Traceroute là gì? Lệnh Traceroute có mục đích gì và bản chất có gì khác biệt so với việc dùng lệnh Ping?

Với các kỹ sư mạng, Traceroute gần như là thuật ngữ quen thuộc và phổ biến nhưng lại khá xa lạ với các newbie – những người mới vào nghề IT. Bài viết dưới đây sẽ mách bạn Traceroute là gì, các kỹ sư mạng máy tính hay dân IT sử dụng nó để làm gì.

1. Đôi nét về lệnh Traceroute

Traceroute là gì?

Traceroute thực tế là một công cụ giúp bạn theo dõi đường đi mà các gói dữ liệu thực hiện khi chúng đi qua mạng Internet. Tất cả các hệ điều hành hiện đại đều có khả năng thực hiện theo dõi này, bao gồm Windows, Linux, MacOS...

Khi khởi động Traceroute, bạn cần chỉ định cho nó biết trang web/máy chủ mà bạn muốn theo dõi đường truyền. Thông thường, đây là địa chỉ URL của trang web bạn đang cố truy cập, nhưng bạn cũng có thể cung cấp địa chỉ IP nếu muốn.

Khi bạn đã bắt đầu Traceroute, nó sẽ gửi các gói dữ liệu tới điểm đến bạn đã chỉ định, sau đó sẽ ghi lại quá trình di chuyển của các gói dữ liệu và gửi thông tin về lại máy tính của bạn, từ đó cho bạn biết chúng đã đi qua những điểm nào.

Điều này thực sự hữu ích khi bạn muốn xác định vấn đề trên mạng. Nếu có máy chủ hoặc quá trình chuyển dữ liệu gì đó gặp sự cố, Traceroute sẽ phát hiện và báo cáo rằng có vấn đề xảy ra. Sau đó, bạn có thể sử dụng thông tin này để chẩn đoán chính xác nguyên nhân của sự cố và tìm cách khắc phục hợp lý.

Cách thức hoạt động của Traceroute là gì?

Khi sử dụng Internet, bạn dễ dàng quên mất rằng có một hệ thống phức tạp đằng sau, bao gồm nhiều bộ phận và hệ thống máy chủ đang hoạt động để duy trì cơ chế World Wide Web. Mỗi lần bạn gửi thông tin, dù là cuộc trò chuyện hay là hình ảnh chú mèo đáng yêu, đều phải đi qua các trung gian như sàn giao dịch và máy chủ trước khi đến đích.

Thật tiếc vì không có cơ chế nhắc nhở nào giúp bạn hiểu rõ hơn về cấu trúc này cho đến khi bạn gặp vấn đề gì đó, khiến bạn không thể truy cập một hoặc nhiều trang web nhất định. Nguyên nhân có thể xuất phát từ thiết bị của bạn, từ trang web đích hoặc từ một vấn đề nào đó khác nữa.

Và để xác định vấn đề đó ở đâu, việc sử dụng Traceroute là phương pháp tốt nhất.

Traceroute là một công cụ hữu ích trong việc chẩn đoán sự cố mạng. Tuy nhiên, kết quả thành công của Traceroute chủ yếu dựa vào việc khai thác một cách thông minh biến "Time-to-Live" trong các gói dữ liệu. Do đó, để hiểu rõ hơn Traceroute là gì thì bạn cần nắm được “Time-to-Live” là gì được FPT Shop phân tích ở nội dung bên dưới.

2. "Time-to-Live" của gói là gì?

Tình huống lý tưởng nhất là khi một máy tính gửi một gói dữ liệu từ điểm này đến điểm khác và đến đích mà không gặp bất kỳ vấn đề nào. Nó sẽ theo đường dẫn nhanh nhất có thể từ điểm A đến điểm B mà không bị gián đoạn hay cản trở.

Tuy nhiên, mạng Internet vốn dĩ là một thế giới phức tạp và khó lường. Nếu một kỹ sư mạng thiết lập máy chủ không chính xác, các gói dữ liệu có thể bị mắc kẹt trong các vòng lặp vô hạn giữa các máy chủ. Trường hợp này xảy ra quá thường xuyên thì mạng có thể bị quá tải với các gói tin luôn quay vòng mãi.

Những bộ não thông minh đằng sau các gói dữ liệu đã tạo ra một giải pháp để giải quyết vấn đề này, được gọi là "Time-to-Live" hoặc "TTL". Cụ thể, mỗi gói dữ liệu trước khi đi qua một số lớn các điểm trung gian, sẽ được gán một giá trị TTL lớn hơn 0. Khi giá trị TTL này giảm xuống 0, gói dữ liệu được xem như "chết" và sẽ bị loại bỏ.

Khi gói dữ liệu di chuyển qua các máy chủ trên đường đi, TTL sẽ giảm đi một đơn vị mỗi khi gặp một máy chủ. Thông thường, giá trị TTL được thiết lập sao cho gói dữ liệu có đủ thời gian để đến đích trước khi TTL giảm xuống 0. Tuy nhiên, nếu gói dữ liệu bị mắc kẹt trong vòng lặp, giá trị TTL sẽ giảm cho đến khi gói "chết".

Khi một gói dữ liệu hết hạn, máy chủ cuối cùng mà gói đó đi qua sẽ gửi một tin nhắn "ICMP Time Exceeded" trở lại điểm gốc. Điều này cung cấp thông tin cho người dùng về vị trí cụ thể mà gói dữ liệu đã hết hạn, hỗ trợ trong việc xác định và khắc phục sự cố.

3. Time-to-Live cho phép Traceroute hoạt động như thế nào?

Thông báo ICMP Time Exceeded nêu trên chính là chiếc chìa khóa giúp ta mở ra cánh cửa hoạt động của Traceroute. Song, nếu chưa tìm hiểu thì bạn có thể cảm thấy cơ chế hoạt động của nó khá rối rắm.

Để bắt đầu, Traceroute gửi một gói dữ liệu với giá trị TTL được thiết lập thành 1. Điều này có nghĩa là gói dữ liệu rời khỏi máy tính của bạn đến máy chủ đầu tiên trên đường truyền thì sẽ bị trừ đi một giá trị TTL, đồng thời hệ thống sẽ thông báo rằng giá trị TTL đã giảm xuống 0 và gói đã hết hạn.

Máy chủ sẽ xử lý gói dữ liệu sẽ gửi lại một thông báo ICMP Time Exceeded về máy tính của bạn cùng với vị trí của nó trên đường đi. Sau đó, máy tính của bạn ghi lại vị trí của máy chủ này như là bước đầu tiên trên đường tới đích của bạn.

Tiếp theo, Traceroute sẽ gửi các gói dữ liệu tiếp theo với giá trị TTL lần lượt là 2, 3, và cứ tiếp tục như vậy cho đến khi các gói đó đến đích của bạn. Mỗi gói dữ liệu sẽ hết hạn tại bước tiếp theo của hành trình, mỗi máy chủ trên đường đi sẽ gửi lại báo cáo về việc gói dữ liệu đã hết hạn, cung cấp thông tin cần thiết cho máy tính của bạn để biết được đường đi của các gói dữ liệu.

4. Mục đích sử dụng của Traceroute là gì?

Ở mức độ cơ bản, Traceroute cho phép bạn theo dõi cách các gói dữ liệu di chuyển qua mạng. Cho dù bạn là một kỹ sư mạng đang tiến hành kiểm tra kỹ lưỡng để đảm bảo mọi thứ diễn ra bình thường, hoặc bạn chỉ quan tâm đến cách các gói dữ liệu di chuyển khi bạn truy cập Google, Traceroute luôn là công cụ tốt nhất để làm điều này.

Tuy nhiên, nó cũng rất hữu ích trong việc phát hiện và chẩn đoán lỗi trong hệ thống. Nếu Traceroute gửi yêu cầu tới một máy chủ mà không nhận được phản hồi, nó sẽ nhận biết rằng gói dữ liệu mà nó đã gửi không nhận được phản hồi (trong một thời gian nhất định). Khi mốc thời gian đã trôi qua mà không nhận được phản hồi, Traceroute sẽ thông báo "Request timed out", tức là không có phản hồi đến trong thời gian quy định.

Tuy nhiên, việc nhận được thông báo "Request timed out" không phải lúc nào cũng đồng nghĩa là máy chủ không hoạt động. Đôi khi máy chủ có thể chặn các yêu cầu từ Traceroute và từ chối trả lời. Tuy nhiên, nếu bạn có đủ tin tưởng rằng không có máy chủ nào trong chuỗi đường truyền sẽ chặn các yêu cầu từ Traceroute, thì đây là cách tốt nhất để chẩn đoán một trang web/máy chủ không phản hồi khi bạn cố gắng kết nối với nó.

5. Sự khác biệt giữa Ping và Traceroute là gì?

Những người có hiểu biết về kỹ thuật sẽ nhận ra rằng Traceroute có vẻ giống với một công cụ mạng tiện ích khác là Ping. Tuy nhiên, cũng ít người phân biết được sự khác nhau giữa Ping và Traceroute là gì. Mặc dù hai tính năng này có một số điểm trùng lặp nhất định, người dùng sử dụng chúng với các mục đích hoàn toàn khác nhau.

Như đã mô tả ở trên, Traceroute giúp bạn theo dõi đường đi của gói dữ liệu sau khi nó rời khỏi máy tính của bạn. Trong khi đó, Ping cho bạn biết liệu máy tính của bạn có thể kết nối được với một máy chủ cụ thể hay không, và thời gian mất để kết nối đến đó là bao lâu.

Vì vậy, nếu bạn muốn xem toàn bộ hành trình của gói dữ liệu qua mạng thì Traceroute là công cụ phù hợp. Trong khi đó, nếu bạn chỉ quan tâm đến việc máy chủ có phản hồi hay không, bạn có thể sử dụng Ping. Tất nhiên, bạn cũng có thể sử dụng Traceroute để làm điều này, nhưng bạn sẽ phải đợi một chút cho đến khi nó hoàn tất hành trình đến máy chủ trước khi bạn nhận được câu trả lời mà bạn đang tìm kiếm.

6. Cách thực hiện lệnh Traceroute

Như đã đề cập trước đó, tất cả các hệ điều hành phổ biến hiện nay đều hỗ trợ người dùng thực hiện Traceroute. Việc này dễ dàng như việc mở một terminal hoặc command prompt và nhập lệnh Traceroute.

Để bạn dễ dàng hình dung hơn về cách thực hiện Traceroute là gì, FPT Shop sẽ minh họa dựa trên 2 hệ điều hành phổ biến là macOS, Linux và Windows như sau:.

Đối với macOS

Trên macOS, bạn chỉ cần mở Terminal và nhập "traceroute", sau đó là URL hoặc địa chỉ IP của đích. Bạn có thể tham khảo hình mình họa ở dưới:

Đối với Linux

Quy trình tương tự cũng áp dụng cho Linux, tuy nhiên, bạn có thể cần phải cài đặt Traceroute trước khi thực hiện lệnh này, ví dụ:

Đối với Windows

Đối với hệ điều hành Windows, quy trình hoạt động tương tự, nhưng sử dụng lệnh "tracert" thay vì "traceroute". Bạn có thể tham khảo thêm thông tin về tracert và các lệnh quản lý mạng không dây khác trên Windows để biết thêm chi tiết về các công cụ này.

7. Tạm kết

Traceroute là gì? Đó là một công cụ mạng giúp theo dõi và phân tích đường truyền dữ liệu trên Internet. Bằng cách hiển thị con đường mà các gói dữ liệu thực hiện từ nguồn đến đích, Traceroute hỗ trợ người dùng xác định vị trí, đánh giá hiệu suất và phát hiện sự cố trong mạng.

Hy vọng qua bài viết, các bạn đã biết được Traceroute là gì, các kỹ sư mạng máy tính và dân IT sử dụng Tracerout để làm gì rồi nhé!

Nếu bạn muốn mua laptop, FPT Shop đang cung cấp một loạt các sản phẩm laptop đa dạng đến từ các thương hiệu uy tín, kèm theo hàng loạt ưu đãi hấp dẫn để giúp bạn đưa ra quyết định một cách thuận lợi hơn. Tham khảo các sản phẩm laptop giá tốt nhất tại đây.

Máy tính xách tay

Xem thêm:

Mạng máy tính là gì? Tìm hiểu cách hoạt động và các loại mạng máy tính

VNPT tra cứu và đóng tiền cước phí Internet online như thế nào cho đơn giản?