SIEM là gì? SIEM có các chức năng nào? Tại sao nên sử dụng SIEM?

Trong bối cảnh môi trường kinh doanh ngày càng trở nên phức tạp, các doanh nghiệp đang phải đối mặt với nhiều mối đe doạ thông tin. Do đó, việc bảo vệ hệ thống dữ liệu là vô cùng quan trọng. Trong số các giải pháp cho vấn đề này, SIEM là giải pháp được đánh giá cao và ưu liên chọn lựa. Vậy, SIEM là gì và vì sao các doanh nghiệp nên sử dụng SIEM? Hãy cùng tìm hiểu!

SIEM là gì?

SIEM là viết tắt của Security Information and Event Management, đây là một giải pháp đa chiều giúp các doanh nghiệp, tổ chức giải quyết mối đe doạ về an ninh mạng trước khi chúng xảy ra và làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.

SIEM là sự kết hợp hài hoà giữa SIM - quản lý thông tin bảo mật và SEM - quản lý sự kiện bảo mật trong một hệ thống đồng bộ. SIEM không chỉ thu thập dữ liệu nhật ký sự kiện từ nhiều nguồn khác nhau mà còn sử dụng phân tích thời gian thực để xác định sự bất thường và thực hiện những biện pháp hợp lý.

Trong khoảng một thập kỷ gần đây, nhờ tích hợp trí tuệ nhân tạo hiệu quả mà công nghệ SIEM đã trải qua sự phát triển đáng kể.

Cách thức hoạt động của công cụ SIEM

Tập hợp dữ liệu

SIEM có khả năng liên kết dữ liệu trên mọi bề mặt tấn công của tổ chức, từ người dùng, dữ liệu mạng, điểm cuối cho đến sự kiện của antivirus và nhật ký tường lửa.

SIEM hoạt động trên cả cơ sở hạ tầng truyền thống và nền tảng đám mây, tạo ra chế độ xem tổng hợp bằng cách hiển thị các dữ liệu trong một giao diện duy nhất. Việc kết nối các dữ liệu từ nhiều nền tảng trong hệ thống SIEM giúp gia tăng khả năng bảo mật.

Phát hiện đe doạ

SIEM có vai trò rất quan trọng trong việc phát hiện các mối đe doạ mạng. Giải pháp này có khả năng nhận biết những hoạt động độc hại và phát hiện các mẫu không xác định. Cụ thể hơn, SIEM có thể dễ dàng tìm ra dấu hiệu của malicious insider, các mối đe doạ liên tục nâng cao (APT) hoặc thông tin đăng nhập bị xâm phạm.

Điều tra an ninh

Khi phát hiện được mối đe doạ, SIEM tận dụng những cuộc điều tra tự động. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và gia tăng hiệu suất điều tra.

Phản ứng

Khi đã xác định được mối đe doạ, SIEM cung cấp dữ liệu sự kiện trong khoảng thời gian thực cho nhóm SOC để điều tra thêm. Các cảnh báo có khả năng kích hoạt những cuộc điều tra tự động. Bên cạnh đó, hệ thống sẽ phản hồi nhanh chóng và xử lý sự kiện hiệu quả nhờ quy trình tự động hoá.

Đặc biệt, đội ngũ an ninh mạng có thể phản ứng với các sự cố bằng việc sử dụng playbook và quy trình tự động hoá. Nhờ đó, họ có thể xây dựng những chương trình ứng phó sự cố, sau đó thiết lập giải pháp tự động cho những trường hợp tương tự.

SIEM bao gồm những chức năng cơ bản nào?

SIEM cung cấp những chức năng cốt lõi sau:

Ghi nhật ký hoạt động quản lý: SIEM tập hợp lượng lớn dữ liệu vào một nơi, sau đó xác định dấu hiệu của hoạt động tấn công hoặc mối đe doạ. Nhờ đó doanh nghiệp có thể dễ dàng tổ chức hoá thông tin và nhận biết sự cố an ninh nhanh chóng.
Liên kết tương quan dữ liệu: Dữ liệu được tổ chức sử dụng để xác định những mối quan hệ và mẫu hình. Từ những thông tin được liên kết, doanh nghiệp sẽ phát hiện và ứng phó với các mối nguy cơ ẩn một cách nhanh chóng. Quá trình này giúp tạo nên cái nhìn toàn diện về cấu trúc mối quan hệ giữa các sự kiện.
Giám sát và ứng phó với sự cố: SIEM giám sát sự cố an ninh trên mạng lưới của tổ chức, cảnh báo và theo dõi những hoạt động có liên quan. Nhờ vậy mà tổ chức phản ứng và ứng phó nhanh chóng với mọi rủi ro có thể xảy ra.

Ngoài ra, SIEM còn giúp giảm thiểu rủi ro trên mạng bằng việc phát hiện các hành động đáng ngờ của người dùng, sau đó giám sát hành vi và hạn chế việc họ nỗ lực truy cập dữ liệu.

Sự khác nhau giữa SIM, SEM và SIEM

SIM, hay quản lý thông tin bảo mật, là quy trình tổng hợp dữ liệu, lưu trữ, giám sát sự kiện và dữ liệu nhật ký hoạt động để phân tích. Quy trình SIM mang tính toàn diện và kéo dài theo thời gian.

Ngược lại, SEM, hay quản lý sự kiện bảo mật, là quy trình tập trung vào giám sát và phân tích sự kiện cũng như cảnh báo bảo mật ngay lập tức để đối mặt với những mối đe doạ. Khác với SIM, SEM tập trung kiểm tra kỹ lưỡng những sự kiện cụ thể có thể là dấu hiệu cảnh báo.

SIEM là giải pháp kết hợp cả 2 phương pháp tiếp cận này thành một hệ thống đồng nhất, giúp tổ chức quản lý thông tin bảo mật hiệu quả.

SIEM phát hiện các mối đe doạ an ninh nào?

Ransomware

Từ năm 2020, ransomware đã trở thành mối đe doạ hàng đầu. Mục tiêu chính của ransomware là các ngành năng lượng và sản xuất. SIEM đóng vai trò quan trọng trong việc xác định và phân tích những sự cố ransomware tiềm ẩn.

APT

Cuộc tấn công APT thường xảy ra với tần suất thấp và chậm để tránh bị phát hiện. Tuy nhiên, SIEM có khả năng phát hiện bất thường trong thời gian thực để giúp các nhóm SOC tập trung vào những sự kiện quan trọng trước một cuộc tấn công.

Mối đe doạ nội bộ

Mối đe doạ nội bộ xảy ra khi người dùng sử dụng quyền truy cập hợp pháp nhằm gây tổn hại cho doanh nghiệp. SIEM tổng hợp dữ liệu để tạo hồ sơ người dùng và phát hiện các bất thường. Hệ thống dùng machine learning để phân tích người dùng và cảnh báo hoạt động đáng ngờ.

Lừa đảo (Phishing)

SIEM phát hiện các dấu hiệu lừa đảo như tiêu đề maill đáng ngờ, hành vi không bình thường trong giao tiếp email và rò rỉ dữ liệu tiềm ẩn. Ngoài ra, giải pháp này cũng được tích hợp với những công cụ Endpoint Security và phát hiện hành vi đáng ngờ trên điểm cuối có thể chính là dấu hiệu của cuộc tấn công lừa đảo.

Tại sao nên sử dụng các công cụ SIEM?

Các công cụ SIEM mang lại nhiều lợi ích như:

Phát hiện mối đe doạ sớm: Giám sát các sự kiện và mối đe doạ trong thời gian thực giúp các công ty xác định lỗ hổng nhanh chóng và triển khai các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
Nâng cao hiệu quả: Hỗ trợ giám sát mọi sự kiện bảo mật trong một hệ thống tập trung.
Giảm chi phí: Hợp nhất việc phát hiện, quản lý và báo cáo sự kiện bảo mật, giúp giảm thiểu nhu cầu sử dụng nhiều công cụ bảo mật và tiết kiệm chi phí.
Tuân thủ: Hỗ trợ công ty giám sát và tuân thủ những tiêu chuẩn bảo mật cụ thể.
Phân tích và báo cáo: Phân tích những sự kiện bảo mật và báo cáo chi tiết.

Cách triển khai SIEM cho doanh nghiệp

Để triển khai SIEM thành công, doanh nghiệp cần quy trình rõ ràng như sau:

Thiết lập yêu cầu

Doanh nghiệp cần thiết lập yêu cầu cụ thể và mục đích muốn đạt theo các gợi ý:

Bối cảnh pháp lý: Nghiên cứu những quy định ngành có liên quan như HIPAA, GDPR, PCI-DSS và những chính sách nội bộ để xác định yêu cầu cụ thể về tuân thủ và bảo mật.
Nguồn dữ liệu: Xác định những nguồn dữ liệu cần giám sát như hệ thống phát hiện xâm nhập, tường lửa, công cụ bảo mật điểm cuối, nhật ký ứng dụng và hệ thống xác thực. Ưu tiên chọn nguồn dữ liệu dựa trên mức độ quan trọng và rủi ro của chúng.
Kết quả mong muốn: Mô tả rõ ràng những mục tiêu khi triển khai SIEM. Mục tiêu đó có thể là đảm bảo tuân thủ những quy định cụ thể hoặc giảm thời gian ứng phó sự cố.

Lên kế hoạch thực hiện

Khi đã biết mục tiêu xây dựng SIEM là gì, hãy lên kế hoạch thực hiện theo hướng dẫn sau:

Lựa chọn SIEM: Đánh giá những giải pháp SIEM trên thị trường dựa vào các yếu tố như khả năng mở rộng, chức năng, tính tiện dụng, chi phí và khả năng tích hợp.
Phạm vi và tiến trình dự án: Phác thảo phạm vi dự án triển khai SIEM và thiết lập mốc thời gian thực tế với những mốc quan trọng ở từng giai đoạn của dự án.
Sự tham gia của các bên liên quan: Thu hút sự tham gia của các bên liên quan chính từ những nhóm công nghệ thông tin, bảo mật và tuân thủ, liên lạc và thống nhất mục tiêu. Bộ phận phụ trách cần phải phân công trách nhiệm cho từng thành viên một cách cụ thể.
Kế hoạch đào tạo: Xây dựng kế hoạch đào tạo thành viên nhóm cách sử dụng và quản lý hệ thống SIEM. Nội dung này bao gồm quản trị hệ thống, báo cáo, ứng phó và khắc phục sự cố.

Triển khai

Các nhiệm vụ chính gồm:

Cài đặt SIEM: Cài đặt phần mềm, phần cứng và cấu hình các tác nhân hay trình kết nối trên thiết bị liên quan.
Cấu hình: Xác định quy tắc tương quan về chuẩn hoá dữ liệu để đảm bảo thông tin chính xác và trùng khớp. Tạo ra các quy tắc, cảnh báo và trang tổng quan tuỳ chỉnh nhằm đáp ứng nhu cầu cụ thể của tổ chức.
Chính sách và quy trình bảo mật: Phát triển chính sách bảo mật để quản lý việc sử dụng SIEM. Thiết lập quy trình phản hồi để xử lý cảnh báo và các sự cố, bao gồm quy trình báo cáo và kênh liên lạc.
Kiểm tra: Kiểm tra hệ thống SIEM để xác thực mức độ hiệu quả và chính xác khi hoạt động.
Xem xét và sàng lọc: Thu thập phản hồi từ những bên liên quan và người dùng cuối nhằm xác định những lĩnh vực cần cải thiện. Tinh chỉnh quy tắc, cấu hình và cảnh báo của hệ thống để giải quyết lỗ hổng.

Cập nhật về chính sách và quy tắc

Quá trình này bao gồm:

Xem xét và cập nhật thường xuyên các chính sách bảo mật nhằm đảm bảo phản ứng linh hoạt với mối đe doạ và yêu cầu kinh doanh thay đổi.
Dùng tài nguyên của SIEM để thực hiện những điều chỉnh cần thiết nhằm đảm bảo hiệu quả tối ưu và hạn chế quá tải.
Tích hợp SIEM với nguồn cấp dữ liệu thông tin về mối đe doạ bên ngoài để cập nhật liên tục về lỗ hổng và xu hướng bảo mật mới nhất.
Đào tạo, cung cấp tài liệu và hỗ trợ liên tục cho những thành viên trong nhóm nhằm đảm bảo họ có khả năng sử dụng và quản lý hệ thống SIEM.
Đánh giá và kiểm tra hệ thống SIEM để đảm bảo tính hiệu quả và phù hợp với nhu cầu của tổ chức.

Tạm kết

Như vậy, các thông tin về SIEM đã được cung cấp đầy đủ. Hy vọng rằng bạn hiểu được tầm quan trọng của giải pháp này và biết cách ứng dụng hiệu quả. Chúc bạn thành công!

Xem thêm:

Điện thoại Xiaomi chính hãng, giá tốt và chất lượng cao chỉ có tại FPT Shop. Xem ngay và chọn cho mình một thiết bị phù hợp nhé!