Món ăn từ ngải cứu – Những công thức dinh dưỡng, dễ chế biến và tốt cho sức khỏe

Ngải cứu thường xuất hiện trong vườn nhà của nhiều gia đình Việt Nam, được dùng với cách chế biến đơn giản, mang lại hiệu quả cao mà không tốn kém. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ hết về công dụng của nó. Vậy ăn ngải cứu có tác dụng gì? Liệu loại rau này có thực sự tốt cho sức khỏe? Và bạn đã biết đến những món ăn từ ngải cứu bổ dưỡng chưa? Hãy cùng FPT Shop tìm hiểu ngay.

Rau ngải cứu là gì?

Ngải cứu là một loại cây quen thuộc với người Việt, thường được sử dụng trong cả ẩm thực và y học cổ truyền. Loại cây này còn có tên gọi khác như ngải diệp hay thuốc cứu, trong đó tên "thuốc cứu" phổ biến hơn ở khu vực miền Nam.

Ngải cứu có chiều cao từ 40cm đến 1m, chứa tinh dầu trong lá, và phân bố rộng rãi ở nhiều nơi trên thế giới như châu Âu, châu Á, Bắc Phi, Alaska và Bắc Mỹ. Tuy nhiên, không phải khu vực nào cũng coi trọng loài cây này; ở một số nơi, nó bị xem là cây xâm lấn và cần được loại bỏ.

Tại Việt Nam, ngải cứu dại mọc nhiều ở các tỉnh vùng núi phía Bắc như Lào Cai, Lai Châu, Yên Bái, Cao Bằng, Lạng Sơn, Hà Giang... Đây cũng là nguồn dược liệu chính được thu hoạch để sản xuất thuốc. Ngoài ra, nhiều gia đình còn trồng ngải cứu trong vườn để dùng trong bữa ăn hoặc làm bài thuốc dân gian chữa bệnh.

Ngải cứu thuộc họ cúc, là cây thân thảo sống lâu năm. Lá cây mọc so le, mặt trên có màu xanh đậm, mặt dưới phủ lớp lông trắng mịn. Cây thường được thu hoạch vào khoảng tháng 6 hằng năm, với phần lá là bộ phận sử dụng chính. Mặc dù ngải cứu có thể ra hoa và tạo hạt, nhưng việc nhân giống chủ yếu được thực hiện bằng phương pháp giâm cành hoặc trồng cây con thay vì gieo hạt.

Ăn rau ngải cứu có tác dụng gì?

Nhiều người thắc mắc liệu ăn ngải cứu có tốt không và những lợi ích cụ thể của loại rau này đối với sức khỏe. Dù phổ biến trong đời sống hằng ngày, không phải ai cũng hiểu rõ công dụng của nó.

Ngải cứu chứa khoảng 0,20 - 0,34% tinh dầu, bao gồm các hợp chất như monoterpen, dehydromatricaria ester, tetradecatrilin, tricosanol, aracholalcol và sesquiterpene. Những thành phần này mang lại nhiều lợi ích như an thần, hỗ trợ tiêu hóa, lợi mật, kháng khuẩn và cầm máu. Theo y học dân gian, ngải cứu thường được sử dụng để hỗ trợ điều trị rối loạn kinh nguyệt, tiêu chảy, táo bón, đầy hơi và chướng bụng.

Cách dùng ngải cứu rất đa dạng, có thể dùng tươi trong bữa ăn hoặc sao khô để bảo quản lâu dài. Tuy nhiên, dù có nhiều công dụng, ngải cứu không nên được sử dụng quá mức. Việc tiêu thụ quá nhiều có thể gây tác dụng phụ như ngộ độc, run chân tay, co giật và ảnh hưởng đến tế bào thần kinh.

Để đảm bảo an toàn, chỉ nên ăn ngải cứu khoảng 1-2 lần mỗi tuần. Nếu sử dụng dưới dạng khô để pha trà hoặc sắc thuốc, chỉ nên dùng từ 3-5g mỗi lần và uống theo đợt. Khi tình trạng bệnh cải thiện, cần dừng lại để tránh ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Top 6 món ăn từ ngải cứu mà bạn không nên bỏ qua

Trứng chiên ngải cứu

Nếu bạn đã quen với trứng chiên lá mơ hay trứng chiên cà chua, hãy thử đổi vị với trứng chiên ngải cứu – một món ăn từ ngải cứu không chỉ thơm ngon mà còn có nhiều lợi ích cho sức khỏe. Món này giúp điều hòa khí huyết, giảm đau đầu, hỗ trợ giấc ngủ và giảm đau bụng kinh hiệu quả.

Nguyên liệu cần chuẩn bị

• Trứng gà: 3 quả
• Ngải cứu: 1 bó nhỏ
• Hành khô: 1 củ
• Gia vị: Nước mắm, bột canh, bột ngọt, hạt tiêu
• Dầu ăn

Hướng dẫn chế biến

Bước 1: Sơ chế ngải cứu:

Nhặt bỏ lá úa, cành già, chỉ lấy phần lá non và ngọn. Ngâm nước muối khoảng 5 phút, rửa sạch lại, để ráo rồi thái nhỏ.

Bước 2: Chuẩn bị nguyên liệu:

Hành khô bóc vỏ, thái lát mỏng. Đập trứng gà vào tô, thêm ngải cứu, hành khô và gia vị gồm 1 muỗng cà phê nước mắm, ½ muỗng cà phê bột canh, 1 muỗng cà phê bột ngọt, ½ muỗng cà phê hạt tiêu. Đánh đều hỗn hợp để hòa quyện gia vị.

Bước 3: Chiên trứng:

Đun nóng dầu ăn trong chảo, đổ hỗn hợp trứng vào chiên ở lửa vừa. Sau khoảng 1 phút, khi mặt dưới bắt đầu vàng, lật trứng và tiếp tục chiên thêm 1 phút nữa đến khi hai mặt chín đều.

Hoàn thành:

Cho trứng ra đĩa, dùng nóng cùng tương ớt hoặc chấm muối tiêu chanh để tăng hương vị.

Chỉ với vài bước đơn giản, bạn đã có ngay một món ăn vừa ngon miệng vừa bổ dưỡng cho bữa cơm gia đình!

Gà ác hầm ngải cứu

Nếu bạn chưa biết cách chế biến ngải cứu sao cho ngon miệng, hãy thử ngay món gà ác hầm ngải cứu dưới đây. Đây là một món ăn cực kỳ bổ dưỡng, phù hợp với nhiều đối tượng, đặc biệt tốt cho phụ nữ mang thai và người mới ốm dậy.

Nguyên liệu cần chuẩn bị

• Gà ác: 2 kg
• Ngải cứu: 120 g
• Nước dùng gà: 600 ml (hoặc có thể dùng nước lọc)
• Nghệ tươi: 1 củ
• Gừng: ½ củ
• Rượu trắng: 10 ml
• Gia vị: Muối, hạt nêm, mì chính

Cách chế biến gà ác hầm ngải cứu

Bước 1: Sơ chế nguyên liệu:

• Gừng và nghệ rửa sạch, gọt vỏ rồi băm nhỏ.
• Ngải cứu nhặt riêng phần lá và ngọn non, còn thân già để riêng. Rửa sạch tất cả, để ráo nước. Phần thân già có thể cho vào túi lọc để hầm cùng gà, giúp nước dùng thơm hơn.
• Gà ác làm sạch, xát muối rồi rửa lại với nước.

Bước 2: Nhồi ngải cứu vào gà:

• Nhét một ít lá ngải cứu vào bụng gà, sau đó dùng tăm ghim lại để lá không rơi ra ngoài.
• Trải một nửa lượng lá ngải cứu dưới đáy nồi, đặt gà lên trên, rồi để túi lọc ngải cứu lên trên cùng.

Bước 3: Hầm gà:

• Đổ nước dùng hoặc nước lọc vào nồi sao cho ngập gà. Đun sôi trên lửa lớn, sau đó hạ nhỏ lửa, đậy vung và hầm khoảng 20 – 30 phút.
• Khi gà đã mềm, tắt bếp và tiếp tục ngâm trong nồi khoảng 30 phút để gà thấm gia vị.

Hoàn thiện món ăn:

Nêm nếm gia vị vừa ăn với muối, hạt nêm, mì chính. Cuối cùng, thêm 1 thìa rượu trắng để tăng hương thơm cho món ăn (có thể bỏ qua nếu không thích).

Món gà ác hầm ngải cứu ngon nhất khi thưởng thức nóng, giúp giữ trọn hương vị và không bị tanh. Chúc bạn có một bữa ăn bổ dưỡng!

Gà hấp ngải cứu

Một món ăn từ ngải cứu khác không thể không nhắc đến đó là món gà hấp. Gà hấp ngải cứu không chỉ dễ chế biến mà còn giúp bữa ăn gia đình thêm ấm cúng. Hương vị thơm lừng của gà kết hợp cùng ngải cứu tạo nên món ăn bổ dưỡng, phù hợp cho mọi lứa tuổi.

Nguyên liệu chuẩn bị:

• Gà ta: 1 kg
• Ngải cứu: 300 g
• Hành tím: 2 củ
• Gừng tươi: 1 nhánh
• Ớt: 1 trái
• Giấm: 1 ít
• Rượu trắng: 4 muỗng canh
• Gia vị: Muối, hạt nêm, tiêu, bột ngọt

Hướng dẫn chế biến gà hấp ngải cứu:

Bước 1: Sơ chế gà:

• Gà đã làm sạch lông, rửa kỹ với nước.
• Dùng muối và giấm chà xát lên da gà để khử mùi, sau đó rửa lại với nước sạch, để ráo.

Bước 2: Ướp gia vị:

• Trộn 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1/3 muỗng cà phê muối, 1/4 muỗng cà phê bột ngọt, 1/4 muỗng cà phê tiêu.
• Xoa đều hỗn hợp này lên toàn bộ bề mặt và bên trong gà, để khoảng 10 phút cho thấm gia vị.

Bước 3: Chuẩn bị ngải cứu:

• Loại bỏ lá héo, phần già, chỉ giữ lại phần lá non và ngọn.
• Rửa sạch, để ráo nước.
• Nhồi lá ngải cứu vào bên trong gà, phần còn lại xếp xung quanh đĩa đựng gà.

Bước 4: Hấp gà:

• Hành tím bóc vỏ, cắt lát, rải đều lên gà.
• Để gà nghỉ thêm 15 phút, sau đó rưới đều rượu trắng lên bề mặt gà.
• Đặt nồi nước lên bếp, cho vài lát gừng vào, đun sôi rồi đặt xửng hấp vào nồi.
• Khi nước sôi lớn, đặt đĩa gà vào, đậy kín nắp, hấp trong khoảng 30 - 40 phút.

Bước 4: Hoàn thành và thưởng thức:

• Kiểm tra gà đã chín bằng cách dùng đũa xiên thử. Nếu đũa dễ xuyên qua thịt gà thì có thể tắt bếp.
• Lấy gà ra, chặt miếng vừa ăn, dùng kèm muối ớt chanh để tăng thêm hương vị.

Món gà hấp ngải cứu ngon nhất khi ăn nóng, đảm bảo giữ được độ ngọt tự nhiên và vị thuốc bổ dưỡng từ ngải cứu. Chúc bạn thành công!

Trứng hấp ngải cứu

Bên cạnh món trứng chiên ngải cứu quen thuộc, bạn có thể thử ngay công thức trứng hấp ngải cứu vừa dễ làm vừa bổ dưỡng dưới đây.

Nguyên liệu cần chuẩn bị:

• Thịt heo xay: 50g
• Trứng gà: 3 quả
• Ngải cứu tươi: 20g
• Hành tím: 2 củ (băm nhỏ)
• Ớt tươi: 1 ít (băm nhuyễn)
• Gia vị: Muối, hạt nêm, tiêu, bột ngọt

Hướng dẫn thực hiện:

Bước 1: Sơ chế nguyên liệu:

• Thịt heo xay cho vào chén, thêm ½ muỗng cà phê hạt nêm, hành tím băm rồi trộn đều.
• Ướp thịt khoảng 15 phút để thấm gia vị.

Bước 2: Chuẩn bị hỗn hợp trứng:

• Đập trứng gà vào tô, thêm 1 muỗng cà phê hạt nêm, ½ muỗng cà phê tiêu, ½ muỗng cà phê bột ngọt rồi đánh đều cho trứng tan.
• Lá ngải cứu rửa sạch, thái nhỏ rồi cho vào tô trứng.

Bước 3: Trộn hỗn hợp:

Cho thịt heo đã ướp vào tô trứng và trộn đều để các nguyên liệu hòa quyện.

Bước 4: Hấp trứng:

• Phết một lớp dầu ăn mỏng lên tô để chống dính.
• Đổ hỗn hợp trứng vào tô, đặt vào xửng hấp.
• Đậy nắp kín, hấp trong khoảng 20 phút.

Hoàn thành:

• Kiểm tra trứng chín bằng cách nghiêng tô, nếu thấy trứng đông lại hoàn toàn, không còn nước là đạt.
• Lấy trứng ra, rắc thêm ít ớt băm lên bề mặt để tăng hương vị.

Món trứng hấp ngải cứu mềm mịn, thơm ngon, ăn kèm với cơm nóng sẽ rất hấp dẫn. Chúc bạn thành công!

Cá chép hấp ngải cứu

Cá chép hấp ngải cứu không chỉ bổ dưỡng mà còn có hương vị thơm ngon đặc trưng. Chỉ với vài bước đơn giản, bạn sẽ có ngay một món ăn hấp dẫn cho bữa cơm gia đình.

Nguyên liệu chuẩn bị:

• Cá chép: 1 con (khoảng 1kg)
• Ngải cứu: 1 bó nhỏ
• Gừng: 1 củ
• Ớt: 3 trái
• Tỏi: 3 tép
• Gia vị: Muối, tiêu, hạt nêm, nước mắm

Hướng dẫn thực hiện:

Bước 1: Sơ chế nguyên liệu:

• Ngải cứu nhặt lá, bỏ phần già, rửa sạch và để ráo.
• Gừng gọt vỏ, đập dập rồi băm nhuyễn.
• Ớt cắt đôi, loại bỏ hạt.
• Tỏi bóc vỏ, băm nhuyễn.

Bước 2: Chuẩn bị cá:

• Cá chép rửa sạch, dùng muối chà xát để khử mùi tanh, sau đó rửa lại với nước.
• Dùng dao khứa vài đường trên thân cá để dễ thấm gia vị.

Bước 3: Ướp cá:

• Ướp cá với 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1 muỗng cà phê tiêu, trộn đều và để thấm trong 20 phút.
• Sau đó, thêm gừng băm vào cá, trộn nhẹ nhàng.

Bước 4: Hấp cá:

• Nhồi lá ngải cứu vào bụng cá để tạo hương thơm.
• Đặt cá vào xửng hấp, cho thêm ớt lên trên.
• Hấp với lửa lớn đến khi nước sôi, sau đó hạ nhỏ lửa, tiếp tục hấp đến khi cá chín mềm.
• Khi gần chín, thêm 2 muỗng canh nước mắm vào cá để tăng hương vị, sau đó tắt bếp.

Bước 5: Pha nước chấm:

• Cho tỏi băm và ớt cắt lát vào chén.
• Thêm 1 muỗng cà phê tiêu và 3 muỗng canh nước mắm, khuấy đều.

Cá chép hấp ngải cứu có hương thơm nhẹ, thịt mềm ngọt, kết hợp với nước chấm cay mặn đậm đà. Thưởng thức ngay khi còn nóng để cảm nhận trọn vẹn hương vị của món ăn!

Chân giò hầm ngải cứu

Món ăn từ ngải cứu cuối cùng mà FPT Shop muốn chia sẻ đến bạn đó là chân giò hầm. Chân giò hầm ngải cứu là một món ăn không chỉ thơm ngon mà còn giàu dinh dưỡng, rất thích hợp để bồi bổ cơ thể. Cùng khám phá công thức chế biến món ăn này nhé!

Nguyên liệu cần chuẩn bị

• Chân giò heo: 500g
• Ngải cứu: 100g
• Táo tàu: 10 quả
• Hạt kỷ tử: ½ muỗng canh
• Gia vị: Hạt nêm, muối, tiêu, đường

Cách thực hiện

Bước 1: Sơ chế nguyên liệu:

• Chân giò mua về rửa sạch, dùng dao cạo kỹ phần da để loại bỏ lông còn sót lại.
• Rửa chân giò với nước muối loãng, sau đó chặt thành từng khúc vừa ăn.

Bước 2: Chần sơ chân giò:

• Đun sôi một nồi nước, cho chân giò vào luộc sơ khoảng 2 - 3 phút để loại bỏ tạp chất và khử mùi hôi.
• Sau đó vớt ra, rửa lại với nước sạch rồi để ráo.

Bước 3: Chuẩn bị ngải cứu:

Nhặt bỏ lá úa, héo rồi rửa sạch ngải cứu, để ráo nước.

Bước 4: Hầm chân giò:

• Đổ 500ml nước vào nồi, đun sôi rồi cho chân giò vào ninh với lửa vừa trong khoảng 30 phút.
• Khi chân giò bắt đầu mềm, cho táo tàu, kỷ tử và ngải cứu vào nồi.
• Nêm gia vị gồm: 1 muỗng canh hạt nêm, ¼ muỗng cà phê muối, ¼ muỗng cà phê tiêu, 1 muỗng cà phê đường, khuấy đều.

Hoàn thiện món ăn:

• Đậy nắp lại, tiếp tục hầm thêm 15 - 20 phút đến khi chân giò mềm nhừ.
• Tắt bếp, múc ra tô và thưởng thức ngay khi còn nóng.

Món chân giò hầm ngải cứu không chỉ thơm ngon mà còn bổ dưỡng, thích hợp cho những ngày lạnh hoặc khi cần bồi bổ sức khỏe.

Tạm kết

Tóm lại, ngải cứu là một loại rau vừa dễ chế biến, vừa có hương vị hấp dẫn và nhiều lợi ích cho sức khỏe. Với những công thức gợi ý trên, bạn chắc chắn sẽ có thêm nhiều ý tưởng để biến tấu món ăn từ ngải cứu mà không còn phải đắn đo nên nấu gì nữa!

Để chế biến được nhiều món nướng ngon, nhanh chóng và an toàn sức khỏe thì một chiếc lò nướng chất lượng sẽ là trợ thủ đắc lực dành cho bạn trong quá trình chế biến và thưởng thức món ăn. Bạn có thể xem nhanh đa dạng các sản phẩm lò nướng ngay tại đây nhé: Lò nướng.

Xem thêm:

• 2 cách làm món trứng vịt lộn ngải cứu thơm ngon, bổ dưỡng mà không bị tanh
• Bật mí công thức làm món gà hầm thuốc bắc ngải cứu​ thơm ngon bổ dưỡng tại nhà
• Bỏ túi cách làm trứng chiên ngải cứu thơm ngon, bổ dưỡng và dễ thực hiện tại nhà