Cốm dẹp - Nét đẹp trong văn hóa ẩm thực của người miền Tây

Nếu như Hà Thành nổi tiếng với cốm làng Vòng thì người Khmer ở miền Tây cũng có món cốm dẹp nức tiếng thơm ngon. Vậy bạn đã biết gì về loại cốm này? Hãy cùng FPT Shop tìm hiểu về món đặc sản, đậm nét văn hóa truyền thống của dân tộc Khmer này trong bài sau nhé!

Cốm dẹp - Ẩm thực văn hóa của người Khmer

Cốm dẹp, món ăn đặc sản chẳng còn xa lạ gì trong nền văn hóa ẩm thực của Việt Nam, nhất là ở các tỉnh miền Tây như Trà Vinh, Sóc Trăng, An Giang. Được làm từ gạo nếp non, cốm dẹp nổi bật với vị ngọt bùi, mềm mịn. Dù không có màu xanh ngọc bắt mắt như cốm Hà Nội nhưng cốm miền Tây lại mang một sắc trắng ngà ngọt ngào.

Được biết món ăn này có nguồn gốc từ cộng đồng người Khmer. Không đơn thuần là một món ăn vặt mùa nếp chín, từ hơn 100 năm trước đến nay, người dân tộc Khmer đã dùng nó để dâng lên thần linh mỗi mùa lễ Ok om bok - Cúng Trăng vào tháng 10 âm lịch hàng năm. Để cầu mong một mùa màng bội thu cũng như cảm tạ thần linh đã luôn ban phước cho dân làng.

Cách làm cốm dẹp trứ danh của người Khmer

Nhìn có vẻ rất đơn giản nhưng cách làm cốm dẹp rất cầu kỳ, đòi hỏi sự kỳ công, tỉ mỉ và tay nghề cao. Từ khâu lựa chọn nguyên liệu tới bước sơ chế, rang cốm, tất cả đều phải thực hiện đúng cách mới tạo ra thành phẩm thơm ngon.

Nguyên liệu làm cốm

Nguyên liệu làm cốm dẹp chính là những hạt gạo nếp non, nếp vừa đỏ đuôi, chưa chín hẳn, hạt còn mềm và dẻo. Thường người dân sẽ chọn gạo nếp đầu mùa, khoảng tháng 10 - 11. Những hạt nếp được gặt trước khi trổ khoảng 10 ngày, vừa chín tới, căng hạt và đầy sữa, chưa nở bung.

Chi tiết từng công đoạn thực hiện

Nếp thu hoạch từ đồng về sẽ được người Khmer mang đi sẩy kĩ rồi ngâm nước qua đêm theo giờ giấc rõ ràng. Việc ngâm đúng giờ này nhằm đảm bảo cốm không bị ngậm nước hoặc nhão.
Sau đó, nếp sẽ được rang chung với dừa rám vỏ cùng với đường thốt nốt hoặc đường cắt nhằm tạo vị ngọt, độ thơm, bùi cho cốm. Chiếc nồi mà người dân tộc Khmer dùng để rang rất đặc biệt, đó là những chiếc om hoặc nồi đất thủ công để tạo độ ngon đặc trưng của món ăn.
Rang tới khi cốm nổ, người ta sẽ đổ ra cốm lớn rồi dùng hợp sức của 2 - 3 người luân phiên và liên tục giã cho đến lúc nếp dính chày và chảy xuống.
Cuối cùng, chúng được đổ ra nia tre, sàng sảy cho sạch trấu rồi bỏ vào bao buộc kín lại để bảo quản.

Gợi ý các món ăn ngon với cốm dẹp

Theo dòng thời gian xuất hiện rất nhiều cách thưởng thức cốm dẹp khác nhau. Đơn giản và truyền thống nhất đó là bỏ cốm lên một cái lá chuối rồi bốc ăn. Cách này giúp cảm nhận được rõ hương vị ngọt bùi tự nhiên, nguyên bản của thứ nếp non đầu mùa. Ngoài ra, nó còn được dùng để chế biến nhiều món ăn khác nhau. Dưới đây là một số gợi ý món ăn ngon từ cốm dẹp, bạn có thể thử làm tại nhà.

Cốm dẹp trộn dừa

Cốm dẹp trộn dừa là món ăn vặt đặc sắc với hương cốm thơm ngon mang màu xanh mướt, bóng bẩy thơm nhẹ mùi lá dứa kèm sợi dừa nạo trắng tinh. Những hạt cốm thấm nước cốt dừa mềm ngọt, không bị nhão, nát khiến bao người mê mẩn.

Cách làm cốm dẹp trộn dừa khá đơn giản, bạn chỉ cần xay lá dứa, lọc lấy nước rồi cho vào đun cùng nước cốt dừa. Sau đó, bạn rưới từ từ nước cốt dừa vào cốm, vừa rưới vừa trộn. Khi thấy cốm vừa đủ độ ướt, bạn ngừng lại, để cốm thấm nước dừa 30 phút rồi mới rưới tiếp. Sau 3 lần trộn nước cốt dừa vào cốm, bạn cho thêm đường vào để tăng độ ngọt và trộn dừa nạo sợi vào nữa là xong.

Xôi cốm dẹp

Xôi cốm dẹp, món ăn sáng thơm ngon, bổ dưỡng hoặc dùng làm món tráng miệng trong các dịp đặc biệt cũng rất hợp. Để làm món ăn này, bạn phải nấu xôi từ gạo nếp thơm rồi đem trộn đều với cốm dẹp đã rang chín, thêm chút đường, muối. Nếu muốn tăng thêm độ béo ngậy, hương vị đậm đà cho món ăn, bạn có thể thưởng thức cùng với đậu xanh, nước cốt dừa hoặc đậu phộng rang.

Chè cốm dẹp

Nếu bạn đang tìm kiếm một công thức làm chè mới cho ngày thu mát mẻ thì đừng bỏ qua món chè cốm dẹp. Chỉ cần nấu đậu xanh cho mềm rồi trộn với cốm dẹp đã rang chín, thêm nước cốt dừa, đường và ít muối đun sôi lên, rắc chút đậu phộng rang lên trên là được. Chè cốm dẹp thành phẩm có vị ngọt thanh, béo ngậy của nước cốt dừa, bùi bùi của đậu phộng.

Chả cốm dẹp

Cốm dẹp không chỉ dùng làm món ăn vặt, món tráng miệng mà còn có thể chế biến thành món chính. Tiêu biểu trong số đó chính là món chả cốm dẹp được làm từ cốm dẹp và thịt heo/thịt gà xay nhuyễn.

Món chả cốm này không chỉ thơm ngon, lạ miệng mà phương thức chế biến cũng rất đơn giản. Bạn trộn cốm dẹp với thịt xay, thêm chút hành tím băm nhỏ, gia vị cho vừa ăn. Rồi nặn thành từng viên nhỏ, cho vào chảo dầu, chiên trên bếp ga vừa cho đến khi vàng giòn là xong.

Bí quyết mua và bảo quản cốm dẹp thơm ngon

Cách chọn mua cốm dẹp

Cốm dẹp hiện nay được bày bán rộng khắp trên thị trường. Bạn có thể dễ dàng tìm thấy ở tiệm tạp hóa, siêu thị hoặc mua online. Tuy nhiên, để chọn được cốm ngon, chất lượng, bạn nên lưu ý những điểm sau:

Quan sát kỹ hạt cốm: Gói cốm ngon thường có hạt hơi dài, chắc, mềm, không bị vỡ nát hoặc quá khô, hạt đều nhau.
Màu sắc của cốm: Không nên mua cốm có màu vàng hoặc xanh mướt không tự nhiên vì đó là dấu hiệu của việc sử dụng hóa chất để bảo quản hoặc tạo màu cho sản phẩm. Cốm dẹp thường có màu xanh nhạt hoặc trắng ngà tự nhiên đặc trưng của lúa nếp non.
Chú ý thời gian sản xuất: Nên chọn mua cốm mới sản xuất để đảm bảo độ tươi, mềm và dẻo. Tránh chọn gói cốm sản xuất đã lâu, chất lượng sẽ bị giảm sút.

Cách bảo quản cốm dẹp

Cốm dẹp mua về không dùng hết, bạn có thể áp dụng một trong hai phương pháp bảo quản sau:

Cách 1: Cho cốm dẹp vào túi hút chân không hoặc hộp kín có nắp đậy và bảo quản trong ngăn mát của tủ lạnh.
Cách 2: Đựng trong túi zip hoặc hộp kín, bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.

Hai phương pháp này giúp bạn kéo dài thời gian sử dụng của cốm dẹp. Tuy nhiên, để thưởng thức được hương vị thơm ngon đặc trưng, giá trị dinh dưỡng của cốm, bạn nên sử dụng càng sớm càng tốt. Hơn nữa, trước khi dùng, bạn nên kiểm tra lại xem cốm có dấu hiệu ẩm mốc hay hư hỏng không.

Kết luận

Vừa rồi, FPT Shop đã chia sẻ tới bạn các thông tin liên quan về cốm dẹp, món ăn đặc sản, mang đậm nét văn hóa tâm linh của người miền Tây. Hy vọng qua đó, bạn có thêm hiểu biết về nền ẩm thực Việt cũng như các món ăn ngon chế biến từ loại cốm này để chiêu đãi cả gia đình.

Nếu bạn quan tâm và có nhu cầu mua sắm các thiết bị điện máy, gia dụng thì hãy đến ngay với FPT Shop. Với vô số mẫu mã, kiểu dáng thuộc nhiều dòng sản phẩm như nồi, chảo, lò nướng, máy rửa bát, máy hút mùi,..., đáp ứng mọi nhu cầu của bạn.

Tham khảo một số mẫu chảo chống dính bán chạy top đầu FPT Shop tại đây: