tăng quyền lợi cho người lao động, tùy thuộc vào chính sách nội bộ.

Ý nghĩa của phụ cấp thâm niên trong công việc

Việc hiểu phụ cấp thâm niên là gì không chỉ để nắm rõ quyền lợi cá nhân, mà còn giúp ta thấy được giá trị của sự gắn bó lâu dài giữa người lao động với một đơn vị hay tổ chức. Cụ thể, phụ cấp thâm niên thường có những tác dụng như sau:

• Khích lệ người lao động ở lại và phát triển lâu dài trong một doanh nghiệp/tổ chức.
• Ghi nhận kinh nghiệm và sự đóng góp bền bỉ của người lao động.
• Tạo động lực giữ chân nhân sự chất lượng, nhất là trong các ngành nghề đặc thù hoặc công việc có yêu cầu cao về kỹ năng và độ tin cậy.
• Xây dựng văn hóa doanh nghiệp đề cao sự trung thành và ổn định nhân sự.

Một số lưu ý khi đề xuất phụ cấp thâm niên trong doanh nghiệp tư nhân

Nếu bạn là quản lý nhân sự hoặc chủ doanh nghiệp và muốn áp dụng chế độ phụ cấp thâm niên cho nhân viên, cần lưu ý một số điều như sau:

• Xây dựng chính sách rõ ràng, có ghi trong hợp đồng lao động hoặc thỏa ước tập thể.
• Quy định mốc thời gian cụ thể để được hưởng (ví dụ: từ 3 năm trở lên).
• Xác định mức phụ cấp hợp lý – theo % lương, số tiền cố định hoặc theo cấp bậc.
• Công khai và minh bạch trong quy trình chi trả để đảm bảo sự công bằng và khuyến khích gắn bó lâu dài.

Kết luận

Hiểu rõ phụ cấp thâm niên là gì không chỉ giúp người lao động bảo vệ quyền lợi cá nhân, mà còn giúp tổ chức nhận ra giá trị của sự bền bỉ, tận tụy của các nhân viên. Đây là khoản hỗ trợ nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn, góp phần giữ chân người giỏi, xây dựng đội ngũ ổn định và truyền cảm hứng trung thành trong môi trường làm việc hiện đại.

Dù bạn là giáo viên, công chức hay nhân sự quản lý tại doanh nghiệp tư nhân, một chiếc laptop văn phòng mạnh mẽ, bền bỉ sẽ giúp bạn tra cứu, quản lý hồ sơ và cập nhật chính sách lao động – như phụ cấp thâm niên – một cách hiệu quả hơn. Khám phá ngay các laptop văn phòng chính hãng tại FPT Shop nhé.

Laptop văn phòng

Xem thêm:

Phụ cấp thu hút là gì? Mức phụ cấp thu hút là bao nhiêu?

Trợ cấp thất nghiệp là gì? Điều kiện, thủ tục và thời gian nhận trợ cấp thất nghiệp