Area chart là gì? Tìm hiểu khái niệm, cách dùng và ứng dụng trong phân tích dữ liệu

Trong phân tích và trình bày dữ liệu, biểu đồ luôn là công cụ quan trọng giúp người xem dễ dàng nắm bắt thông tin. Một trong những dạng biểu đồ được sử dụng phổ biến hiện nay là area chart. Vậy area chart là gì và nó mang lại lợi ích gì trong việc phân tích xu hướng dữ liệu? Hãy cùng FPT Shop tìm hiểu cách hoạt động và ứng dụng thực tế của loại biểu đồ này.

Area chart là gì?

Area chart (biểu đồ vùng) là một dạng biểu đồ dùng để thể hiện sự thay đổi của dữ liệu theo thời gian hoặc theo một chuỗi danh mục nhất định. Điểm đặc trưng của biểu đồ này là phần diện tích dưới đường biểu diễn dữ liệu được tô màu, giúp người xem dễ dàng nhận biết xu hướng tăng giảm và tổng giá trị của dữ liệu một cách trực quan.

Ví dụ, khi bạn muốn theo dõi doanh thu từng tháng của FPT Shop, biểu đồ vùng sẽ giúp bạn quan sát không chỉ xu hướng tăng trưởng mà còn mức đóng góp tổng thể của từng tháng vào doanh thu cả năm. So với line chart (biểu đồ đường), area chart nhấn mạnh phần “khối lượng” dữ liệu thay vì chỉ hiển thị các điểm riêng lẻ, giúp người xem hiểu rõ mức độ thay đổi tổng thể hơn.

Các loại biểu đồ vùng phổ biến

• Biểu đồ vùng đơn (simple area chart): Đây là loại cơ bản nhất, hiển thị một chuỗi dữ liệu duy nhất. Nó phù hợp để thể hiện xu hướng tăng hoặc giảm theo thời gian, ví dụ như doanh thu hàng tháng của FPT Shop. Ưu điểm là dễ đọc và rõ ràng, thích hợp cho người mới bắt đầu.
• Biểu đồ vùng xếp chồng (stacked area chart): Hiển thị nhiều chuỗi dữ liệu, các vùng chồng lên nhau để thể hiện tổng giá trị. Nó cho phép thấy tỷ trọng đóng góp của từng phần, chẳng hạn như doanh thu theo dòng sản phẩm. Tuy nhiên, nếu bạn cho quá nhiều nhóm dữ liệu có thể làm biểu đồ bị khó đọc.
• Biểu đồ vùng 100%: Chuẩn hóa các vùng về tỷ lệ 100%, thể hiện tỷ lệ đóng góp theo thời gian. Nhờ đó, người xem có thể theo dõi tỷ lệ đóng góp theo thời gian, chẳng hạn như tỷ lệ doanh thu từng thương hiệu điện thoại.
• Biểu đồ vùng phủ (overlapping area chart): Là loại phủ chồng các vùng dữ liệu mà không cộng tổng, thường dùng độ trong suốt để so sánh. Biểu đồ này phù hợp cho hai hoặc ba tập dữ liệu có quy mô tương tự. Tuy nhiên, màu sắc không hợp lý có thể khiến việc phân biệt khó khăn.
• Biểu đồ vùng có đường giới hạn (area chart with line): Kết hợp giữa biểu đồ vùng và biểu đồ đường, thể hiện xu hướng qua diện tích và giá trị chính xác qua đường kẻ. Dạng này phổ biến trong báo cáo doanh nghiệp và dashboard hiện đại nhờ khả năng cung cấp thông tin rõ ràng.

Ưu nhược điểm của area chart

Ưu điểm

• Thể hiện xu hướng rõ ràng theo thời gian: Phần diện tích được tô màu giúp người xem dễ nhận thấy xu hướng tăng - giảm của dữ liệu. Biểu đồ vùng đặc biệt hiệu quả khi hiển thị dữ liệu liên tục như doanh thu, lượt truy cập, hay sản lượng sản xuất theo từng giai đoạn.
• Trực quan và sinh động: Không giống như biểu đồ đường chỉ hiển thị các điểm dữ liệu, area chart thể hiện dữ liệu dưới dạng vùng màu, tạo cảm giác trực quan và dễ nhìn hơn, đặc biệt khi trình bày báo cáo cho người không chuyên về phân tích dữ liệu.
• Thể hiện tổng thể dữ liệu một cách rõ ràng: Khi sử dụng stacked area chart, người xem có thể thấy rõ tỷ trọng từng phần đóng góp vào tổng thể. Điều này giúp dễ dàng đánh giá mức độ quan trọng của từng danh mục trong toàn bộ dữ liệu.
• Phù hợp cho báo cáo dài hạn: Area chart hiển thị dữ liệu theo thời gian rất hiệu quả. Dù là theo tháng, quý hay năm, biểu đồ này giúp người đọc nhanh chóng nắm bắt xu hướng phát triển tổng thể.
• Dễ kết hợp với các biểu đồ khác: Bạn có thể kết hợp biểu đồ vùng với biểu đồ đường hoặc biểu đồ cột để vừa hiển thị xu hướng, vừa thể hiện giá trị cụ thể. Cách này thường được dùng trong dashboard hoặc báo cáo chuyên nghiệp.

Nhược điểm

• Khó đọc khi có nhiều tập dữ liệu: Khi hiển thị quá nhiều chuỗi dữ liệu trong cùng một biểu đồ, các vùng màu dễ chồng lấn và gây rối mắt, khiến người xem khó phân biệt thông tin.
• So sánh chi tiết kém chính xác: Area chart phù hợp để quan sát tổng thể hơn là chi tiết. Khi muốn so sánh chính xác từng giá trị nhỏ, biểu đồ cột hoặc đường sẽ phù hợp hơn.
• Dễ gây hiểu nhầm nếu không chọn tỷ lệ hợp lý: Nếu trục Y không được điều chỉnh đúng hoặc vùng màu quá đậm, người xem có thể hiểu sai mức độ chênh lệch giữa các giá trị.
• Phụ thuộc nhiều vào thiết kế và màu sắc: Nếu không chọn màu sắc hoặc độ trong suốt phù hợp, biểu đồ dễ trở nên rối, thiếu trực quan hoặc trùng lặp giữa các vùng dữ liệu.

Ứng dụng thực tế của biểu đồ vùng

Kinh doanh

Area chart thường dùng để theo dõi doanh thu, lợi nhuận hoặc chi phí theo từng tháng, quý hoặc năm. Ví dụ, các doanh nghiệp có thể hiển thị doanh thu từng dòng sản phẩm theo thời gian để nhận biết rõ mùa cao điểm, sản phẩm bán chạy và xu hướng tăng trưởng chung. Nhờ đó, bạn dễ dàng so sánh tổng thể các tháng hoặc quý, từ đó đưa ra quyết định chiến lược như tăng cường marketing, tối ưu kho hàng hoặc lên kế hoạch khuyến mãi.

Tài chính

Trong lĩnh vực này, biểu đồ vùng hỗ trợ theo dõi biến động giá cổ phiếu, giá trị đầu tư và tổng số giao dịch theo ngày, tuần hoặc tháng. Khi bạn sử dụng biểu đồ xếp chồng sẽ đánh giá được tỷ trọng đầu tư giữa các danh mục như cổ phiếu, trái phiếu và tiền mặt. Vì thế, nhà đầu tư có thể nhanh chóng nhận ra xu hướng tăng giảm, thời điểm rủi ro hoặc cơ hội sinh lời, từ đó đưa ra quyết định hợp lý.

Marketing

Trong marketing kỹ thuật số, biểu đồ vùng giúp hiển thị lưu lượng truy cập website, lượt xem trang, lượt tương tác trên mạng xã hội theo thời gian. Dạng xếp chồng (stacked area chart) còn thể hiện tỷ lệ đóng góp của từng kênh vào tổng lượt truy cập, ví dụ như Google, Facebook, email marketing. Và doanh nghiệp có thể tối ưu ngân sách quảng cáo và đánh giá hiệu quả từng kênh một cách trực quan.

Quản lý dự án

Bạn có thể theo dõi khối lượng công việc đã hoàn thành theo thời gian và so sánh tiến độ giữa các bộ phận, đồng thời đánh giá tổng thể tiến độ của dự án. Nhờ tính trực quan, bạn sẽ dễ dàng phát hiện các điểm trễ tiến độ và điều chỉnh nguồn lực kịp thời.

Cách để sử dụng area chart hiệu quả

• Hạn chế số lượng tập dữ liệu: Khi hiển thị quá nhiều chuỗi dữ liệu trong cùng một biểu đồ, các vùng màu dễ bị chồng lấn và gây rối mắt. Bạn chỉ nên sử dụng 2 - 4 tập dữ liệu để giữ biểu đồ trực quan và dễ đọc.
• Chọn màu sắc hài hòa: Sử dụng các màu sắc tương phản vừa đủ nhưng không quá rực rỡ. Việc lựa chọn màu hài hòa giúp người xem phân biệt các vùng dữ liệu dễ dàng mà không bị nhầm lẫn.

• Thêm nhãn dữ liệu khi cần: Nếu có những giá trị quan trọng hoặc điểm nhấn trong dữ liệu, bạn có thể thêm nhãn số liệu hoặc chú thích. Điều này giúp người xem nắm bắt thông tin chính xác mà không phải đoán.
• Kết hợp với biểu đồ đường (line chart): Khi cần vừa thể hiện xu hướng tổng thể vừa hiển thị giá trị cụ thể của từng điểm dữ liệu, bạn kết hợp area chart với line chart. Biểu đồ đường sẽ làm nổi bật các giá trị quan trọng mà vẫn giữ được phần trực quan của vùng màu.
• Sắp xếp trục hợp lý: Trục Y nên bắt đầu từ giá trị 0 để tránh hiểu nhầm về mức độ biến động. Đồng thời, điều chỉnh khoảng cách giữa các trục để dữ liệu được hiển thị cân đối, dễ so sánh.

Tạm kết

Qua bài viết trên, bạn đã hiểu rõ area chart là gì, ưu điểm, nhược điểm và cách ứng dụng trong thực tế. Đây là công cụ trực quan giúp thể hiện xu hướng dữ liệu hiệu quả, phù hợp với nhiều lĩnh vực như kinh doanh, tài chính hay marketing.

Nếu bạn muốn nâng cấp trải nghiệm làm việc và giải trí, đừng bỏ qua các mẫu laptop MSI tại FPT Shop. Với hiệu năng mạnh mẽ, thiết kế sang trọng và khả năng xử lý mượt mà các phần mềm nặng, laptop MSI mang đến trải nghiệm ổn định và toàn diện, là lựa chọn lý tưởng để hoàn thành mọi tác vụ một cách dễ dàng.

Xem thêm:

• Hướng dẫn cách tạo biểu đồ kết hợp cột và đường trong PowerPoint: Vừa đơn giản, vừa dễ thực hiện
• Cách cố định vị trí biểu đồ trong Excel đơn giản - Bật mí các bước thực hiện trên bảng dữ liệu