Để điện thoại gần đầu khi ngủ có hại không? Hóa giải những hiểu lầm phổ biến về sóng điện thoại

Các thông tin về sóng điện thoại, ung thư não hay ảnh hưởng đến sức khỏe vẫn thường xuyên xuất hiện trên Internet. Giữa rất nhiều ý kiến trái chiều, người dùng đôi khi khó phân biệt đâu là kết luận khoa học và đâu chỉ là tin đồn lan truyền. Nếu bạn đang thắc mắc để điện thoại gần đầu khi ngủ có hại không, bài viết này sẽ giúp làm rõ vấn đề dưới góc nhìn thực tế hơn.

Để điện thoại gần đầu khi ngủ có hại không?

Nếu xét theo các bằng chứng khoa học hiện nay, chưa có kết luận chắc chắn cho thấy việc để điện thoại gần đầu khi ngủ gây tổn thương não, ung thư hay các bệnh lý nghiêm trọng ở mức sử dụng thông thường. Điện thoại phát ra sóng vô tuyến (RF) để phục vụ liên lạc và kết nối mạng, nhưng đây là dạng bức xạ không ion hóa, khác với tia X hoặc tia gamma có khả năng làm tổn thương DNA. Vì vậy, những thông tin khẳng định điện thoại đặt cạnh đầu khi ngủ chắc chắn gây ung thư thường không có cơ sở khoa học rõ ràng.

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa thói quen này hoàn toàn vô hại. Trong thực tế, những ảnh hưởng dễ gặp nhất lại đến từ chính cách chúng ta sử dụng điện thoại trước và trong khi ngủ. Thông báo liên tục, ánh sáng màn hình, thói quen lướt mạng xã hội đến khuya hoặc việc đặt điện thoại đang sạc trên giường đều có thể làm giảm chất lượng nghỉ ngơi. Đây mới là lý do nhiều chuyên gia khuyến nghị nên hạn chế để điện thoại quá gần đầu khi ngủ.

Những ảnh hưởng thực tế khi để điện thoại gần đầu lúc ngủ

Dễ bị gián đoạn giấc ngủ bởi thông báo và cuộc gọi

Một trong những ảnh hưởng phổ biến nhất khi để điện thoại sát đầu là nguy cơ bị đánh thức bởi âm báo tin nhắn, cuộc gọi hoặc thông báo từ ứng dụng. Ngay cả khi bạn không thức dậy hoàn toàn, những âm thanh bất ngờ trong đêm vẫn có thể làm giấc ngủ bị ngắt quãng. Theo thời gian, tình trạng ngủ không sâu giấc có thể khiến cơ thể mệt mỏi hơn vào sáng hôm sau, giảm khả năng tập trung và ảnh hưởng đến hiệu suất học tập, làm việc.

Ánh sáng xanh khiến khó ngủ

Nhiều người có thói quen kiểm tra điện thoại lần cuối trước khi ngủ hoặc cầm máy khi vừa tỉnh giấc giữa đêm. Ánh sáng từ màn hình, đặc biệt là ánh sáng xanh, có thể làm giảm quá trình sản xuất melatonin, hormone đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa giấc ngủ. Kết quả là cơ thể khó cảm thấy buồn ngủ hơn, thời gian đi vào giấc ngủ kéo dài và chất lượng nghỉ ngơi cũng giảm xuống.

Thói quen thức khuya vì điện thoại

Không ít người dự định chỉ xem điện thoại vài phút trước khi ngủ nhưng cuối cùng lại dành hàng chục phút hoặc thậm chí vài giờ cho mạng xã hội, video ngắn hay trò chơi trực tuyến. Việc não bộ liên tục tiếp nhận thông tin mới khiến cơ thể khó chuyển sang trạng thái thư giãn cần thiết để nghỉ ngơi. Theo thời gian, thói quen này có thể làm giờ ngủ ngày càng muộn hơn, ảnh hưởng đến nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể.

Nguy cơ quá nhiệt khi sạc

Một số người thường cắm sạc điện thoại qua đêm rồi đặt ngay cạnh gối hoặc dưới chăn. Khi sạc pin, điện thoại có thể tỏa nhiệt nhiều hơn bình thường. Nếu thiết bị bị che kín bởi gối, chăn hoặc nệm, khả năng tản nhiệt sẽ giảm đáng kể. Dù các mẫu smartphone hiện đại đều được trang bị nhiều cơ chế bảo vệ, việc để thiết bị hoạt động trong môi trường giữ nhiệt kéo dài vẫn là thói quen không được khuyến khích.

Nên đặt điện thoại cách xa bao nhiêu khi ngủ?

Hiện không có quy định hay khuyến nghị y tế bắt buộc nào về khoảng cách chính xác giữa điện thoại và đầu người khi ngủ. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia về giấc ngủ cho rằng không nên đặt điện thoại ngay sát gối hoặc trong tầm tay với nếu không thực sự cần thiết. Việc đặt thiết bị trên bàn cạnh giường, kệ đầu giường hoặc bàn làm việc gần đó thường được xem là lựa chọn phù hợp hơn.

Nếu sử dụng điện thoại làm báo thức, bạn có thể đặt cách vị trí nằm ngủ khoảng 1 đến 2 mét. Khoảng cách này vẫn đủ để nghe chuông báo nhưng giúp hạn chế thói quen cầm điện thoại lên kiểm tra liên tục trong đêm. Trong trường hợp không cần kết nối mạng hoặc nhận cuộc gọi khẩn cấp, chế độ máy bay cũng là một giải pháp được nhiều người áp dụng để giảm bớt các tác nhân gây xao nhãng khi nghỉ ngơi.

Cách sử dụng điện thoại trước khi ngủ hợp lý

Bên cạnh việc quan tâm để điện thoại gần đầu khi ngủ có hại không, xây dựng thói quen sử dụng smartphone hợp lý còn quan trọng hơn khoảng cách đặt máy. Một vài thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ đáng kể:

• Hạn chế sử dụng điện thoại trong khoảng 30 đến 60 phút trước khi ngủ.
• Bật chế độ ánh sáng ban đêm hoặc tính năng lọc ánh sáng xanh trên thiết bị.
• Tắt các thông báo không cần thiết vào buổi tối.
• Sử dụng chế độ Không làm phiền (Do not disturb) khi đi ngủ.
• Không đặt điện thoại dưới gối hoặc sát đầu trong thời gian dài.
• Tránh vừa sạc vừa để điện thoại trên chăn, nệm hoặc các bề mặt giữ nhiệt.
• Đặt điện thoại trên bàn cạnh giường thay vì ngay bên cạnh gối.
• Chỉ sử dụng điện thoại làm báo thức nếu thực sự cần thiết.

Nhìn chung, điều đáng lo ngại nhất không phải là chiếc điện thoại nằm cách đầu vài chục centimet hay một mét, mà là những thói quen sử dụng thiếu kiểm soát trước giờ ngủ. Duy trì thời gian nghỉ ngơi hợp lý, hạn chế tiếp xúc với màn hình vào ban đêm và tạo môi trường ngủ yên tĩnh vẫn là những yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất đến sức khỏe và chất lượng giấc ngủ.

Những hiểu lầm phổ biến về sóng điện thoại

Bên cạnh câu hỏi để điện thoại gần đầu khi ngủ có hại không, nhiều người còn băn khoăn về các thông tin liên quan đến sóng điện thoại được lan truyền trên Internet. Không ít quan niệm đã tồn tại trong nhiều năm nhưng chưa hẳn phản ánh đúng kết luận của các nghiên cứu khoa học hiện nay.

Để điện thoại gần đầu khi ngủ có gây ung thư não không?

Chưa có bằng chứng. Các nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn của các tổ chức y tế quốc tế trong nhiều năm qua vẫn chưa tìm ra mối liên hệ nhân quả trực tiếp nào chứng minh sóng điện thoại gây ung thư não ở mức sử dụng thông thường.

Sóng điện thoại có giống tia X hay tia phóng xạ không?

Không. Sóng điện thoại thuộc nhóm bức xạ không ion hóa, còn tia X hay các loại tia phóng xạ nguy hiểm thuộc nhóm bức xạ ion hóa. Điểm khác biệt quan trọng là bức xạ ion hóa có đủ năng lượng để làm thay đổi cấu trúc phân tử hoặc DNA, trong khi sóng vô tuyến từ điện thoại không có đặc tính này.

Điện thoại không kết nối Internet thì không phát ra sóng?

Thực tế, thiết bị vẫn phát sóng ngầm để duy trì kết nối với mạng di động, nhận cuộc gọi hoặc tin nhắn. Chỉ khi chuyển sang chế độ máy bay, phần lớn kết nối không dây mới được tắt hoàn toàn, trừ khi người dùng chủ động bật lại một số tính năng như Wi-Fi hoặc Bluetooth.

Điện thoại càng đắt tiền thì phát ra càng ít sóng?

Không. Giá bán của điện thoại không quyết định lượng sóng mà thiết bị phát ra. Mỗi sản phẩm khi được phân phối chính thức đều phải đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn liên quan đến mức hấp thụ năng lượng vô tuyến (SAR) do cơ quan quản lý quy định. Một mẫu điện thoại cao cấp không nhất thiết có chỉ số phát xạ thấp hơn một mẫu tầm trung, và ngược lại.

Dùng tai nghe Bluetooth còn nguy hiểm hơn áp điện thoại vào tai?

Ngược lại. Công suất phát sóng vô tuyến của chip Bluetooth trên tai nghe thấp hơn hàng chục lần so với công suất phát của modem di động trên điện thoại. Do đó, sử dụng tai nghe Bluetooth hoặc tai nghe có dây là một cách được khuyên dùng để giảm thời gian áp trực tiếp nguồn phát sóng mạnh (điện thoại) vào sát đại não khi đàm thoại lâu.

Tạm kết

Để điện thoại gần đầu khi ngủ có hại không là câu hỏi chưa có câu trả lời đơn giản theo kiểu "có" hoặc "không". Các nghiên cứu hiện nay chưa đưa ra bằng chứng rõ ràng cho thấy điện thoại gây ra những tác hại nghiêm trọng như nhiều tin đồn thường nhắc đến, nhưng việc đặt thiết bị quá gần khi ngủ vẫn có thể ảnh hưởng đến chất lượng nghỉ ngơi thông qua nhiều yếu tố khác. Hiểu đúng về sóng điện thoại và xây dựng thói quen sử dụng hợp lý sẽ giúp bạn yên tâm hơn trong quá trình sử dụng smartphone hằng ngày.

Một chiếc smartphone có thời lượng pin tốt, khả năng quản lý thông báo thông minh và nhiều tính năng hỗ trợ sức khỏe số sẽ giúp trải nghiệm sử dụng hằng ngày trở nên thuận tiện hơn. Các dòng điện thoại OPPO hiện nay được trang bị nhiều công cụ hỗ trợ giấc ngủ, chế độ Không làm phiền và tối ưu thời lượng pin hiệu quả. Hãy ghé FPT Shop hoặc truy cập website để khám phá các mẫu OPPO chính hãng mới nhất.

Xem thêm:

• Có nên đeo đồng hồ thông minh khi ngủ không? Tư vấn từ góc nhìn sức khỏe và trải nghiệm thực tế
• Khi ngủ nên để điều hòa ở chế độ nào không gây tổn hại sức khoẻ? Chế độ điều hoà phù hợp từng mùa trong năm
• Mất ngủ khi dùng điện thoại trước giờ ngủ và những mẹo giúp bạn cải thiện giấc ngủ hơn mỗi đêm