Trợ cấp thất nghiệp là gì? Điều kiện, thủ tục và thời gian nhận trợ cấp thất nghiệp

Trợ cấp thất nghiệp là gì? Đây là câu hỏi được nhiều người lao động quan tâm khi không may mất việc. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ khái niệm trợ cấp thất nghiệp, điều kiện, thủ tục cần thiết và thời gian chi trả để đảm bảo quyền lợi một cách đầy đủ nhất.

Trợ cấp thất nghiệp là gì

Trợ cấp thất nghiệp (TCTN) là một trong những quyền lợi quan trọng thuộc chế độ bảo hiểm thất nghiệp, nhằm hỗ trợ người lao động trong giai đoạn bị mất việc làm. Khoản trợ cấp này giúp người lao động có điều kiện ổn định cuộc sống, học nghề và tìm kiếm việc làm mới, dựa trên cơ sở mức đóng bảo hiểm vào Quỹ bảo hiểm thất nghiệp trước đó.

Theo Điều 42 của Luật Việc làm năm 2013, người lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp sẽ được hưởng 4 quyền lợi chính:

• Nhận trợ cấp thất nghiệp hàng tháng.
• Được tư vấn, giới thiệu việc làm mới.
• Hưởng hỗ trợ chi phí học nghề.
• Được đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao kỹ năng nghề để duy trì việc làm.

Như vậy, trợ cấp thất nghiệp không chỉ đơn thuần là khoản tiền hỗ trợ khi mất việc, mà còn là một phần trong hệ thống bảo vệ quyền lợi lâu dài cho người lao động. Việc tham gia đóng bảo hiểm thất nghiệp giúp người lao động yên tâm hơn trước những rủi ro nghề nghiệp trong tương lai.

Điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp là gì?

Sau khi hiểu rõ trợ cấp thất nghiệp là gì, hãy cùng tìm hiểu về điều kiện để hưởng trợ cấp thất nghiệp nhé. Để được nhận trợ cấp thất nghiệp, người lao động cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau, theo quy định tại Điều 49, Mục 3 của Luật Việc làm 2013:

1. Đã chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc đúng pháp luật, trừ các trường hợp:

• Tự ý nghỉ việc trái luật.
• Đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp mất sức lao động hằng tháng.

2. Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên, tính trong:

• 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng (đối với hợp đồng xác định hoặc không xác định thời hạn).
• 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng (đối với hợp đồng mùa vụ hoặc công việc nhất định từ 3 tháng đến dưới 12 tháng – tuy nhiên loại hợp đồng này đã bị bãi bỏ từ 01/01/2021 theo Bộ luật Lao động 2019).

3. Đã nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại trung tâm dịch vụ việc làm trong vòng 3 tháng kể từ ngày nghỉ việc.

4. Chưa có việc làm sau 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ, trừ các trường hợp sau:

• Thực hiện nghĩa vụ quân sự hoặc công an.
• Đi học có thời hạn từ 12 tháng trở lên.
• Bị đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc.
• Bị tạm giam hoặc đang chấp hành án tù.
• Ra nước ngoài định cư hoặc đi lao động theo hợp đồng.
• Người lao động đã qua đời.

Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp được tính như thế nào?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 50 Luật Việc làm 2013 và khoản 1 Điều 8 Thông tư 28/2015/TT-BLĐTBXH, mức trợ cấp thất nghiệp hằng tháng được tính như sau:

Công thức tính:

Mức hưởng TCTN = 60% × Mức lương bình quân của 6 tháng liền kề đã đóng bảo hiểm thất nghiệp trước khi mất việc

Trường hợp đặc biệt: Nếu 6 tháng liền kề trước khi nghỉ việc có gián đoạn trong đóng BHTN, thì mức bình quân sẽ được tính trên 6 tháng có đóng BHTN gần nhất trước thời điểm chấm dứt hợp đồng. Tuy nhiên, mức trợ cấp thực tế không được vượt quá 5 lần mức lương cơ sở hoặc mức lương tối thiểu vùng, tùy theo chế độ lương mà người lao động áp dụng:

1. Đối với người lao động hưởng lương theo chế độ Nhà nước:

• Tối đa 5 lần mức lương cơ sở.
• Từ ngày 01/7/2023, mức lương cơ sở là 1,8 triệu đồng/tháng → mức trợ cấp thất nghiệp tối đa là 9 triệu đồng/người/tháng.

2. Đối với người lao động làm việc tại doanh nghiệp (lương do doanh nghiệp quyết định):

• Tối đa 5 lần mức lương tối thiểu vùng, theo từng khu vực.
• Mức hưởng tối đa dao động từ 16,25 triệu đồng đến 23,4 triệu đồng/tháng, tùy theo vùng lương tối thiểu năm 2023.

Cách tính thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp

Thời gian người lao động được hưởng trợ cấp thất nghiệp (TCTN) phụ thuộc vào tổng số tháng đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), nhưng không vượt quá 12 tháng theo quy định. Căn cứ theo khoản 2 Điều 50 của Luật Việc làm năm 2013, thời gian hưởng trợ cấp được tính như sau: Người lao động nếu đã đóng BHTN từ đủ 12 tháng đến dưới 36 tháng sẽ được hưởng 3 tháng trợ cấp thất nghiệp. Sau đó, với mỗi 12 tháng đóng bảo hiểm bổ sung, người lao động sẽ được cộng thêm 1 tháng hưởng trợ cấp. Tuy nhiên, tổng thời gian hưởng trợ cấp không được vượt quá 12 tháng, dù người lao động có thời gian đóng bảo hiểm dài hơn.

Bao lâu thì được nhận tiền trợ cấp thất nghiệp?

Người lao động có thể bắt đầu nhận tiền trợ cấp thất nghiệp sau khoảng 25 ngày làm việc kể từ khi nộp đầy đủ hồ sơ. Thời gian chi trả trợ cấp được quy định cụ thể tại khoản 2 Điều 18 Nghị định 28/2015/NĐ-CP như sau:

Đối với tháng đầu tiên, cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ tiến hành chi trả trong vòng 5 ngày làm việc, tính từ ngày nhận được quyết định về việc hưởng trợ cấp thất nghiệp của người lao động.

Từ tháng thứ hai trở đi, nếu không có quyết định tạm dừng hoặc chấm dứt hưởng trợ cấp, người lao động sẽ tiếp tục được nhận tiền trợ cấp trong thời hạn 5 ngày làm việc, kể từ ngày thứ 7 của tháng đó. Trong trường hợp ngày thứ 7 rơi vào ngày nghỉ, thì thời hạn chi trả sẽ được tính từ ngày làm việc kế tiếp.

Như vậy, người lao động cần lưu ý mốc thời gian từ khi nộp hồ sơ đến khi được chi trả lần đầu, cũng như lịch chi trả các tháng tiếp theo để chủ động trong việc theo dõi và nhận trợ cấp.

Hưởng trợ cấp thất nghiệp cần chuẩn bị giấy tờ gì?

Theo quy định tại Điều 16 Nghị định 28/2015/NĐ-CP, người lao động khi làm hồ sơ để hưởng trợ cấp thất nghiệp cần chuẩn bị một số giấy tờ quan trọng như sau:

Trước tiên, người lao động cần có sổ bảo hiểm xã hội, kèm theo các tờ rời nếu có, bản photo để nộp kèm hồ sơ. Đây là căn cứ chứng minh thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

Tiếp theo, cần điền đầy đủ thông tin vào đơn đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, theo mẫu số 01 do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành. Mẫu đơn này có thể xin trực tiếp tại trung tâm dịch vụ việc làm hoặc tải từ website chính thức của Bộ.

Ngoài ra, người lao động cần nộp bản chính hoặc bản sao có chứng thực của một trong các loại giấy tờ xác nhận việc đã chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc. Các giấy tờ có thể gồm: hợp đồng lao động đã hết hạn, quyết định thôi việc, quyết định sa thải, quyết định kỷ luật buộc thôi việc, thông báo hoặc thỏa thuận chấm dứt hợp đồng lao động.

Riêng đối với trường hợp người lao động làm việc theo hợp đồng lao động mùa vụ hoặc công việc nhất định có thời hạn từ đủ 3 tháng đến dưới 12 tháng (theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 43 Luật Việc làm 2013) thì cần cung cấp thêm giấy tờ xác nhận việc đã chấm dứt hợp đồng theo đúng hình thức hợp đồng đã ký.

Ngoài các giấy tờ kể trên, người lao động nên chuẩn bị 02 ảnh 3x4 (nếu được yêu cầu) và mang theo CMND/CCCD để xuất trình hoặc đối chiếu thông tin khi nộp hồ sơ.

Thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp

Đăng ký trực tiếp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm (TTDVVL)

• Bước 1: Nộp hồ sơ

Trong vòng 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, người lao động chưa có việc làm cần trực tiếp nộp hồ sơ tại TTDVVL nơi muốn nhận trợ cấp.

• Bước 2: Giải quyết hồ sơ

TTDVVL xác nhận tiếp nhận hồ sơ trong 15 ngày làm việc. Trong 20 ngày làm việc kể từ ngày nộp, sẽ có quyết định hưởng trợ cấp hoặc từ chối kèm lý do. Trợ cấp tính từ ngày thứ 16 kể từ ngày nộp hồ sơ.

• Bước 3: Nhận tiền

Trong 5 ngày làm việc từ khi có quyết định, BHXH địa phương chi trả tháng đầu tiên cùng thẻ BHYT. Các tháng tiếp theo sẽ được chi trả trong vòng 12 ngày tính từ ngày hưởng, nếu không có quyết định tạm dừng hoặc chấm dứt trợ cấp.

• Bước 4: Thông báo tìm việc hàng tháng

Người lao động phải đến TTDVVL theo lịch hẹn để báo cáo tình trạng tìm việc trong thời gian đang nhận trợ cấp.

Đăng ký trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia

• Bước 1: Truy cập Cổng dịch vụ công quốc gia và tài khoản đăng nhập.
• Bước 2: Tìm và chọn dịch vụ "Giải quyết vấn đề hỗ trợ cấp nghiệp vụ", nhấn "Nộp trực tuyến" .
• Bước 3: Điền đơn đề nghị (mẫu số 01), tải lên giấy tờ chấm dứt hợp đồng.
• Bước 4: Chọn nơi nhận cấp (qua ngân hàng hoặc tại cơ quan Y tế).
• Bước 5: Gửi hồ sơ và chờ xác nhận từ TTDVVL.

Kết luận

Qua bài viết, chắc hẳn bạn đã hiểu rõ trợ cấp thất nghiệp là gì, ai được hưởng và cần chuẩn bị những gì để nhận trợ cấp đúng hạn. Việc nắm rõ thông tin sẽ giúp người lao động chủ động bảo vệ quyền lợi của mình khi rơi vào tình huống mất việc không mong muốn.

Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, bạn có thể tra cứu trợ cấp thất nghiệp nhanh chóng và chính xác. Đừng quên FPT Shop đang cung cấp nhiều mẫu smartphone đa dạng mẫu mã, thương hiệu và giá thành để bạn thỏa sức lựa chọn.

Xem nhanh: Điện thoại realme

Xem thêm:

• Các cách tra cứu Trợ cấp thất nghiệp cực nhanh và chính xác ngay trên chiếc điện thoại của bạn
• Lương 5 triệu đóng bảo hiểm bao nhiêu? Cách tính tiền đóng bảo hiểm chính xác